Οι πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν έχουν αποκτήσει πρωτοφανή ταχύτητα και ακρίβεια, χάρη σε ένα εργαλείο αιχμής που δεν είχε χρησιμοποιηθεί ποτέ σε τέτοια κλίμακα: την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ ), αναφέρει δημοσίευμα της Wall Street Journal. Οι στρατιωτικές εφαρμογές της ΑΙ πλέον επηρεάζουν όχι μόνο τη στόχευση και τις αξιολογήσεις ζημιών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και εκτελούνται οι αποστολές, ενώ παράλληλα μετασχηματίζουν την καθημερινή λειτουργία των στρατιωτικών μονάδων.
Τα εργαλεία ΑΙ χρησιμοποιούνται για τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή στόχων, τον σχεδιασμό αποστολών βομβαρδισμού και την εκτίμηση ζημιών στη μάχη με ταχύτητες που δεν ήταν προηγουμένως δυνατές. Επιτρέπουν στους διοικητές να διαχειρίζονται πολύπλοκες διαδικασίες, από τον εφοδιασμό πυρομαχικών έως τη συντήρηση εξοπλισμού, και να επιλέγουν το καταλληλότερο όπλο για κάθε στόχο.
Η εκστρατεία στο Ιράν ξεκίνησε με μήνες προετοιμασίας, συμπεριλαμβανομένης της συγκέντρωσης τεράστιας στρατιωτικής δύναμης και της αξιοποίησης πληροφοριών από χακαρισμένες κάμερες κυκλοφορίας, τηλεπικοινωνίες και παρακολουθήσεις επικοινωνιών ανώτερων αξιωματούχων. Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών βασίζονται ολοένα και περισσότερο στην ΑΙ για να επεξεργάζονται την τεράστια ποσότητα δεδομένων υποκλοπών, επιτρέποντας την ταχεία ανάλυση και αξιολόγηση.
Η χρήση της ΑΙ στην εκστρατεία κατά του Ιράν βασίζεται σε χρόνια ανάπτυξης από το Πεντάγωνο και διδάγματα από προηγούμενες συγκρούσεις, όπως στην Ουκρανία, όπου η ΑΙ έχει ενισχύσει τις επιχειρήσεις κατά της Ρωσίας. Το Ισραήλ, με τη σειρά του, αξιοποιεί συστήματα ΑΙ σε στρατιωτικές συγκρούσεις τουλάχιστον από τις επιθέσεις της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023. Η στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ, υπό τον υπουργό Άμυνας Pete Hegseth, πιέζει για την επιτάχυνση της ανάπτυξης μονάδων που βασίζονται στην ΑΙ , ενώ παράλληλα εκτυλίσσεται δημόσια διαμάχη με εταιρείες προμηθευτές, όπως η Anthropic και η OpenAI, σχετικά με τη χρήση μοντέλων ΑΙ σε απόρρητα περιβάλλοντα.
Παρά την άρνηση ΗΠΑ και Ισραήλ να αποκαλύψουν λεπτομέρειες για τη χρήση ΑΙ , στρατιωτικοί και τεχνικοί εμπειρογνώμονες παρέχουν εικόνα για τις κύριες εφαρμογές. Από την έναρξη των επιθέσεων, οι ΗΠΑ αναφέρουν ότι έχουν πλήξει περισσότερους από 3.000 στόχους στο Ιράν, χρησιμοποιώντας drones, μαχητικά F-22 και βομβαρδιστικά B-2 stealth. Παρά τη συνεισφορά της ΑΙ, το κόστος μιας λανθασμένης απόφασης παραμένει υψηλό. Αμερικανοί στρατιωτικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι πιθανώς υπήρξε μια επιδρομή που σκότωσε δεκάδες παιδιά σε δημοτικό σχολείο, γεγονός που δείχνει τις περιορισμένες δυνατότητες ακόμη και της αιχμής της τεχνολογίας.
Η ΑΙ αυξάνει σημαντικά την αποτελεσματικότητα
Η στρατιωτική ΑΙ χρησιμοποιείται συχνά σε περιοχές εκτός μάχης, όπως η ανάλυση πληροφοριών, ο σχεδιασμός αποστολών και η διαχείριση logistics. Εκεί, το ανθρώπινο δυναμικό είναι κυρίως υποστηρικτικό – περίπου το 90% του προσωπικού των μονάδων – ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό συμμετέχει άμεσα σε μάχη. Η ΑΙ αυξάνει σημαντικά την αποτελεσματικότητα, επιτρέποντας σε μικρότερες ομάδες να διαχειρίζονται μεγαλύτερα φορτία εργασίας με ακρίβεια.
Συστήματα ΑΙ του Πενταγώνου μοιάζουν με εργαλεία μαζικής αγοράς όπως το ChatGPT, αλλά περιορίζονται σε στρατιωτικές εφαρμογές και εκπαιδεύονται για ειδικές αποστολές. Ο πρώτος επικεφαλής ΑΙ του Πενταγώνου, απόστρατος Αντιστράτηγος Τζακ Σάναχαν, επισημαίνει ότι η κατασκευή στρατιωτικών συστημάτων ΑΙ είναι δύσκολη λόγω ασαφών ή ξεπερασμένων δεδομένων εκπαίδευσης και της ανάγκης μετασχηματισμού ενός παραδοσιακού οργανισμού υλικού σε ψηφιακό κέντρο λογισμικού.
Η ΑΙ ενισχύει σημαντικά την ανάλυση πληροφοριών. Οι άνθρωποι μπορούν να εξετάσουν μόλις το 4% των διαθέσιμων δεδομένων, ενώ η ΑΙ μπορεί να εντοπίζει γρήγορα στόχους, να ξεχωρίζει μοντέλα αεροσκαφών ή οχημάτων και να συνοψίζει συνομιλίες από παρακολουθούμενες συνομιλίες. Ισραηλινοί και αμερικανικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η ΑΙ έχει ήδη επιτρέψει τη διεξαγωγή αποστολών που προηγουμένως θα ήταν αδύνατες λόγω περιορισμένου προσωπικού.
Εταιρείες, όπως η Conntour, παρέχουν λογισμικό που επιτρέπει αναζητήσεις σε βάσεις δεδομένων βίντεο και φωτογραφιών, εντοπίζοντας στόχους με ακρίβεια. Παρόμοια, το 18ο Αερομεταφερόμενο Σώμα του Στρατού των ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας ΑΙ από την Palantir, κατάφερε να επιτύχει την πιο αποτελεσματική διαδικασία στόχευσης στην ιστορία του, με μόλις 20 άτομα, σε σύγκριση με 2.000 στο Ιράκ.
Στο ΝΑΤΟ, η ΑΙ χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση του στόλου δεξαμενόπλοιων της Ρωσίας, σαρώνοντας εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια για παράνομες μεταφορές καυσίμων και συνδέοντας τις εικόνες με ταυτότητες πλοίων. Ο Γάλλος Ναύαρχος Πιερ Βαντιέ σημειώνει ότι η ΑΙ μετατρέπει την ανάλυση πληροφοριών από εργασία στο σκοτάδι σε αποτελεσματικό κοσκίνισμα δεδομένων, επιτρέποντας ταχύτερη και ακριβέστερη στόχευση.
Παρά τη σημασία της, η ΑΙ δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση. Οι στρατιωτικοί τονίζουν ότι η υπερβολική εξάρτηση από τα δεδομένα ΑΙ μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες αποφάσεις. Η ασφάλεια και η τεκμηρίωση των διαδικασιών παραμένουν κρίσιμες, ενώ οι υπεύθυνοι προειδοποιούν ότι χωρίς σωστή επένδυση, τα συστήματα ΑΙ μπορεί να προκαλέσουν περισσότερα προβλήματα παρά λύσεις.
Η εμπλοκή της ΑΙ στον πόλεμο στο Ιράν αποκαλύπτει πώς η τεχνολογία μεταμορφώνει τον σύγχρονο πόλεμο: από την πληροφορία και τον εφοδιασμό έως την εκτέλεση αποστολών. Η ταχύτητα και η ακρίβεια που προσφέρει αλλάζουν το πεδίο μάχης, ενώ η ανθρώπινη κρίση παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας για την αποφυγή καταστροφικών λαθών.
