Η απόφαση αμερικανικού δικαστηρίου που έκρινε εταιρείες τεχνολογίας υπεύθυνες για τον εθισμό ανήλικης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από τους εμπλεκόμενους ομίλους, με την Google να δηλώνει ότι διαφωνεί με το σκεπτικό της ετυμηγορίας και να προαναγγέλλει την άσκηση έφεσης.
«Διαφωνούμε με την ετυμηγορία και σκοπεύουμε να ασκήσουμε έφεση. Η υπόθεση αυτή παρερμηνεύει το YouTube, το οποίο είναι μια υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα συνεχούς ροής (streaming) και όχι ιστότοπος κοινωνικής δικτύωσης», ανέφερε σε δήλωσή της εκπρόσωπος της Google.
Υπενθυμίζεται ότι μια σειρά δικαστικών αποφάσεων στις ΗΠΑ, κατά των τεχνολογικών κολοσσών Meta (μητρική των Facebook και Instagram) και Google (μητρική του Youtube) φέρνει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που μέχρι πρόσφατα παρέμενε κυρίως αντικείμενο δημόσιας συζήτησης και όχι νομικής κρίσης: μπορούν οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να θεωρηθούν υπεύθυνες για την ψυχική υγεία των χρηστών τους – και ειδικά των ανηλίκων;
Η απάντηση που έδωσε εν μέρει ένα δικαστήριο στο Λος Άντζελες, σε συνδυασμό με μια ακόμη απόφαση στο Νέο Μεξικό, φαίνεται να εγκαινιάζει μια νέα εποχή για τη βιομηχανία της τεχνολογίας. Για πρώτη φορά, ένορκοι έκριναν ότι εταιρείες όπως η Meta και η Google μπορούν να φέρουν νομική ευθύνη όχι απλώς για το περιεχόμενο που φιλοξενούν, αλλά για τον ίδιο τον σχεδιασμό των πλατφορμών τους.
Στην υπόθεση που εκδικάστηκε στην Καλιφόρνια, το δικαστήριο έκρινε ότι οι δύο τεχνολογικοί κολοσσοί οφείλουν να καταβάλουν συνολικά περίπου 6 εκατ. δολάρια σε μια νεαρή γυναίκα, η οποία υποστήριξε ότι εθίστηκε στις πλατφόρμες τους σε μικρή ηλικία. Σύμφωνα με την αγωγή, η παρατεταμένη χρήση οδήγησε σε σοβαρές ψυχικές επιπτώσεις, όπως άγχος, διαταραχές εικόνας σώματος και αυτοκτονικό ιδεασμό.
Το κρίσιμο στοιχείο της απόφασης δεν είναι τόσο το ύψος της αποζημίωσης – το οποίο παραμένει αμελητέο σε σχέση με τα κέρδη των εταιρειών – αλλά το σκεπτικό: οι ένορκοι αποδέχθηκαν ότι ο σχεδιασμός των εφαρμογών μπορεί να είναι εθιστικός και δυνητικά επιβλαβής.
Με άλλα λόγια, το δικαστήριο δεν εστίασε απλώς στο περιεχόμενο που καταναλώνει ο χρήστης, αλλά στον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες τον κρατούν «κολλημένο» σε αυτές – μέσω αλγορίθμων, ειδοποιήσεων και μηχανισμών συνεχούς ροής περιεχομένου.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, άλλη απόφαση στο Νέο Μεξικό είχε ήδη επιφέρει ένα σημαντικό πλήγμα στη Meta. Εκεί, οι ένορκοι έκριναν ότι η εταιρεία παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια των πλατφορμών της, επιτρέποντας παράλληλα τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων.
Το αποτέλεσμα ήταν μια αποζημίωση ύψους 375 εκατ. δολαρίων – σαφώς μεγαλύτερη από εκείνη της Καλιφόρνιας, αν και και πάλι μικρή σε σχέση με τα οικονομικά μεγέθη της εταιρείας.
Ωστόσο, σε συνδυασμό, οι δύο υποθέσεις σηματοδοτούν κάτι πολύ πιο σημαντικό: το τέλος μιας μακράς περιόδου κατά την οποία οι Big Tech εταιρείες κατάφερναν να αποφεύγουν τη νομική ευθύνη.
