Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κλιμακώνει την πίεση προς τη Meta (Facebook/Instagram/Whatsapp), αποστέλλοντας νέο κατηγορητήριο σχετικά με την πολιτική της στο WhatsApp και τον αποκλεισμό ανταγωνιστικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ).
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόθεση των ευρωπαϊκών αρχών να επιβάλουν προσωρινά μέτρα και πρόστιμα, που θα υποχρεώνουν την εταιρεία να αποκαταστήσει την πρόσβαση τρίτων AI assistants/agents, όπως ίσχυε πριν από τις 15 Οκτωβρίου 2025.
Η υπόθεση αφορά πιθανή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από τη Meta, η οποία στις 15 Οκτωβρίου 2025 ανακοίνωσε αλλαγές στους όρους του WhatsApp Business, οδηγώντας ουσιαστικά σε αποκλεισμό των τρίτων AI εφαρμογών από τις 15 Ιανουαρίου 2026. Oυσιαστικά η Μeta ήθελε να επιτρέπει τη χρήση μόνο δικών της εργαλείων ΑΙ στην πλατφόρμα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντέδρασε ανοίγοντας επίσημη έρευνα στις 4 Δεκεμβρίου 2025 και στις 9 Φεβρουαρίου 2026 απέστειλε αρχικό κατηγορητήριο, εκτιμώντας προκαταρκτικά ότι η πρακτική αυτή παραβιάζει τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.
Στις 2 Μαρτίου 2026, η Meta απάντησε στις αιτιάσεις, ενώ δύο ημέρες αργότερα, στις 4 Μαρτίου 2026, ανακοίνωσε αναθεωρημένη πολιτική. Αν και η εταιρεία ήρε την πλήρη απαγόρευση, εισήγαγε νέο σύστημα χρέωσης για την πρόσβαση τρίτων AI assistants.
Ωστόσο, η Επιτροπή εκτιμά ότι η επιβολή χρέωσης από την Meta έχει στην πράξη το ίδιο αποτέλεσμα με τον αποκλεισμό, περιορίζοντας την είσοδο και ανάπτυξη ανταγωνιστών σε μια ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά.
Μέτρα προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού
Με το νέο συμπληρωματικό κατηγορητήριο, η Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι προτίθεται να επιβάλει προσωρινά μέτρα βάσει του Άρθρου 8(1) του Κανονισμού 1/2003, ώστε να αποτραπεί «σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία» στον ανταγωνισμό. Τα μέτρα αυτά, εφόσον εφαρμοστούν, θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας και την έκδοση οριστικής απόφασης.
Παράλληλα, η έρευνα επεκτείνεται πλέον σε ολόκληρη την ΕΕ και τον ευρύτερο ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο (ΕΟΧ), συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, μετά από συνεργασία με την ιταλική αρχή ανταγωνισμού. Μέχρι πρότινος, η Ιταλία είχε εξαιρεθεί, καθώς διεξήγαγε δική της έρευνα.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι πρακτικές όπως αυτή της Meta ενδέχεται να παραβιάζουν το Άρθρο 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Άρθρο 54 της συμφωνίας του ΕΟΧ, που απαγορεύουν την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης όταν επηρεάζεται το εμπόριο και περιορίζεται ο ανταγωνισμός στην ενιαία αγορά.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Τερέζα Ριμπέρα, τόνισε ότι ο αποκλεισμός ανταγωνιστών σε ταχέως εξελισσόμενες αγορές όπως η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση όπου απαιτούνται άμεσα μέτρα.
Όπως ανέφερε, η αντικατάσταση της απαγόρευσης με οικονομικά εμπόδια δεν αλλάζει την ουσία της υπόθεσης, καθώς ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον ανταγωνισμό.
Η Meta έχει πλέον τη δυνατότητα να απαντήσει εκ νέου στις αιτιάσεις και να ασκήσει τα δικαιώματα υπεράσπισής της, πριν η Επιτροπή αποφασίσει αν θα προχωρήσει στην επιβολή των προσωρινών μέτρων.
Η τελική έκβαση της υπόθεσης παραμένει ανοιχτή, ωστόσο η σύγκρουση αναδεικνύει τη σημασία του ελέγχου των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
