Αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό δίδυμο πιέσεων βρίσκεται η εγχώρια αγορά πληροφορικής, καθώς η εκτόξευση των τιμών στο hardware ανατρέπει τους προϋπολογισμούς δημοσίων έργων, ενώ την ίδια ώρα οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή φέρνουν «μούδιασμα» στις επενδύσεις ΙΤ ακόμη και από πλευράς ιδιωτικών ομίλων. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, όπου έργα να απειλούνται με εκτροχιασμό, ενώ η αγορά εισέρχεται σε φάση αβεβαιότητας.
Το τεντωμένο σχοινί στο οποίο βαδίζουν οι εταιρείες του κλάδου, με τους προϋπολογισμούς έργων του Δημοσίου να έχουν εκτοξευθεί έως και κατά 150% σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις, επιχείρησε να περιγράψει χθες ο επικεφαλής της Uni Systems, της ναυαρχίδας IT του ομίλου του Θεόδωρου Φέσσα, Γιάννης Λουμάκης. «Οι τιμές του hardware έχουν πάει στον Θεό. Ήμασταν σε έργο του Δημοσίου, το οποίο κατέπεσε και πρώτη φορά κάναμε τον σταυρό μας που δεν θα χρειαστεί να το εκτελέσουμε», ανέφερε, θέλοντας να εξηγήσει πρακτικά πως η υλοποίηση έργων με τις αρχικές τιμές ανάληψης έχει καταστεί πλέον απαγορευτική, υπό το βάρος της διεθνούς εκτόξευσης των τιμών στο hardware, που συνδέεται με την έλλειψη κρίσιμων εξαρτημάτων, όπως τα chips, τα οποία απορροφά η Tεχνητή Nοημοσύνη.
«Υπάρχουν έργα που ήδη τρέχουν για τα οποία οι τιμές πλέον δεν ισχύουν. Και υπάρχουν και τα έργα που έρχονται. Και τα οποία ως εταιρείες πρέπει να εξετάσουμε αν μπορούμε να τα αναλάβουμε με ένα τόσο τεράστιο ρίσκο», τόνισε χθες ο κ. Λουμάκης, σε ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους. Όπως είπε ο ίδιος, αναφερόμενος στο ζέον θέμα που έχει προκύψει: «Δεν μπορεί το Δημόσιο να ζητάει “κλειδωμένη” τιμή για ένα έργο για πέντε χρόνια, όταν οι προμηθευτές πλέον μας δίνουν προσφορές με ορίζοντα έναν έως τέσσερις μήνες», προσθέτοντας ότι το αίτημα του κλάδου για επίλυση του προβλήματος δεν έχει προς το παρόν επιλυθεί.
Για το ίδιο θέμα, ο Στρατής Καλογρίδης, υπεύθυνος των έργων του Δημοσίου Τομέα της Uni Systems, επιβεβαιώνοντας το πρόβλημα, τόνισε χθες: «Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το κόστος έχει αυξηθεί κατά 50%, 100%, ακόμα και 150%. Καταλαβαίνετε ότι όταν βρίσκεσαι μέσα σε μια σύμβαση ή υπό αξιολόγηση, αυτές οι τιμές είναι απαγορευτικές για να μπορέσεις να συμμετέχεις και να υλοποιήσεις το έργο. Αν δεν γίνει κάτι, η οποιαδήποτε εταιρεία, μετέχοντας σε αυτήν τη διαδικασία, μπορεί να κηρυχθεί έκπτωτη».
Μούδιασμα στον ιδιωτικό τομέα
Την εικόνα στην αγορά της πληροφορικής έρχεται να δυσμενοποιήσει έτι περαιτέρω η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η οποία -όπως εκτίμησε χθες το management της Uni Systems- έχει οδηγήσει ακόμη και μεγάλους ιδιωτικούς ομίλους να ανακρούσουν πρύμναν στις επενδύσεις τους στο ΙΤ.
«Σαφέστατα βλέπουμε στον ευρύτερο ιδιωτικό τομέα, από τις αρχές του έτους, και ειδικά μετά τα γεγονότα στον Κόλπο, ένα μούδιασμα. Πελάτες μας -ακόμη και μεγάλοι όμιλοι- που είχαν μπει στη λογική να κάνουν κάποια έργα είναι σε αναστολή αυτήν τη στιγμή. Πόσο θα κρατήσει αυτό, δεν ξέρω. Πάντως, υπάρχει ένα μούδιασμα στον ιδιωτικό τομέα, στο κομμάτι των επενδύσεων πληροφορικής», τόνισε χθες ο κ. Λουμάκης.
Πάγωμα προσλήψεων λόγω ΑΙ
Ένα έτερο πρόβλημα που φαίνεται να ανακύπτει στον κλάδο, ο οποίος μέχρι σήμερα παραμένει «ατμομηχανή» απασχόλησης, είναι μια τάση για πάγωμα προσλήψεων λόγω της αυτοματοποίησης που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Το πάγωμα των προσλήψεων επιβεβαίωσε χθες ο επικεφαλής της Uni Systems, με τον κ. Λουμάκη να κάνει λόγο για «τρομακτική παραγωγικότητα» από τη χρήση της AI: «Με τον ίδιο κόσμο που έχεις, μπορείς να κάνεις πολύ παραπάνω πράγματα».
Ο ίδιος τόνισε ότι σε αυτό το περιβάλλον οι εταιρείες καλούνται είτε να αυξήσουν τον όγκο των έργων είτε να περιορίσουν το κόστος τους, γεγονός που σε έναν κλάδο εντάσεως ανθρώπινου δυναμικού μεταφράζεται σε επιβράδυνση των προσλήψεων. Είναι ενδεικτικό ότι η Uni Systems προχώρησε το προηγούμενο διάστημα σε 344 νέες προσλήψεις, ωστόσο, όπως ανέφερε ο κ. Λουμάκης, κάτι αντίστοιχο δεν αναμένεται να επαναληφθεί φέτος.
Μάλιστα, ο επικεφαλής της Uni Systems εξέφρασε την ανησυχία του για τις ευρύτερες κοινωνικοοικονομικές προεκτάσεις αυτής της μετάβασης, οι οποίες -όπως είπε- αφορούν ιδιαίτερα τους νέους εργαζόμενους υψηλής εκπαίδευσης – τους λεγόμενους white collars.
Σε εργοστασιακές ρυθμίσεις η αγορά
Στο δυσμενές τοπίο για τον κλάδο, ο κ. Λουμάκης άθροισε χθες και το θέμα της λήξης του RRF και της επιστροφής του κλάδου -όπως χαρακτηριστικά είπε- σε «εργοστασιακές ρυθμίσεις: έντονος ανταγωνισμός, ενστάσεις και πάει λέγοντας». Όπως εξήγησε, το RRF δημιούργησε μια «τεράστια φούσκα ζήτησης, εμφανίστηκαν πάρα πολλοί παίκτες οι οποίοι αναπτύχθηκαν σε αυτό το κομμάτι και πλέον τα πράγματα δυσκολεύουν».
Όσον αφορά τον όμιλο, πάντως, εξήγησε ότι η έκθεση στο Δημόσιο είναι μικρή, με το 15% του τζίρου να προέρχεται από δημόσια έργα: «Εμείς δεν περιμένουμε να ζήσουμε από το Δημόσιο. Βεβαίως, το ότι πήραμε τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και βελτιώθηκαν οι επιδόσεις μας ήταν πολύ σημαντικό. Δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε το ελληνικό Δημόσιο. Απλούστατα, θα υπάρχει πιο μεγάλος ανταγωνισμός».
Στο pipeline έργα 400 εκατ. ευρώ – Το στοίχημα της Άμυνας
Σε αυτό το περιβάλλον, πάντως, η Uni Systems καταφέρνει να διατηρήσει τον αναπτυξιακό της βηματισμό, με τα έσοδα της εταιρείας να «τρέχουν» με μέσο ετήσιο ρυθμό 15% την τελευταία πενταετία, τη στιγμή που ο κλάδος της πληροφορικής αναπτύσσεται στην Ελλάδα με 6%-7%, έχοντας χτίσει ένα ένα γερό portfolio έργων τόσο εντός όσο -και- κυρίως εκτός Ελλάδας.
Αλλά και στην ελληνική αγορά το management βλέπει ευκαιρίες, εκτιμώντας ότι και στον Δημόσιο τομέα ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του RRF, θα υπάρξει επενδυτική συνέχεια μέσω άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το ΕΣΠΑ και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Μάλιστα, ο κ. Λουμάκης προέβλεψε ότι υπάρχει ένα pipeline έργων ύψους 400 εκατ. ευρώ στην ελληνική αγορά, τα οποία σκοπεύει να διεκδικήσει.
Σε στιβαρό πυλώνα ανάπτυξης για τον όμιλο εξελίσσεται ο τομέας της Άμυνας, όπου η Uni Systems ενισχύει την παρουσία σε τέσσερις βασικούς άξονες: συμμετοχή σε ερευνητικά έργα στην Ελλάδα, κυρίως μέσω του ΕΛΚΑΚ, αλλά και σε ευρωπαϊκά προγράμματα (EDF), συμμετοχή στον ψηφιακό μετασχηματισμό του υπουργείου Άμυνας και διεκδίκηση ρόλου στην αγορά των οπλικών συστημάτων.
«Δεν πάμε να αναπτύξουμε ούτε πυραύλους ούτε ηλεκτρονικά συστήματα. Είμαστε εταιρεία λογισμικού και μπορούμε να προσφέρουμε τη σύνδεση των συστημάτων με το λογισμικό, μπορούμε να προσφέρουμε cyber security, και βεβαίως μπορούμε να ενσωματώσουμε σε όλα αυτά και την ΑΙ», τόνισε χθες ο κ. Λουμάκης.
Όσον αφορά το μέτωπο των εξαγορών, η διοίκηση εμφανίστηκε ανοιχτή, με τον επικεφαλής της Uni Systems να δηλώνει: «Κοιτάμε διαρκώς να ενσωματώσουμε εταιρείες που έχουν συγκεκριμένη τεχνογνωσία, μπορούν να φέρουν συμπληρωματικά στοιχεία και έχουν διεθνή προοπτική. Κοιτάμε διαρκώς ευκαιρίες. Υπάρχουν αρκετοί που μας χτυπάνε την πόρτα, αλλά έχει σημασία και η αποτίμηση που ζητάνε».
