Ανησυχία προκαλεί στην Ευρώπη το νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Mythos της Anthropic, με τις Βρυξέλλες να εξετάζουν στενά τις πιθανές επιπτώσεις του, ιδίως στον τομέα της κυβερνοασφάλειας και του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η ανάδυση προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης μετασχηματίζει με ταχείς ρυθμούς το γεωοικονομικό τοπίο, προκαλώντας παράλληλα έντονες ανησυχίες για τη σταθερότητα κρίσιμων υποδομών. Στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού προβληματισμού βρίσκεται το νέο μοντέλο Mythos της Anthropic, το οποίο, αν και δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει ευρέως, έχει ήδη κινητοποιήσει τους θεσμούς της Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα τις Βρυξέλλες.
Οι ανησυχίες γύρω από το νέο μοντέλο Mythos AI της Anthropic εντείνονται καθώς οι Βρυξέλλες βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με την αμερικανική εταιρεία για την αξιολόγηση πιθανών ευπαθειών σε τραπεζικά και εταιρικά συστήματα, που είναι ευάλωτα σε κυβερνοεπιθέσεις,
Η Anthropic δέχεται ήδη έντονες πιέσεις από τις Βρυξέλλες για το μοντέλο Mythos με προηγμένες δυνατότητες hacking. Η διαμάχη αναδεικνύει το ρυθμιστικό χάσμα ΕΕ–ΗΠΑ στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η αμερικανική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Anthropic βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη κριτική στην Ευρώπη, λόγω της απόφασής της να διατηρήσει εκτός ελέγχου των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών το νέο της μοντέλο Mythos, το οποίο διαθέτει προηγμένες δυνατότητες κυβερνοεπιθέσεων. Το ζήτημα έχει εξελιχθεί σε μείζον ρυθμιστικό και γεωπολιτικό σημείο τριβής μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσινγκτον.
Τεχνητή νοημοσύνη: Συναγερμός στην ΕΕ για το μοντέλο Mythos της Anthropic
Ο επίτροπος Οικονομίας της Ευρωπαϊκή Ένωση, Βάλντις Ντομπρόβσκις, επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με την εταιρεία με έδρα το Σαν Φρανσίσκο, προκειμένου να διερευνηθεί η δυνατότητα ελέγχου ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και τραπεζών για ευπάθειες που θα μπορούσε να αποκαλύψει το νέο εργαλείο.
Όπως ανέφερε, η Anthropic έχει ήδη ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις «κυβερνο-δυνατότητες και τους κινδύνους» που ενδέχεται να συνδέονται με το μοντέλο, το οποίο δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα έχουν πρόσβαση σε μηχανισμούς δοκιμών κυβερνοανθεκτικότητας.
Το Mythos, το οποίο μπορεί να εντοπίζει άγνωστες ευπάθειες σε συστήματα πληροφορικής, έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η πρόσβαση σε αυτό παραμένει περιορισμένη.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι, χωρίς επαρκή πληροφόρηση και έλεγχο, τα χρηματοπιστωτικά συστήματα της γηραιάς ηπείρου μπορεί να καταστούν ευάλωτα σε κυβερνοεπιθέσεις, εφόσον η τεχνολογία χρησιμοποιηθεί από κακόβουλους φορείς.
«Υπάρχουν ανησυχίες για πιθανή κακή χρήση», δήλωσε ο κ. Ντομπρόβσκις, προσθέτοντας ότι «γι’ αυτό ακριβώς η χρήση του μοντέλου ελέγχεται αυστηρά».
Το ζήτημα τέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων κατά τη συνεδρίαση του ECOFIN στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ συζήτησαν τις επιπτώσεις της τεχνολογίας, η οποία μπορεί να εντοπίζει αδυναμίες σε πληροφοριακά συστήματα.
Σύμφωνα με πηγές, αρκετά κράτη-μέλη άσκησαν πιέσεις ώστε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση στο μοντέλο, εκφράζοντας φόβους ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρώπης θα μπορούσε να καταστεί ευάλωτο σε ψηφιακές επιθέσεις εάν η τεχνολογία χρησιμοποιηθεί κακόβουλα. Η συζήτηση ανέδειξε τον αυξανόμενο προβληματισμό για τη γεωοικονομική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης και τον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ, μεταδίδει το Bloomberg.
Βάλντις Ντομπρόβσκις και Κυριάκος Πιερρακάκης, στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών©eurokinissi
Aνάγκη διεθνών πλαισίων διακυβέρνησης για την τεχνητή νοημοσύνη
Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, προειδοποίησε ότι τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς και ενδέχεται σύντομα να δημιουργήσουν προκλήσεις συστημικού χαρακτήρα.
Tόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να απομονωθεί τεχνολογικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διεθνών πλαισίων διακυβέρνησης για την τεχνητή νοημοσύνη σε μια περίοδο αμφισβήτησης της πολυμέρειας.
Παράλληλα, η Ισπανία έθεσε το ζήτημα πιθανών ρυθμιστικών εργαλείων, όπως ο EU AI Act, προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση και η ασφάλεια χρήσης του μοντέλου.
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Λουίς ντε Γκίντος, υπογράμμισε την ανάγκη προληπτικής θωράκισης των συστημάτων πληρωμών από ψηφιακές ευπάθειες, επισημαίνοντας ότι τέτοιες τεχνολογίες μπορούν να εντοπίζουν κρίσιμες αδυναμίες, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους αν πέσουν σε λάθος χέρια.
Ο Νταν Κιμπεάν, επικεφαλής της εθνικής υπηρεσίας κυβερνοασφάλειας της Ρουμανίας, προειδοποιεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή στον τομέα της ψηφιακής άμυνας. Μιλώντας στο Politico, υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει το δικό της Mythos άμεσα», καλώντας σε στενή συνεργασία κυβερνήσεων, startups και επιστημονικής κοινότητας.
Από την πλευρά της, η Ανν Λε Χένανφ υπουργός AI και Ψηφιακών Υποθέσεων της Γαλλίας τόνισε την ανάγκη επιτάχυνσης των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από αμερικανικές εταιρείες όπως η Anthropic. Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη ενός αυτόνομου συστήματος κυβερνοασφάλειας με τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την προστασία των ευρωπαϊκών κρίσιμων υποδομών απέναντι σε νέες, σύνθετες απειλές.
Το ζήτημα τέθηκε επίσης στο περιθώριο των εαρινών συνεδριάσεων του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Ουάσινγκτον, όπου η τεχνητή νοημοσύνη αναγνωρίστηκε ως παράγοντας τόσο οικονομικής ανάπτυξης όσο και νέων κινδύνων ασφαλείας. Σύμφωνα με αξιωματούχους, η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς την ευρύτερη διάθεση του εργαλείου σε τρίτους.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν ήδη προβάδισμα, καθώς εταιρείες όπως η Google, η Microsoft και η xAI συμφώνησαν να παρέχουν στην αμερικανική κυβέρνηση πρόωρη πρόσβαση στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης τους, μαζί με την OpenAI και την Anthropic.
Τεχνητή νοημοσύνη και θεσμική σύγκρουση για το Mythos
Το θέμα αναμένεται να εξεταστεί εκτενώς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παρουσία εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ευρωπαϊκής υπηρεσίας κυβερνοασφάλειας ENISA. Ωστόσο, η απουσία της ίδιας της Anthropic από τη συνεδρίαση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Η εταιρεία υποστήριξε ότι δεν μπορούσε να αποδεχθεί την πρόσκληση λόγω στενών χρονικών περιθωρίων.
Η ευρωβουλευτής Κιμ φαν Σπάρρεντακ χαρακτήρισε την απουσία «εξαιρετικά ανησυχητική», τονίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να μείνει εκτός των κρίσιμων τεχνολογικών εξελίξεων που επηρεάζουν την ασφάλεια του ψηφιακού της χώρου.
Το Mythos, σύμφωνα με την Anthropic, υπερβαίνει σε απόδοση ακόμη και ανθρώπινους ειδικούς στον εντοπισμό και την εκμετάλλευση αδυναμιών λογισμικού. Η εταιρεία αποφάσισε να περιορίσει την πρόσβαση στο μοντέλο, επικαλούμενη τον κίνδυνο κακόβουλης χρήσης. Παρ’ όλα αυτά, σχεδόν έναν μήνα μετά την παρουσίασή του, οι ευρωπαϊκές αρχές εξακολουθούν να μην έχουν πλήρη πρόσβαση για αξιολόγηση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη σκληρύνει τη στάση της. Εκπρόσωπός της δήλωσε ότι από τον Αύγουστο του 2026, όταν θα τεθούν σε εφαρμογή οι ενισχυμένες εξουσίες του Γραφείου Τεχνητής Νοημοσύνης, η ΕΕ θα διασφαλίσει την πρόσβαση σε τέτοια μοντέλα, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο για λόγους ασφάλειας.
Παράλληλα, 30 ευρωβουλευτές ζήτησαν από την αρμόδια επίτροπο Έννα Βίρκουνεν να εκπονήσει «ευρωπαϊκό σχέδιο μετριασμού» για την προστασία των κρίσιμων τεχνολογικών υποδομών της Ένωσης.
Τεχνητή νοημοσύνη, τράπεζες και οικονομική σταθερότητα
Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στις πολιτικές και ρυθμιστικές αρχές. Ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας παρακολουθεί με έντονο προβληματισμό τις εξελίξεις, καθώς ένα μοντέλο με τέτοιες δυνατότητες θα μπορούσε θεωρητικά να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται ευπάθειες σε χρηματοπιστωτικά συστήματα.
Ενδεικτικά, η Anthropic έχει μοιραστεί το Mythos με μόλις 12 οργανισμούς, μεταξύ των οποίων η JPMorgan Chase, χωρίς όμως να περιλαμβάνονται ευρωπαϊκές τράπεζες. Αυτό έχει δημιουργήσει ανησυχίες για άνιση πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας.
Η υπόθεση Mythos αναδεικνύει το αυξανόμενο ρήγμα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ στον τομέα της τεχνολογικής ρύθμισης. Ενώ στην Ουάσινγκτον ανακοινώθηκαν συνεργασίες μεταξύ της κυβέρνησης και εταιρειών όπως Microsoft, Google DeepMind και xAI για τον έλεγχο μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης πριν την κυκλοφορία τους, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να αναζητά πρόσβαση και διαφάνεια.
Η γεωπολιτική διάσταση είναι πλέον εμφανής. Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται σε εργαλείο ισχύος, όπου η πρόσβαση, η ρύθμιση και ο έλεγχος των μοντέλων καθορίζουν την ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα.
Η συζήτηση για το Mythos εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναμέτρηση για το ποιος θα θέσει τους κανόνες της επόμενης ψηφιακής εποχής: οι ρυθμιστικές αρχές ή οι ίδιες οι τεχνολογικές εταιρείες.
Συνολικά, η υπόθεση του μοντέλου Mythos AI αναδεικνύει την αυξανόμενη γεωοικονομική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, όπου η τεχνολογική καινοτομία, η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και η διεθνής ασφάλεια διασταυρώνονται σε ένα περιβάλλον εντεινόμενου ανταγωνισμού ΗΠΑ–EE.
Siemens © EPA/CLEMENS BILAN
Η Γερμανία πετυχαίνει χαλάρωση των κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη στην ΕΕ
Την ίδια ώρα, η Γερμανία φαίνεται να εξασφαλίζει σημαντική χαλάρωση στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη, μετά από έντονες πιέσεις προς τις Βρυξέλλες με στόχο τη στήριξη της βιομηχανικής της βάσης και μεγάλων ομίλων όπως η Siemens και η Bosch.
Σύμφωνα με ευρωπαίους διπλωμάτες, οι πρέσβεις των κρατών-μελών συμφώνησαν να υποστηρίξουν την πρόταση του Βερολίνου για εξαίρεση του βιομηχανικού εξοπλισμού από βασικές διατάξεις του κανονισμού για την τεχνητή νοημοσύνη, στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων, μεταδίδει το Politico.
Η εξέλιξη αυτή συνιστά σημαντική νίκη για τη γερμανική κυβέρνηση, η οποία τις τελευταίες εβδομάδες είχε εντείνει τις πιέσεις για πιο ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε δεσμευθεί προσωπικά προς κορυφαία στελέχη της γερμανικής βιομηχανίας ότι θα στηρίξει χαλαρότερη προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ.
Η αρχική φιλοσοφία του AI Act προέβλεπε ενιαία κάλυψη όλων των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, ανεξαρτήτως κλάδου. Ωστόσο, η νέα προσέγγιση εισάγει εξαιρέσεις για τον βιομηχανικό τομέα, με εφαρμογή ειδικών κανόνων μέσω της νομοθεσίας για τα μηχανήματα.
Η απόφαση αυτή εντάσσεται σε ευρύτερη αναθεώρηση του πλαισίου, η οποία περιλαμβάνει και καθυστέρηση των περιορισμών για τις εφαρμογές υψηλού ρίσκου, καθώς και περίοδο προσαρμογής για τις υποχρεώσεις σήμανσης περιεχομένου που παράγεται από AI.
Ωστόσο, περίπου δέκα κράτη-μέλη εξέφρασαν αντιρρήσεις, υποστηρίζοντας ότι η εξαίρεση κλάδων ισοδυναμεί με απορρύθμιση και όχι απλοποίηση. Παράλληλα, μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τεχνολογίας είχαν ζητήσει πιο ευέλικτο πλαίσιο, προειδοποιώντας ότι οι αυστηροί κανόνες θα πλήξουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στην παγκόσμια κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης.
