Πολλοί θα ρωτούσαν το ChatGPT πώς να διαχειριστούν ένα χαρτοφυλάκιο μετοχών. Η Wall Street Journal δημοσιεύει τα πορίσματα από την πολύμηνη ανταλλαγή απόψεων φιλόδοξου επενδυτή με το τεχνολογικό εργαλείο που έχει αλλάξει τη ζωή μας για τα πάντα.
Πώς λειτούργησε το ChatGPT σε ρόλο οικονομικού συμβούλου σε κρίσιμες στιγμές για τις αγορές, από το ενδεχόμενο κυβερνητικού shutdown μέχρι τον πόλεμο με το Ιράν; Εξάλλου, περίπου το 30% των επενδυτών χρησιμοποιεί ήδη AI για τα χαρτοφυλάκιά του, σύμφωνα με έρευνα της χρηματιστηριακής eToro.
Ο Andrew Lo, καθηγητής χρηματοοικονομικών στο MIT που μελετά τον αντίκτυπο της AI στις επενδύσεις, αναμένει ότι τα μοντέλα θα εξελιχθούν γρήγορα και θα μπορούν τα επόμενα χρόνια να λειτουργούν ως θεματοφύλακες συμφερόντων (fiduciaries). Προς το παρόν, όμως, προειδοποιεί ότι δεν είναι έτοιμα για τόσο κρίσιμο ρόλο.
Ο Lo προτείνει να αντιμετωπίζει κανείς τον επενδυτικό βοηθό AI με αρκετή επιφύλαξη. Εκπρόσωπος της OpenAI δήλωσε ότι το ChatGPT «μπορεί να είναι χρήσιμο εργαλείο για την εξερεύνηση επιλογών, την προετοιμασία ερωτήσεων και την κατανόηση οικονομικών θεμάτων, αλλά δεν υποκαθιστά αδειοδοτημένους οικονομικούς συμβούλους».
Ο φιλόδοξος επενδυτής της WSJ, ονόματι Gunjan Banerji, ζήτησε επίσης από πραγματικούς οικονομικούς συμβούλους να αξιολογήσουν τις συμβουλές που πήρε από το ChatGPT. Αρχικά έδωσε στο ChatGPT μια σύντομη περιγραφή των επενδυτικών του στόχων, με υποθετικό σενάριο 1 εκατομμύριο δολάρια.
«Είσαι fiduciary οικονομικός σύμβουλος που έχει αναλάβει τη διαχείριση του μακροπρόθεσμου επενδυτικού μου χαρτοφυλακίου για τον επόμενο μήνα (από 29 Σεπτεμβρίου έως 29 Οκτωβρίου). Το επενδυτικό μου προφίλ: Ηλικία: 30-35. Κύριος στόχος: ανάπτυξη κεφαλαίου. Χρονικός ορίζοντας: μακροπρόθεσμος. Ανοχή ρίσκου (1 = πολύ χαμηλή … 5 = πολύ υψηλή): 3.Επένδυση: 1.000.000 δολάρια. Τύπος λογαριασμού: φορολογητέος λογαριασμός».
Η απάντηση του ChatGPT:
«Το προφίλ σας υποδηλώνει κατανομή προσανατολισμένη στην ανάπτυξη με κάποιο έλεγχο ρίσκου. Εφόσον πρόκειται για φορολογητέο λογαριασμό, πρέπει να δοθεί προσοχή στη φορολογική αποδοτικότητα (προτιμώντας ETFs, δημοτικά ομόλογα και ευκαιρίες tax-loss harvesting).
Στρατηγική κατανομή (μακροπρόθεσμος στόχος):
Αμερικανικές μετοχές (50%) – περίπου 500.000 δολάρια
- 35% ευρεία αγορά ΗΠΑ (VTI ή ITOT ETF).
- 10% έμφαση σε μεγάλες μετοχές ανάπτυξης (QQQ ή SCHG).
- 5% μετοχές με αυξανόμενα μερίσματα (SCHD ή VIG).
Διεθνείς μετοχές (20%) – περίπου 200.000 δολάρια
- 15% ανεπτυγμένες αγορές (VEA ή IEFA)
- 5% αναδυόμενες αγορές (VWO ή IEMG)
Σταθερό εισόδημα (20%) – περίπου 200.000 δολάρια
- 10% μεσοπρόθεσμα αμερικανικά κρατικά ομόλογα
- 5% δημοτικά ομόλογα
- 5% TIPS για προστασία από τον πληθωρισμό
Εναλλακτικές επενδύσεις / πραγματικά περιουσιακά στοιχεία (5%)
- REIT ETF για διαφοροποίηση και αντιστάθμιση πληθωρισμού
Μετρητά και ισοδύναμα (5%)
- Λογαριασμός χρηματαγοράς υψηλής απόδοσης ή έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου για ρευστότητα».
Ο Allan Roth, πιστοποιημένος οικονομικός σύμβουλος της Wealth Logic, είπε ότι ένα ευρύτερο και πιο διαφοροποιημένο fund, όπως το Vanguard Total Stock Market Index Fund ETF, είναι καλύτερη επιλογή από το να επενδύσει κανείς 10% στο δημοφιλές Invesco QQQ Trust, και ότι πιθανόν δεν θα υπήρχε πραγματική ωφέλεια από τα φορολογικά πλεονεκτήματα των δημοτικών ομολόγων. Παρ’ όλα αυτά, συνολικά το ChatGPT πήρε «βάση».
Όμως έκανε ένα απλό αριθμητικό λάθος από νωρίς, κρατώντας μεγαλύτερο μέρος του χαρτοφυλακίου σε μετρητά απ’ όσο είχε ζητήσει ο επενδυτής. Όπως επεσήμανε ο Lo, ακόμη και μικρά νούμερα μπορούν να έχουν μεγάλες επιπτώσεις για τους επενδυτές. Προτείνει να ελέγχει κανείς διπλά τις κατανομές που προτείνει η AI πριν επενδύσει πραγματικά χρήματα.
Αναταράξεις πριν τον πόλεμο
Όταν ο πρόεδρος Τραμπ ξεκίνησε πόλεμο με το Ιράν, οι αγορές κατέρρευσαν προσωρινά, οδηγώντας τον Nasdaq σε διόρθωση άνω του 10% από το υψηλό του. Οι μετοχές όμως ανέκαμψαν γρήγορα, μπερδεύοντας πολλούς επενδυτές.
Ο επενδυτής ρώτησε το ChatGPT πώς να κινηθεί σε συνθήκες πολέμου και αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Και του πρότεινε να μειώσει λίγο τις διεθνείς μετοχές και να προσθέσει ένα «hedge sleeve» αντιστάθμισης κινδύνου.
Η απάντηση θύμιζε προηγούμενη συνομιλία με το ΑΙ σχετικά με πιθανό κυβερνητικό shutdown.
Ο Rubin Miller, chief investment officer της Peltoma Capital Partners, είπε ότι το ChatGPT εντόπισε σωστά τους κινδύνους για τις αγορές. Μετά, όμως, οι συμβουλές έγιναν κάπως αλλόκοτες: πρότεινε μετατόπιση σε βραχυπρόθεσμα ομόλογα και μείωση έκθεσης σε κυκλικές μετοχές. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να προτείνει «χρήση options ή hedges με φειδώ αν η προστασία προς τα κάτω είναι οικονομικά προσιτή».
«Υποθέτει ότι όποιος ζητά από το ChatGPT συμβουλές asset allocation ξέρει πώς να αποτιμήσει options και πότε αυτά είναι φθηνά ή ακριβά», είπε ο Miller — κάτι που ούτε πολλοί επαγγελματίες σύμβουλοι δεν γνωρίζουν καλά.
Οι προτάσεις του ChatGPT ουσιαστικά προσπαθούσαν να κάνουν market timing, κάτι που οι περισσότεροι σύμβουλοι αποφεύγουν.
Επιλογή μετοχών
Σε παρόμοια ερώτηση πέρυσι, όταν ο Tραμπ συνέχιζε τον εμπορικό του πόλεμο, το ChatGPT εξήγησε με σαφήνεια τους κινδύνους ενός trade war και πρότεινε αλλαγές στο χαρτοφυλάκιο, όπως περισσότερα ομόλογα ή, ξανά, χρήση options.
Έδωσε επίσης λίστα εταιρειών, μεταξύ αυτών αμυντικές μετοχές όπως η Lockheed Martin, που θεωρούσε πιθανό να υπεραποδώσουν. Το «καλάθι» αυτών των μετοχών ανέβηκε περίπου 5,5% από τα μέσα Οκτωβρίου, αλλά υστέρησε έναντι του S&P 500, που κέρδισε περίπου 8%.
Και πάλι ήταν market timing — κάτι που οι επαγγελματίες σύμβουλοι δεν συνιστούσαν.
Ριψοκίνδυνα ETFs
Τι θα έλεγε το ChatGPT για τα μοχλευμένα ETFs; Αμέσως προειδοποίησε ότι αυτά τα προϊόντα είναι επικίνδυνα.
Αφού ανέλυσε τους κινδύνους, αναζήτησε εντοπισμό ETFs που ίσως θα είχαν νόημα για το εν λόγω χαρτοφυλάκιο.
Το ChatGPT, μετά από αρκετή συζήτηση, πρότεινε να παρακολουθείται η πορεία των αποδόσεων των ομολόγων και των μετοχών μετά από μια επερχόμενη ανακοίνωση για την αγορά εργασίας, ώστε να αποφασίσει ο επενδυτής αν θα «αγοράσει τη βουτιά» ή θα «πουλήσει την άνοδο».
Κάποιες φορές, σημειώνει ο επενδυτής, ένιωθει ότι το ChatGPT απαντούσε με βάση αυτό που ήθελε να ακούσει, κάτι που θα ήταν επικίνδυνο αν επένδυα πραγματικά χρήματα. Ο Alejandro Lopez-Lira, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα που έχει μελετήσει την ικανότητα του ChatGPT να προβλέπει τιμές μετοχών, συμφώνησε: «Τα μοντέλα μπορούν να γίνουν υπερβολικά κολακευτικά προς τον χρήστη».
Οι επιφυλάξεις
«Κοιτάζοντας πίσω, ίσως έπρεπε να είχα βάλει το ChatGPT σε “thinking mode”», είπε ο Lopez-Lira, αντί για “auto”. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στη διαφορά ανάμεσα σε «σκέψη επιπέδου λυκείου» και «σκέψη επιπέδου διδακτορικού».
Πρόσφατα πειραματίστηκε και με prompts σχεδιασμένα ώστε το Claude να λειτουργεί σαν private banker. Έδωσε συνολική εικόνα για τα πάντα, από την κατανομή περιουσιακών στοιχείων μέχρι την προετοιμασία για συνταξιοδότηση. Παρ’ όλα αυτά, όταν έφτανε η ώρα των επενδυτικών συμβουλών, η συμβουλή του Lo φαινόταν πιο χρήσιμη.
«Πιστεύουμε ότι είναι δυνατό να εκπαιδεύσουμε ένα LLM, όπως εκπαιδεύουμε ανθρώπους, ώστε να παρέχει fiduciary duty», είπε ο Lo. «Αλλά αυτή τη στιγμή δεν το διαθέτουν, και δεν υπάρχουν ακόμη οι απαραίτητες δικλίδες ασφαλείας για την προστασία των ατόμων».
