Να περιχαρακώσει τις δορυφορικές επικοινωνίες ως ένα εργαλείο ενίσχυσης της στρατηγικής της άμυνας και της ασφάλειας της, επιχειρεί τώρα η Ευρώπη. Η Κομισιόν παρουσίασε ένα νέο σχέδιο διαμοιρασμού της ζώνης των συχνοτήτων 2 GHz που αξιοποιούνται σήμερα στις δορυφορικές επικοινωνίες κινητής τηλεφωνίας.
Το σχέδιο αυτό εν συντομία προβλέπει τριχοτόμηση της συγκεκριμένης ζώνης συχνοτήτων, όπου το 1/3 της διαθέσιμης χωρητικότητας αποδίδεται στο σύστημα IRIS2, επιπλέον 1/3 διακρατείται για Ευρωπαίους operators και το υπόλοιπο 1/3 για μη Ευρωπαίους operators. Στην πράξη το σύστημα που σχεδιάζεται δημιουργεί εμπόδια εισόδου πολλών παρόχων εκτός της Ευρώπης. Περιορισμοί μπαίνουν και στη συμμετοχή ευρωπαίων παρόχων, αλλά σίγουρα δεν θα χωρέσουν οι ενδιαφερόμενοι πάροχοι από ΗΠΑ, Κορέα και Κίνα.
Η πρόταση γνωστοποιήθηκε τις προηγούμενες μέρες και σύμφωνα με πληροφορίες αναμένεται ότι εντείνει την διατλαντική κόντρα σχετικά με την κούρσα της τεχνολογίας του διαστήματος.
Πώς απαντά η Ευρώπη, τι λένε οι υπερατλαντιστές
Οι υπερατλαντιστές κατηγορούν την Ευρώπη για «κατενάτσιο» απέναντι στην τεχνολογική υπεροχή της Starlink και της Amazon LEO που έρχεται, ενώ η Ευρώπη κάνει λόγο για κινήσεις στρατηγικής ασφάλειας της.
Το μέλος της Κομισιόν και αρμόδια για την Τεχνολογική Αυτάρκεια της Ε.Ε. Henna Virkkunen, χαρακτήρισε την πρόταση ως μέτρο ανθεκτικότητας και όχι ως προστατευτικό. Εκτίμησε δε ότι η υψηλής χωρητικότητας δορυφορική συνδεσιμότητα για κινητά τηλέφωνα, είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δικτύων επικοινωνιών της Ε.Ε.
Η Επίτροπος Virkkunen δεν έκρυψε ότι το διακρατικό δορυφορικό σύστημα IRIS² αποτελεί απάντηση στην κυριαρχία του Starlink και σημείωσε ότι η συστοιχία των περίπου 290 δορυφόρων που θα περιφέρονται σε διαφορετικές τροχιές και θα ενσωματωθούν στο εγκεκριμένο ασφαλές τμήμα συχνοτήτων των 2 GHz, θα προσφέρονται αποκλειστικά για κυβερνητικές υπηρεσίες. Παράγοντες της αγοράς ωστόσο χαρακτηρίζουν το IRIS2 πολύ μακριά από μια πιθανή λειτουργία καθώς δεν αναμένεται τεθεί σε εφαρμογή πριν το 2030.
Πάντως η πολιτική λογική είναι απλή. Η Ευρώπη έχοντας δει τον ρόλο της Starlink στην υπόθεση της Ουκρανίας και εν γένει τον ρόλο που διαδραμάτισε ένα τέτοιο δίκτυο στην στρατιωτική και πολιτική συνδεσιμότητα, φαίνεται να έχει πάρει τις αποφάσεις της. Και αναπόφευκτα η δέσμευση φάσματος για εγχώριους φορείς εκμετάλλευσης είναι ένας από τους λίγους ρυθμιστικούς μοχλούς που έχουν οι Βρυξέλλες για να διασφαλίσουν ότι οι εναλλακτικές λύσεις με ευρωπαϊκή σημαία έχουν πράγματι περιθώριο ανάπτυξης.
Ωστόσο μια τέτοια απόφαση σίγουρα θα φέρει αντιδράσεις από την πλευρά των ΗΠΑ. Στο παρελθόν ο πρόεδρος της αμερικανικής αρχής τηλεπικοινωνιών (FCC) είχε δηλώσει ότι θα υπάρξουν αντίποινα αν υπάρξουν ρυθμίσεις που εμποδίζουν τους Αμερικανούς παίκτες στην ευρωπαϊκή αγορά. Μοχλός δε πίεσης αναμένεται να είναι οι ευρωπαϊκές εταιρείες παροχής δορυφορικών επικοινωνιών (SES, Eutelsat και διαδόχων οντοτήτων της Inmarsat) οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες στις ΗΠΑ και γύρω από αυτές.
Παράγοντες της αγοράς ωστόσο σημειώνουν ότι η Γηραιά Ήπειρος πρόκειται να το ρισκάρει. Και όλα δείχνουν ότι οι ρυθμίσεις που έφερε πριν λίγες ημέρες, σύντομα θ’ αποτελέσουν κανονισμό.
Viasat και Echostar, οι δύο εταιρείες με άδεια στην ΕΕ για δορυφορική κινητή τηλεφωνία D2D
Σήμερα στην Ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν αδειοδοτηθεί δύο φορείς που παρέχουν δορυφορική κινητή τηλεφωνία (Mobile Satellite Services, MSS) με βάση το διεθνές πρωτόκολλο επικοινωνίας D2D.
Πρόκειται για το γνωστό Device-to-Device που επιτρέπει δύο συμβατικά κινητά τηλέφωνα (τεχνολογίας 3GPP/5G) να μπορoύν να συνδεθούν μέσω δορυφορικού δικτύου. Αυτο επιτρέπει ένα χρήστη, ακόμη και αν βρεθεί στη μέση του ωκεανού ή στην κορυφή ενός βουνού, ή και μέσα σε ένα αεροπλάνο να επικοινωνούν με ένα άλλα κινητά που βρισκονται με κάλυψη επίγειου ή δορυφορικού δικτύου κινητής.
Οι δύο αδειοδοτηθέντες εταιρείες από την Κομισιόν είναι η Viasat (Inmarsat) και η Echostar. Οι άδειες ωστόσο των δύο εταιρειών λήγουν τον Μάιο του 2027, δηλαδή σε ένα χρόνο. Η Viasat χρησιμοποιεί τις συχνότητες των 2 GHz για να προσφέρει το υβριδικό δορυφορικό-κινητό που ονομάζει European Aviation Network και το οποίο παρέχει ευρυζωνική πρόσβαση στο διαδίκτυο εν πτήσει σε όλη την ήπειρο.
Από την άλλη πλευρά η EchoStar κατέχει συγγενικά δικαιώματα στην περιοχή που σχετίζονται με υπηρεσίες απευθείας σύνδεσης σε συσκευή κινητού στην Ευρώπη. Τα δικαιώματα αυτά αποτελούν μέρος του πακέτου φάσματος που η SpaceX εργάζεται για να αποκτήσει από την EchoStar. Πάντως τα δικαιώματα χρήσης των συχνοτήτων αυτών, τόσο της Viasat όσο και της Echostar, λήγουν το 2027.
