Έναν χρόνο μετά τις πρώτες επιχειρησιακές δοκιμές, που έγιναν στο πλαίσιο της άσκησης «Παρμενίων», το ελληνικό οικοσύστημα αμυντικής τεχνολογίας επιστρέφει στο πεδίο με μεγαλύτερη κλίμακα και περισσότερες τεχνολογίες στην άσκηση των Ενόπλων Δυνάμεων «Δούρειος Ίππος-26», με στόχο να τεστάρει στο πεδίο τις δυνάμεις του σε συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Για την ακρίβεια 11 εταιρείες και κοινοπραξίες, που πέρασαν από την αξιολόγηση του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), θα δοκιμάσουν μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας και υποβρύχια συστήματα, αλλά και περιπλανώμενα πυρομαχικά, όπως και anti drone συστήματα σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες την άσκηση «Δούρειος Ίππος 26», που θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 8 και 12 Ιουνίου.
Το αμυντικό οικοσύστημα δεν ετοιμάζεται απλά να βρεθεί μπροστά στον πιο απαιτητικό αξιολογητή, δηλαδή το ίδιο το πεδίο, αλλά, πρακτικά, στρώνει τον δρόμο για μελλοντικές αναθέσεις και εξαγωγικές ευκαιρίες. Και αυτό γιατί οι 11 φορείς -που επέλεξε το ΕΛΚΑΚ ανάμεσα σε 25 προτάσεις υψηλής τεχνολογικής ωριμότητας- αφού περάσουν από τη «Δούρειος Ίππος» και την κρίση των Ένοπλων Δυνάμεων, θα λάβουν επιχειρησιακή πιστοποίηση, αποκτώντας ένα πολύτιμο διαβατήριο για συνεργασίες και επιχειρηματικές διεκδικήσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Για το ίδιο το εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα νέο στάδιο, καθώς οι πλέον ώριμες ελληνικές τεχνολογικές λύσεις δεν θα αξιολογηθούν σε περιβάλλον επίδειξης ή εργαστηρίου, αλλά σε σενάρια που έχουν σχεδιαστεί από τους ίδιους τους επιχειρησιακούς χρήστες, με στόχο να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορούν να ανταποκριθούν στις πραγματικές απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων. Να θυμίσουμε ότι στις αρχές του 2026 το ΕΛΚΑΚ υπέγραψε τρεις συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες του αμυντικού οικοσυστήματος μετά τις εκτεταμένες δοκιμές πεδίου που έγιναν στην περσινή άσκηση “ΠΑΡΜΕΝΙΩΝ”. Οι συμβάσεις αφορούσαν την κατασκευή συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών μάχης με στόχο την αξιοποίησή τους από τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Περιπλανώμενα πυρομαχικά και kamikaze drones
Το πράσινο φως στις 11 εταιρείες δόθηκε μετά από την προκαταρκτική διαβούλευση που πραγματοποίησε το ΕΛΚΑΚ. Συνολικά αξιολογήθηκαν 25 προτάσεις του εγχώριου αμυντικού οικοσυστήματος με τεχνολογική ωριμότητα επιπέδου TRL 7 και άνω. Από αυτές προκρίθηκαν στη φάση των δοκιμών πεδίου 11 φορείς, οι οποίοι διαθέτουν λύσεις με επαρκή επιχειρησιακή ωριμότητα για να δοκιμαστούν σε πραγματικές συνθήκες.
Οι τεχνολογίες που θα βρεθούν στο επίκεντρο των δοκιμών της Δούρειος Ίππος 2026 αντανακλούν τις κυρίαρχες τάσεις του σύγχρονου πολέμου. Στην άσκηση θα συμμετάσχουν συστήματα UAV για επιτήρηση και αναγνώριση, περιπλανώμενα πυρομαχικά και kamikaze drones, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας και υποβρύχια συστήματα, καθώς και επίγεια συστήματα αντιμετώπισης drones που αξιοποιούν τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολών επικοινωνιών και παρεμβολών δορυφορικής πλοήγησης. Οι δοκιμές δεν θα περιοριστούν στην αξιολόγηση μεμονωμένων πλατφορμών. Η φιλοσοφία του προγράμματος εστιάζει στη συνεργατική λειτουργία πολλαπλών μη επανδρωμένων συστημάτων, στην ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διαφορετικών αισθητήρων και πλατφορμών και στη δημιουργία μιας ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας στο πεδίο.
Το επιχειρησιακό περιβάλλον που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι συμμετέχοντες προσομοιάζει συνθήκες υψηλής έντασης. Τα σενάρια περιλαμβάνουν περιβάλλοντα παρεμβολών και spoofing, περιοχές περιορισμένων επικοινωνιών, υψηλή πυκνότητα στόχων και επιχειρήσεις όπου η ταχύτητα συλλογής, επεξεργασίας και αξιοποίησης της πληροφορίας αποκτά καθοριστική σημασία. Η άσκηση προβλέπει διαφορετικά σενάρια χρήσης, από την υποστήριξη χερσαίων επιχειρήσεων και την αντιμετώπιση επιθέσεων σμήνους drones μέχρι αποστολές ναυτικής επιτήρησης, προστασίας ναυτικών δυνάμεων και εντοπισμού υποθαλάσσιων απειλών.
Το ερώτημα που μετράει: Λειτουργεί στο πεδίο;
Το ΕΛΚΑΚ επιδιώκει μέσα από τη διαδικασία να καλύψει ένα διαχρονικό κενό μεταξύ ανάπτυξης τεχνολογίας και επιχειρησιακής αξιοποίησης. Μέχρι σήμερα, πολλές ελληνικές λύσεις δεν είχαν τη δυνατότητα να δοκιμαστούν συστηματικά σε περιβάλλον που να προσομοιάζει πραγματικές συνθήκες χρήσης από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Η νέα προσέγγιση δημιουργεί έναν μηχανισμό συνεχούς ανατροφοδότησης μεταξύ βιομηχανίας και επιχειρησιακών χρηστών.
Η δράση αποτελεί την πρώτη εφαρμογή του νέου προγραμματικού ορίζοντα συμμετοχής του εγχώριου αμυντικού οικοσυστήματος σε στρατιωτικές ασκήσεις για το 2026, που σχεδιάστηκε από το ΕΛΚΑΚ σε συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ και τα Γενικά Επιτελεία. Ακολουθεί το προηγούμενο της άσκησης «Παρμενίων» του 2025, από την οποία προέκυψαν οι πρώτες συμβάσεις έρευνας και ανάπτυξης που αναμένεται να υλοποιηθούν εντός του 2026.
Στην πράξη, η διαδικασία φιλοδοξεί να απαντήσει στο πιο κρίσιμο ερώτημα για κάθε αμυντική τεχνολογία: όχι αν λειτουργεί στη θεωρία, αλλά αν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του πραγματικού πεδίου επιχειρήσεων. «Το 2025 το δοκιμάσαμε. Το 2026 το βελτιώνουμε, με μεγαλύτερο εύρος και βαθύτερη ενσωμάτωση. Γρήγορη αξιολόγηση, μετρήσιμα αποτελέσματα, άμεση σύνδεση με την επιχειρησιακή ανάγκη των Ενόπλων Δυνάμεων και, στο τέλος, σαφή απάντηση στο ερώτημα που μετράει: λειτουργεί στο πεδίο;», σχολίασε ο διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης Καινοτομίας του ΕΛΚΑΚ, συνταγματάρχης Θωμάς Κουκολέτσος.
Τι ψάχνουν οι Ένοπλες Δυνάμεις
Όπως αναφέρεται στο κείμενο της προκήρυξης η ανάπτυξη και η αξιοποίηση Μη Επανδρωμένων Συστημάτων στις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε ξηρά, θάλασσα και αέρα εξελίσσεται ραγδαία τα τελευταία έτη, καθώς η χρήση τους δύναται να επιτύχει υψηλή επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, όπως αυτή αποτυπώνεται από τα διδάγματα των σύγχρονων πεδίων επιχειρήσεων.
Ειδικά στο πολυδιάστατο επιχειρησιακό περιβάλλον της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας, τα εν λόγω συστήματα συνιστούν κρίσιμο πολλαπλασιαστή ισχύος. Και αυτό καθώς -όπως επισημαίνεται στην προκήρυξη- να αναλάβουν την εκτέλεση διαφόρων τακτικών αποστολών, μέσω της ενσωμάτωσης προηγμένων αισθητήρων, συστημάτων καθοδήγησης και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, επιτρέποντας στα UxS την ακριβή εκτέλεση αποστολών αναγνώρισης, εντοπισμού, επιτήρησης, στοχοποίησης και προσβολής στόχων.
Ο υφιστάμενος προγραμματισμός προβλέπει συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και σε επόμενες ασκήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. Για παράδειγμα, το φθινόπωρο και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, το Πολεμικό Ναυτικό πραγματοποιεί ασκήσεις μικρής κλίμακας με ανάλογη θεματολογία, ενώ τον Νοέμβριο ο Στρατός Ξηράς θα δοκιμάσει συστήματα που υποστηρίζουν χερσαίες επιχειρήσεις και επιχειρησιακή αξιοποίηση μη επανδρωμένων και αυτόνομων μέσων.
