Τέσσερις από τους μεγαλύτερους τηλεπικοινωνιακούς ομίλους της Ευρώπης εξετάζουν τη δημιουργία κοινοπραξίας με στόχο να διεκδικήσουν δορυφορικό φάσμα και να προσφέρουν υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας απευθείας στα κινητά τηλέφωνα, σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ευρωπαϊκό αντίβαρο στο Starlink του Έλον Μασκ.
Η Deutsche Telekom, η Orange, η Vodafone και η Telefónica βρίσκονται σε προκαταρκτικές συζητήσεις για τη δημιουργία ενός κοινού σχήματος που θα συμμετείχε σε μελλοντική δημοπρασία φάσματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο και δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση ούτε για τη δημιουργία της κοινοπραξίας ούτε για την υποβολή προσφοράς.
Mείωση της εξάρτησης από εταιρείες τρίτων χωρών
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στα σχέδια των Βρυξελλών για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων στις δορυφορικές επικοινωνίες και τη μείωση της εξάρτησης από εταιρείες τρίτων χωρών. Σύμφωνα με την πρόταση που εξετάζει η ΕΕ, οποιοσδήποτε δορυφορικός πάροχος διεκδικήσει το τμήμα του φάσματος που προορίζεται για ευρωπαϊκή εταιρεία θα πρέπει να ελέγχεται κατά πλειοψηφία από ευρωπαϊκή επιχείρηση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ζώνη συχνοτήτων των 2 GHz, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για υπηρεσίες «direct-to-mobile». Πρόκειται για τεχνολογία που επιτρέπει σε έναν δορυφόρο να συνδέεται απευθείας με ένα συμβατικό κινητό τηλέφωνο, χωρίς να απαιτείται σύνδεση με επίγειο σταθμό κινητής τηλεφωνίας.
To πλεονέκτημα του Starlink
Η Starlink έχει ήδη ισχυρή παρουσία στον συγκεκριμένο τομέα. Η υπηρεσία της SpaceX μπορεί να παρέχει από το διάστημα μηνύματα, δεδομένα και τηλεφωνικές κλήσεις απευθείας σε κινητές συσκευές.
Η SpaceX διαθέτει ήδη συμφωνίες με αρκετούς ευρωπαϊκούς τηλεπικοινωνιακούς ομίλους, μεταξύ των οποίων και η Deutsche Telekom, όμως δεν έχει τα δικαιώματα του συγκεκριμένου φάσματος ώστε να προσφέρει ανεξάρτητα τέτοιες υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι Βρυξέλλες εξετάζουν ένα μοντέλο κατανομής του φάσματος σε τρία ίσα τμήματα. Το ένα τρίτο θα προορίζεται για ευρωπαϊκές εταιρείες, το δεύτερο για κυρίαρχες ευρωπαϊκές υπηρεσίες επικοινωνιών μέσω του δορυφορικού προγράμματος IRIS2 και το τελευταίο θα παραμείνει ανοικτό σε διεθνείς εταιρείες.
Το IRIS2 αποτελεί το βασικό ευρωπαϊκό δορυφορικό πρόγραμμα και αναπτύσσεται από κοινοπραξία με επικεφαλής τις SES, Eutelsat και Hispasat. Ωστόσο, δεν αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία πριν από το 2029 και αρχικά θα επικεντρωθεί κυρίως στις ευρυζωνικές υπηρεσίες. Οι δυνατότητές του για απευθείας σύνδεση με κινητά τηλέφωνα θα είναι πιο περιορισμένες και θα παρέχονται κυρίως μέσω της Hispasat.
H κοινοπραξία της Vodafone με την ΑST SpaceMobile
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Vodafone, η οποία έχει ήδη δημιουργήσει κοινοπραξία 50%-50% με την αμερικανική AST SpaceMobile, εταιρεία που αναπτύσσει υπηρεσίες direct-to-mobile. Με τους νέους κανόνες της ΕΕ, όμως, αυτή η δομή θα μπορούσε να μην επιτρέπει στη συγκεκριμένη κοινοπραξία να διεκδικήσει το τμήμα του φάσματος που προορίζεται για ευρωπαϊκό πάροχο, καθώς δεν θα διαθέτει ευρωπαϊκή πλειοψηφία.
Η ευρωπαϊκή αγορά κινητής τηλεφωνίας εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα επίγεια δίκτυα, τα οποία καλύπτουν τη συντριπτική πλειονότητα των κατοικημένων περιοχών. Οι δορυφορικές υπηρεσίες όμως αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για απομακρυσμένες περιοχές, θαλάσσιες συνδέσεις, φυσικές καταστροφές και περιπτώσεις όπου οι επίγειες υποδομές έχουν υποστεί ζημιές.
Η συζήτηση έχει επίσης στρατηγική διάσταση. Η ΕΕ θέλει να ενισχύσει την «κυριαρχία» της στις τηλεπικοινωνίες και να εξασφαλίσει ότι κρίσιμες υποδομές επικοινωνιών δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από αμερικανικές εταιρείες.
Οι υφιστάμενες άδειες για το συγκεκριμένο φάσμα των 2 GHz λήγουν το 2027, επομένως οι αποφάσεις για τους νέους κανόνες και τη μελλοντική κατανομή του φάσματος θα πρέπει να ληφθούν σχετικά σύντομα.
Για τους ευρωπαϊκούς τηλεπικοινωνιακούς ομίλους, μια κοινή προσφορά θα μπορούσε να αποτελέσει τρόπο να αποκτήσουν ισχυρή θέση σε μια αγορά που βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της βήματα. Για τις Βρυξέλλες, παράλληλα, θα αποτελούσε ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής εναλλακτικής απέναντι στην ολοένα ισχυρότερη παρουσία της SpaceX και του Starlink.
