ΗΠΑ και Κίνα επιταχύνουν την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνατοτήτων στο Διάστημα, καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο δυνάμεων επεκτείνεται πέρα από τη Γη.
Δορυφόροι που μπορούν να προσεγγίζουν, να παρακολουθούν, να παρεμβαίνουν, ακόμη και να συλλαμβάνουν άλλα διαστημικά σκάφη εξελίσσονται σε βασικό στοιχείο της νέας στρατιωτικής πραγματικότητας σε τροχιά.
Τον Ιούνιο, ένα κινεζικό μη επανδρωμένο διαστημικό αεροσκάφος, το οποίο παρακολουθούσαν στενά Αμερικανοί στρατιωτικοί αναλυτές, απελευθέρωσε έναν μικρό δορυφόρο σε ύψος εκατοντάδων μιλίων πάνω από τη Γη, σε τροχιακή περιοχή όπου συνυπάρχουν εμπορικοί και στρατιωτικοί δορυφόροι.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας διαστημικής παρακολούθησης LeoLabs, το αντικείμενο πραγματοποίησε στη συνέχεια τροχιά γύρω από άλλον κινεζικό δορυφόρο και επέστρεψε προς το διαστημικό αεροσκάφος.
Οι ακριβείς δυνατότητες και ο σκοπός της αποστολής παραμένουν άγνωστοι. Αντίστοιχο μη επανδρωμένο διαστημικό αεροσκάφος διαθέτουν και οι ΗΠΑ, το X-37B, το οποίο μοιάζει με μικρό διαστημικό λεωφορείο και μπορεί να πραγματοποιεί αποστολές χωρίς πλήρωμα.
Χ-37Β της Boeing © Boeing
Η εξέλιξη των συγκεκριμένων προγραμμάτων εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατιωτική κούρσα. Κινεζικοί ερευνητικοί φορείς με δεσμούς με τον στρατό αναπτύσσουν τεχνολογίες για δορυφόρους που μπορούν να καταδιώκουν και να συλλαμβάνουν άλλα διαστημικά σκάφη, αλλά και συστήματα που θα μπορούσαν να παρατείνουν τα αποθέματα καυσίμων τους κατά τη διάρκεια τέτοιων αποστολών.
Κοινή στρατιωτική επιχείρηση στο Διάστημα
Παράλληλα, ΗΠΑ και Βρετανία πραγματοποίησαν τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους την πρώτη γνωστή κοινή στρατιωτική επιχείρηση στο Διάστημα μεταξύ δύο χωρών της συμμαχίας πληροφοριών Five Eyes.
Αμερικανικές διαστημικές δυνάμεις, από βάση στο Κολοράντο, κατεύθυναν αμερικανικό στρατιωτικό δορυφόρο ώστε να προσεγγίσει βρετανικό δορυφόρο, την ώρα που ο κινεζικός Shiyan 12-01 περνούσε περίπου 83 χιλιόμετρα κάτω από αυτούς.
Η επιχείρηση παρακολουθήθηκε από το Κοινό Κέντρο Επιχειρήσεων της U.S. Space Command στη βάση Peterson του Κολοράντο. Η Ουάσινγκτον και το Λονδίνο ανακοίνωσαν την επιχείρηση, χωρίς όμως να δημοσιοποιήσουν την εγγύτητα του κινεζικού δορυφόρου.
Η αυξανόμενη στρατιωτικοποίηση συμπίπτει με την ταχεία αύξηση του αριθμού των δορυφόρων σε τροχιά. Η SpaceX διαθέτει περίπου 11.000 δορυφόρους Starlink και σχεδιάζει μεγαλύτερους διαστημικούς κόμβους δεδομένων με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης.
Η Κίνα αναπτύσσει ανταγωνιστικά δίκτυα, ενώ το αμερικανικό πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome του Ντόναλντ Τραμπ προβλέπει, μεταξύ άλλων, αναχαιτιστές βασισμένους στο Διάστημα.
Οι δορυφόροι θεωρούνται πλέον κρίσιμα στρατιωτικά συστήματα, καθώς παρέχουν επικοινωνίες, πλοήγηση, επιτήρηση και υπηρεσίες πληροφοριών. Η εμπειρία από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει ακόμη περισσότερο τη σημασία τους.
Ταυτόχρονα, εξελίσσονται σε ενεργές πλατφόρμες πολέμου, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παρεμβολές, λέιζερ, ηλεκτρονικές επιθέσεις ή ακόμη και για την προσέγγιση και κατάληψη εχθρικών διαστημικών σκαφών.
Η U.S. Space Command θεωρεί πιθανό οι αντίπαλοι των ΗΠΑ να επιχειρήσουν να πλήξουν τα αμερικανικά διαστημικά συστήματα από τα πρώτα στάδια μιας σύγκρουσης. Για τον λόγο αυτό προωθείται πιο επιθετική στρατηγική, με έμφαση στην προστασία των αμερικανικών υποδομών αλλά και στην ανάπτυξη δυνατοτήτων που θα μπορούσαν να απειλήσουν εχθρικά συστήματα, μεταξύ άλλων μέσω τροχιακών αναχαιτιστών.
Επίγειες ακτίνες λέιζερ
Οι απειλές περιλαμβάνουν επίγειες ακτίνες λέιζερ, ηλεκτρονικές παρεμβολές, κυβερνοεπιθέσεις και αντιδορυφορικούς πυραύλους. ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία διαθέτουν ήδη ευέλικτους δορυφόρους που μπορούν να πλησιάζουν και να επιθεωρούν άλλα διαστημικά σκάφη. Τέτοιες πλατφόρμες θα μπορούσαν να προσαρμοστούν για τη μεταφορά όπλων, όπως λέιζερ ή βλήματα.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης κατηγορήσει τη Ρωσία ότι αναπτύσσει αντιδορυφορική δυνατότητα με δορυφόρο σχεδιασμένο να μεταφέρει πυρηνικό όπλο, κάτι που η Μόσχα αρνείται.
Η Κίνα, ωστόσο, παρουσιάζει ιδιαίτερα γρήγορη εξέλιξη στον συγκεκριμένο τομέα. Κινεζικοί δορυφόροι έχουν πραγματοποιήσει αυτό που Αμερικανοί αξιωματούχοι περιγράφουν ως διαστημικά «dogfights», με πολλαπλά σκάφη να κινούνται συντονισμένα και σε μικρή απόσταση μεταξύ τους. Κινεζικά διαστημικά σκάφη έχουν επίσης επιδείξει δυνατότητα σύλληψης ανενεργού δορυφόρου και μεταφοράς του σε διαφορετική τροχιά.
Ανεφοδιασμός δορυφόρου σε τροχιά
Πέρυσι, η Κίνα πραγματοποίησε πιθανότατα δοκιμή ανεφοδιασμού δορυφόρου σε τροχιά. Η δυνατότητα ανεφοδιασμού θεωρείται σημαντική εξέλιξη, καθώς οι δορυφόροι συνήθως περιορίζονται από την ποσότητα καυσίμου που μεταφέρουν κατά την εκτόξευσή τους. Ένας δορυφόρος που μπορεί να ανεφοδιάζεται θα μπορούσε να παραμένει για πολύ μεγαλύτερο διάστημα σε επιχειρησιακή δράση.
Κινεζικά έγγραφα ευρεσιτεχνιών δείχνουν επίσης ότι αναπτύσσονται συστήματα τα οποία επιτρέπουν σε δορυφόρους να υπολογίζουν αυτόνομα διαδρομές με χαμηλή κατανάλωση καυσίμου κατά την καταδίωξη άλλου διαστημικού σκάφους.
Παράλληλα, το Εθνικό Πανεπιστήμιο Αμυντικής Τεχνολογίας της Κίνας έχει παρουσιάσει σύστημα ικανό να διαχειρίζεται ταυτόχρονα εκατοντάδες δορυφόρους για αμυντικούς και επιχειρησιακούς σκοπούς.
Άλλο κινεζικό πανεπιστήμιο με στενούς στρατιωτικούς δεσμούς αναπτύσσει δορυφόρους καταδίωξης, μεταξύ άλλων σενάρια στα οποία πολλαπλά διαστημικά σκάφη χρησιμοποιούν δίχτυα για τη σύλληψη στόχων.
Η εξέλιξη αυτών των τεχνολογιών μετατρέπει σταδιακά την τροχιά γύρω από τη Γη από χώρο υποστήριξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε ξεχωριστό πεδίο αντιπαράθεσης.
Με τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία να επενδύουν σε όλο και πιο ευέλικτα και ικανά διαστημικά συστήματα, η δυνατότητα εντοπισμού, προσέγγισης, παρεμπόδισης ή καταστροφής δορυφόρων αποκτά κεντρική σημασία για τη μελλοντική στρατιωτική ισορροπία.
