Ένας Αμερικανός προγραμματιστής επιχειρεί να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων εταιρειών λογισμικού, δημιουργώντας δωρεάν εναλλακτικές των Word, Excel, PowerPoint και Photoshop, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Χωρίς συνδρομές, χωρίς υποχρεωτική δημιουργία λογαριασμού και με ελεύθερη πρόσβαση στον κώδικα, το εγχείρημά του φιλοδοξεί να προσφέρει μια διαφορετική επιλογή στους χρήστες που δεν θέλουν να πληρώνουν για δημοφιλείς εφαρμογές.
Πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκεται ο Μπράντον Τόμας (Brandon Thomas), ιδρυτής του στούντιο ArtCraft στην Ατλάντα, ο οποίος μέσα σε λίγες ημέρες επέκτεινε τη συλλογή των εφαρμογών του από επτά σε δώδεκα.
Όπως αναφέρει το γαλλικό τεχνολογικό μέσο Les Numériques, ο προγραμματιστής είχε αρχικά προκαλέσει αίσθηση παρουσιάζοντας δωρεάν εναλλακτικές εφαρμογών της Adobe, όπως τα Photoshop, Lightroom και Premiere Pro. Τώρα στρέφεται και σε δύο ακόμη κολοσσούς της τεχνολογίας, τη Microsoft και την Autodesk.
Δωρεάν εναλλακτικές για Word, Excel και PowerPoint
Οι νέες εφαρμογές ονομάζονται WordCraft, GridCraft και DeckCraft και έχουν σχεδιαστεί ως εναλλακτικές των Word, Excel και PowerPoint αντίστοιχα. Το WordCraft υποστηρίζει αρχεία .docx, το GridCraft διαχειρίζεται αρχεία .xlsx, ενώ το DeckCraft επιτρέπει την επεξεργασία παρουσιάσεων .pptx.
Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης το CADCraft, που φιλοδοξεί να αποτελέσει εναλλακτική του AutoCAD, καθώς και το SoundCraft για επεξεργασία ήχου.
Όλες οι εφαρμογές διατίθενται ως λογισμικό ανοιχτού κώδικα (open source) και μπορούν να λειτουργήσουν σε Windows, macOS, Linux, FreeBSD, αλλά και μέσω προγράμματος περιήγησης.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά τους είναι ότι δεν απαιτούν συνδρομή, λογαριασμό χρήστη ή παρακολούθηση της δραστηριότητας μέσω τηλεμετρίας.
Παράλληλα, ένας ενιαίος μηχανισμός επιτρέπει την εγκατάσταση και ενημέρωση ολόκληρης της συλλογής.
Τι μπορούν να κάνουν οι νέες εφαρμογές
Παρά το πρώιμο στάδιο ανάπτυξής τους, οι εφαρμογές διαθέτουν ήδη αρκετές λειτουργίες που συναντά κανείς σε καθιερωμένα επαγγελματικά προγράμματα. Το GridCraft, για παράδειγμα, υποστηρίζει περισσότερες από 500 συναρτήσεις υπολογισμών και συγκεντρωτικούς πίνακες (pivot tables).
Το WordCraft προσφέρει παρακολούθηση αλλαγών και συγχώνευση αλληλογραφίας, ενώ το DeckCraft διαθέτει μεταβάσεις, εφέ κίνησης και λειτουργία παρουσίασης. Αντίστοιχα, το CADCraft μπορεί να ανοίγει αρχεία DWG και DXF, δύο από τους βασικότερους τύπους αρχείων που χρησιμοποιούνται στο AutoCAD.
Για την ανάπτυξη των εφαρμογών, ο Τόμας αξιοποιεί τη γλώσσα προγραμματισμού Rust και το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Claude της Anthropic.
Όταν δέχθηκε επικρίσεις ότι απλώς παράγει πρόχειρο κώδικα με τη βοήθεια της AI, απάντησε χαρακτηριστικά μέσω X: «Φίλε, ξέρω να προγραμματίζω».
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη τού επιτρέπει να εργάζεται με παραγωγικότητα αντίστοιχη μιας ολόκληρης εταιρείας.
Πόσο κοντά βρίσκονται στα προγράμματα της Microsoft;
Παρά τον ενθουσιασμό που προκαλεί η πρωτοβουλία, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση: καμία από τις εφαρμογές δεν έχει φτάσει ακόμη στο στάδιο δοκιμαστικής έκδοσης alpha.
Σύμφωνα με τους δημοσιευμένους οδικούς χάρτες ανάπτυξης, το GridCraft καλύπτει περίπου το 65% των αναγκών των προχωρημένων χρηστών του Excel.
Το WordCraft εκτιμά ότι έχει φτάσει στο 62% της λειτουργικής ισοδυναμίας με το Microsoft Word, ενώ το DeckCraft καλύπτει περίπου το 79% του εύρους λειτουργιών του PowerPoint.
Μεγαλύτερη απόσταση από το αντίστοιχο εμπορικό πρόγραμμα παρουσιάζει το CADCraft, με περίπου 29% συνολική λειτουργική ισοδυναμία με το AutoCAD, 55% στις δυνατότητες σχεδίασης δύο διαστάσεων και χωρίς ακόμη δυνατότητες τρισδιάστατης σχεδίασης.
Τα ποσοστά αυτά αποτελούν εκτιμήσεις των ίδιων των δημιουργών και όχι αποτελέσματα ανεξάρτητης αξιολόγησης.
Μπορούν να αντικαταστήσουν το Microsoft Office;
Η αγορά διαθέτει ήδη ώριμες δωρεάν εναλλακτικές, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το LibreOffice.
Το στοιχείο που επιχειρεί να διαφοροποιήσει το ArtCraft είναι η δημιουργία εφαρμογών με περιβάλλον χρήσης όσο το δυνατόν πιο κοντινό στα γνωστά εμπορικά προγράμματα, αλλά και με δυνατότητα χειρισμού από πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης (AI agents).
Προς το παρόν, πάντως, οι εφαρμογές παραμένουν πειραματικές και δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως ισοδύναμες με τα καθιερωμένα προγράμματα της Microsoft ή της Adobe.
Το εγχείρημα του Μπράντον Τόμας δείχνει, ωστόσο, πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μειώσει τα εμπόδια στην ανάπτυξη λογισμικού, επιτρέποντας ακόμη και σε έναν μεμονωμένο προγραμματιστή να επιχειρήσει κάτι που μέχρι πρόσφατα απαιτούσε ολόκληρες ομάδες ανάπτυξης.
