Μια γνώριμη φωνή στην άλλη άκρη της γραμμής, ένα βίντεο με γνωστό πρόσωπο που προτείνει μια επένδυση ή ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με επαγγελματική εμφάνιση.
Όσα άλλοτε μπορούσαν να δημιουργήσουν αίσθημα ασφάλειας χρειάζονται πλέον δεύτερο έλεγχο, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη δίνει στους απατεώνες εργαλεία για να κάνουν τις ιστορίες τους περισσότερο πειστικές.
Οι δράστες χρησιμοποιούν την AI για να κατασκευάζουν ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα, να συντάσσουν εξατομικευμένα μηνύματα και να μιμούνται πρόσωπα και φωνές. Αυτό σημαίνει ότι τα ανορθόγραφα κείμενα και οι πρόχειρες ιστοσελίδες δεν αποτελούν πλέον τα μοναδικά σημάδια κινδύνου: μια απάτη μπορεί να εμφανίζεται καλογραμμένη και απολύτως επαγγελματική.
Όταν η φωνή του συγγενή είναι κατασκευασμένη
Σε υπόθεση που ανακοίνωσε στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, η Ελληνική Αστυνομία περιέγραψε τη δράση εγκληματικής οργάνωσης που χρησιμοποιούσε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την κλωνοποίηση της φωνής συγγενικών προσώπων. Οι δράστες προσποιούνταν υπαλλήλους εταιρειών και, όταν συναντούσαν επιφυλάξεις, αξιοποιούσαν την κατασκευασμένη φωνή ενός οικείου προσώπου για να καθησυχάσουν το θύμα και να το πείσουν να ακολουθήσει τις οδηγίες τους.
Η αναγνώριση μιας φωνής δεν αρκεί, επομένως, για να επιβεβαιωθεί ποιος πραγματικά μιλάει. Η ΕΛ.ΑΣ. συστήνει να τερματίζουμε την ύποπτη κλήση και να καλούμε εμείς τον συγγενή στον αριθμό που ήδη γνωρίζουμε. Μια προκαθορισμένη οικογενειακή λέξη ή φράση ασφαλείας μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσθετος έλεγχος.
Τα πλαστά βίντεο που υπόσχονται εύκολο κέρδος
Μια ακόμη παγίδα είναι τα λεγόμενα deepfake: ψηφιακά παραποιημένα βίντεο που εμφανίζουν κάποιον να λέει πράγματα τα οποία δεν έχει πει. Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος έχει προειδοποιήσει για διαφημίσεις που χρησιμοποιούν την εικόνα αναγνωρίσιμων προσώπων για να προωθήσουν υποτιθέμενες επενδύσεις ή «θαυματουργά» σκευάσματα.
Η παρουσία ενός γνωστού προσώπου στην οθόνη δεν αποδεικνύει ότι έχει εγκρίνει το προϊόν. Πριν από οποιαδήποτε επενδυτική κίνηση, χρειάζεται ανεξάρτητος έλεγχος της εταιρείας και της αδειοδότησής της, μέσω των αρμόδιων εποπτικών αρχών, όπως η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και η Τράπεζα της Ελλάδος.
Η άψογη εμφάνιση δεν εγγυάται αξιοπιστία
Στο ρεπορτάζ του BBC περιγράφονται ψεύτικα καταστήματα που παρουσιάζονται ως οικογενειακές επιχειρήσεις, με εικόνες δημιουργημένες από AI και υποσχέσεις για ποιοτικά προϊόντα. Ο αγοραστής μπορεί τελικά να παραλάβει κάτι πολύ κατώτερο των προσδοκιών του ή να μη λάβει τίποτα.
Για τον Έλληνα καταναλωτή, το πρακτικό δίδαγμα είναι να ελέγχει ποιος βρίσκεται πίσω από το κατάστημα: επωνυμία, διεύθυνση, πραγματικά στοιχεία επικοινωνίας και σαφείς όρους επιστροφής. Να αναζητά επίσης ανεξάρτητες αξιολογήσεις, πέρα από τα εγκωμιαστικά σχόλια που εμφανίζονται στην ίδια την ιστοσελίδα.
Τα σημάδια
Ανεξάρτητα από το πόσο πειστική είναι η εικόνα ή η φωνή, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν κάποιος σας πιέζει να ενεργήσετε αμέσως, χωρίς να μιλήσετε με άλλον. Αντίστοιχα, συναγερμό πρέπει να προκαλεί οποιοδήποτε αίτημα για κωδικούς e-banking, PIN ή κωδικούς μιας χρήσης, τους γνωστούς OTP, καθώς και η προτροπή να εγκαταστήσετε εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης. Ύποπτα είναι επίσης τα μηνύματα που περιέχουν συνδέσμους και σας ζητούν να «ξεκλειδώσετε» λογαριασμό ή κάρτα.
Στις οδηγίες της για τις διαδικτυακές απάτες, μπορεί να παραποιηθεί ο αριθμός που εμφανίζεται στην αναγνώριση κλήσης. Συνεπώς, ακόμη και ένα τηλεφώνημα που φαίνεται να προέρχεται από την τράπεζα χρειάζεται έλεγχο. Τερματίστε την επικοινωνία και καλέστε στον επίσημο αριθμό της τράπεζάς σας, τον οποίο θα βρείτε εσείς.
Τι να κάνετε εάν υποψιάζεστε απάτη
Εάν έχετε κοινοποιήσει τραπεζικούς κωδικούς ή στοιχεία κάρτας, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας για τις απαραίτητες ενέργειες προστασίας. Κρατήστε μηνύματα, στιγμιότυπα οθόνης, αριθμούς τηλεφώνου και αποδεικτικά πληρωμών.
Για περιστατικά στο διαδίκτυο μπορείτε να επικοινωνείτε με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος στο 11188. Υπάρχει επίσης δυνατότητα επώνυμης ηλεκτρονικής καταγγελίας για απάτη με υπολογιστή μέσω του gov.gr.
Η πιο χρήσιμη άμυνα ξεκινά πριν από την πληρωμή ή την αποκάλυψη στοιχείων: σταματήστε την επικοινωνία, πάρτε χρόνο και επιβεβαιώστε το αίτημα από ανεξάρτητο κανάλι.
