Ως ανάχωμα στην επέλαση του Έλον Μασκ και του δορυφορικού δικτύου του που τώρα θέλει να προσφέρει υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας σε τελικούς χρήστες ερμηνεύεται η χθεσινή κίνηση των τεσσάρων Eυρωπαίων παρόχων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών να διεκδικήσουν το φάσμα των κινητών υπηρεσιών μέσω δορυφόρου (Mobile Satellite Services ή MSS). Πρόκειται για τις εταιρείες Orange, Telefonica, Telekom και Vodafone οι οποίες νιώθουν την βαριά ανάσα της Starlink να τους πλησιάζει και να διεκδικεί μερίδιο στην μεγαλύτερη δυτική αγορά του πλανήτη.
Η κίνηση των 4 μάλιστα υποδαυλίζεται από τις Βρυξέλλες, οι οποίες κι αυτές, γι’ άλλη μια φορά αισθάνονται να ασθμαίνουν με τον γοργό βηματισμό της αμερικανικής τεχνολογίας. Επίσης είναι τρομοκρατημένες και από τα «χουνέρια» Τραμπ, αφού ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Αμερικανός επιχειρηματίας και φίλος του, Ελον Μασκ, «ανοιγοκλείνουν» το Starlink κατά το δοκούν στην Ουκρανία.
Και καθώς στη χώρα αυτή έχουν (σχεδόν) καταστραφεί τα επίγεια τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, το δίκτυο Starlink παίζει καθοριστικό ρόλο στις επικοινωνίες της χώρας, αλλά και τους στόχους των ουκρανικών drones. Για τους παραπάνω λόγους, εύλογα οι Ευρωπαίοι – αν και με μεγάλη καθυστέρηση – βάζουν εμπρός να φτιάξουν το δικό τους δορυφορικό δίκτυο.
Το δίκτυο αυτό εκτός από την περίπτωση του πολέμου – όπου ο εχθρός έχει καταστρέψει την επίγεια τηλεπικοινωνιακή υποδομή – είναι επιπλέον κρίσιμης σημασίας σε φυσικές καταστροφές, όπως π.χ. πλημμύρες, πυρκαγιές και σεισμούς.
Στο επίπεδο αυτό η Ευρώπη θέλει ν’ αναπτύξει ένα δίκτυο που θ’ αποτελέσει το αντίπαλον δέος στο Starlink, θα ονομάζεται Iris2 και θα είναι ένα δίκτυο κυβερνητικού και αμυντικού χαρακτήρα. Το κόστος ανάπτυξης έχει υπολογιστεί σε 10,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 6 δισ. ευρώ θα διατεθούν από τον προϋπολογισμό της Κομισιόν και το άλλα 4 δισ. ευρώ από τον ιδιωτικό τομέα.
Ωστόσο η ανάπτυξη του Iris2 είναι ακόμη μακριά και οι μεγάλοι των τηλεπικοινωνιών στην Γηραιά Ήπειρο συνασπίσθηκαν ώστε ν’ αναλάβουν τις συχνότητες MSS που πρόκειται να δημοπρατήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι συχνότητες αυτές είναι κρίσιμης σημασίας για την επικοινωνία δορυφόρου και κινητού τηλεφώνου και θεωρούνται κλειδί που θα ελέγχει την πρόσβαση στα κινητά τηλέφωνα των χρηστών.
Πρόκειται για συχνότητες στη ζώνη των 2 GHz που σύμφωνα με τις αρχικές προθέσεις της Κομισιόν ήταν να δημοπρατηθούν το 2027. Ωστόσο πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει το «κατενάτσιο» στην εκχώρηση αυτή, μέχρι να προετοιμαστεί ένα εναλλακτικό δίκτυο του Starlink. Έτσι ο διαγωνισμός εκχώρησης των συχνοτήτων μπορεί να καθυστερήσει δύο χρόνια και αντί το 2027, να λάβει χώρα το 2029.
Επιπλέον σε αυτό, η Κομισιόν σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία που αναπτύσσει για τα ψηφιακά δίκτυα (Digital Network Act, DNA), «στριμώχνει» τις μη-ευρωπαϊκές εταιρείες δορυφορικών επικοινωνιών στο 1/3 του διαθέσιμου φάσματος συχνοτήτων. Συνοπτικά με τα σχέδια που έχουν παρουσιαστεί, το 1/3 διατηρείται για το Iris2, το 1/3 για τις ευρωπαϊκές (ιδιωτικές) εταιρείες και το 1/3 για μη ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Οι Αμερικανοί φυσικά αντιδρούν στα σχέδια αυτή και μάλιστα με τραμπικό… τρόπο. Χθες ο πρέσβης στη χώρας στις Βρυξέλλες Andrew Puzder, προειδοποίησε ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν «καταστροφικά» αντίποινα εάν οι Βρυξέλλες προχωρήσουν σε περιορισμούς που αποκλείουν αμερικανικούς ανταγωνιστές, όπως π.χ. η SpaceX, από τμήματα της ευρωπαϊκής αγοράς.
Η προειδοποίηση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη αμερικανική αντίδραση απέναντι σε ευρωπαϊκές πολιτικές που, κατά την Ουάσιγκτον, περιορίζουν την πρόσβαση αμερικανικών τεχνολογικών επιχειρήσεων στην ενιαία και μεγάλη αγορά της Ευρώπης. Οι αμερικανικές προειδοποιήσεις δεν στρέφονται κατά των 4 ευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών παρόχων που συνασπίσθηκαν για ν’ αποκτήσουν το φάσμα συχνοτήτων MSS.
Εξ άλλου για να αποκτήσουν το φάσμα, θα διεξαχθεί διαγωνισμός. Οι 4 συνασπίσθηκαν καθώς φοβούνται μην τυχόν εισέλθει στην ευρωπαϊκή αγορά κινητής η Starlink, όπως το έπραξε στην αμερικανική αγορά. H τελευταία με την ισχυρή κεφαλαιοποίηση της μητρικής της SpaceX, θα μπορούσε να σαρώσει το διαγωνισμό και πλέον να ξεκινήσει να πουλά υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας στις διάφορες χώρες της Ε.Ε. Θα μπορούσε μάλιστα ν’ αγοράσει και κάποιες εταιρείες στην Ευρώπη ώστε να χτίσει και μερικά επίγεια δίκτυα.
Σήμερα η Starlink πουλά ήδη υπηρεσίες στην Ευρώπη. Το πελατολόγιό της ωστόσο είναι περιορισμένο καθώς δεν διαθέτει επίγειες υποδομές (δορυφορικούς σταθμούς). Επιπλέον δεν διαθέτει συχνότητες MSS που θ’ αξιοποιούνται by default στα κινητά τηλέφωνα. Επομένως για ν’ αποκτήσει μια ισχυρή βάση, η απόκτηση συχνοτήτων MSS είναι κρίσιμης σημασίας, όπως επίσης και οι δορυφορικοί σταθμοί όταν οι αριθμοί των πελατών γίνουν μεγάλοι.
Για ν’ ανέβει το σήμα πάνω στους δορυφόρους από εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια χρήστες, απαιτούνται δορυφορικοί επίγειοι σταθμοί. Μόνο για τη χώρα μας η αμερικανική εταιρεία έχει αιτηθεί δύο άδειες δημιουργίας επίγειων δορυφορικών σταθμών, μία για την Πρέβεζα και μια για την Θεσσαλονίκη.
Κι ενώ βρίσκεται σε καλό δρόμο η αδειοδότηση του σταθμού της Πρέβεζας, δεν είναι σε καλό δρόμο ο σταθμός της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με στελέχη του υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης ο σταθμός μπορεί να δημιουργήσει παρεμβολές στα άλλα συστήματα αεροναυσιπολοΐας της συμπρωτεύουσας κ.ά.
Το σημαντικό στην υπόθεση των 4 είναι ότι ακόμη και αν λάβουν την άδεια των συχνοτήτων MSS, δεν έχουν στη διάθεση τους δορυφορικό δίκτυο για να την αξιοποιήσουν, πλην εκείνο της Starlink. Θεωρητικά σε λίγα χρόνια θα λειτουργήσει εκείνο της Amazon ή οποιοδήποτε άλλο αναπτυχθεί. Το κλειδί ελέγχου όμως της υπηρεσίας, θα είναι οι συχνότητες MSS μέσω των οποίων επικοινωνούν τα κινητά με τους δορυφόρους. Όποιος ελέγχει αυτές τις συχνότητες ελέγχει και τον τελικό πελάτη.
