Δέχεστε ένα τηλεφώνημα από την τράπεζά σας και ενημερώνεστε ότι έχει εντοπιστεί ύποπτη δραστηριότητα στον λογαριασμό σας. Ο συνομιλητής σας αναφέρει το ονοματεπώνυμό σας, τη διεύθυνση κατοικίας σας και την ημερομηνία γέννησής σας. Έχοντας ακούσει όλα αυτά τα προσωπικά στοιχεία, θεωρείτε ότι η κλήση είναι γνήσια.
Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να συνομιλείτε με απατεώνες, οι οποίοι χρησιμοποιούν την ημερομηνία γέννησής σας, μαζί με άλλα προσωπικά δεδομένα, για να σας πείσουν ότι εκπροσωπούν την τράπεζά σας.
Οι ημερομηνίες γέννησης των χρηστών αποθηκεύονται συχνά σε διαδικτυακούς λογαριασμούς, καθώς ζητούνται κατά την εγγραφή σε ηλεκτρονικά καταστήματα, προγράμματα επιβράβευσης πελατών, ενημερωτικά δελτία ή διαδικτυακούς διαγωνισμούς.
Σε πρόσφατη κυβερνοεπίθεση κατά του ηλεκτρονικού καταστήματος Asos, οι ημερομηνίες γέννησης των πελατών συγκαταλέγονταν στα προσωπικά δεδομένα που απέκτησαν οι κυβερνοεγκληματίες, επισημαίνει ο Guardian.
Πλέον, ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια προειδοποιούν τους καταναλωτές να αποφεύγουν να καταχωρίζουν την πραγματική ημερομηνία γέννησής τους ή ακόμη και να χρησιμοποιούν μια διαφορετική, όταν αυτό είναι εφικτό. Στόχος είναι να περιοριστεί ο όγκος των προσωπικών πληροφοριών που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο και να δυσκολευτούν οι εγκληματίες στην προσπάθειά τους να συνθέσουν ένα ολοκληρωμένο προφίλ των υποψήφιων θυμάτων τους.
Ο Τζέικ Μουρ, σύμβουλος της εταιρείας κυβερνοασφάλειας ESET, εξηγεί ότι οι πληροφορίες που υποκλέπτονται στο πλαίσιο κυβερνοεπιθέσεων μπορούν στη συνέχεια να πωληθούν και να αξιοποιηθούν από απατεώνες, είτε για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των θυμάτων τους είτε για να υποδυθούν την ταυτότητά τους.
«Μια ημερομηνία γέννησης από μόνη της δεν έχει ιδιαίτερα μεγάλη αξία για τους εγκληματίες. Όταν όμως συνδυάζεται με άλλες πληροφορίες, όπως ονόματα και αριθμούς τηλεφώνου, μπορεί να τους βοηθήσει να διαπράξουν απάτες κλοπής ταυτότητας», επισημαίνει.
Ο Αλεξάντρ Φρανσουά, ο οποίος ερευνά περιστατικά απάτης για λογαριασμό της εταιρείας πληροφοριών WhoisXML API, διαπίστωσε ότι οκτώ από τους 14 εμπόρους λιανικής που εξέτασε πρόσφατα ζητούσαν από τους χρήστες να δηλώσουν την ημερομηνία γέννησής τους κατά την εγγραφή.
«Οι επιχειρήσεις λιανικής ενδέχεται να μην έχουν ιδιαίτερο κίνητρο να αφαιρέσουν αυτό το πεδίο, καθώς η πλήρης ημερομηνία γέννησης τους επιτρέπει να γνωρίζουν την ηλικία του πελάτη, πληροφορία ιδιαίτερα χρήσιμη για σκοπούς μάρκετινγκ και στοχευμένης διαφήμισης», εξηγεί.
Πώς αξιοποιούν οι απατεώνες τα προσωπικά σας στοιχεία
Ο τρόπος με τον οποίο θα εκδηλωθεί η ενδεχόμενη απάτη εξαρτάται από το πώς θα χρησιμοποιηθούν οι πληροφορίες που έχουν κλαπεί.
Σύμφωνα με τη Σερπίλ Χολ, ειδική σε θέματα ασφάλειας της Datos Insights, εάν ένα ηλεκτρονικό κατάστημα πέσει θύμα κυβερνοεπίθεσης και τα δεδομένα των πελατών του καταλήξουν στο σκοτεινό Διαδίκτυο (dark web), οι εγκληματίες μπορούν να τα αξιοποιήσουν για να δημιουργήσουν πιο πειστικά ηλεκτρονικά μηνύματα εξαπάτησης (phishing).
Μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν αυτές τις πληροφορίες για να πείσουν τα τμήματα εξυπηρέτησης πελατών εταιρειών ότι είναι πράγματι τα πρόσωπα των οποίων τα στοιχεία έχουν υποκλέψει.
Ωστόσο, οι απόπειρες εξαπάτησης δεν εκδηλώνονται απαραίτητα αμέσως μετά την παραβίαση των δεδομένων.
«Η διαδικασία συνήθως εξελίσσεται ως εξής: Η παραβίαση δεδομένων σε μια επιχείρηση λιανικής αποκαλύπτει το όνομα, την ημερομηνία γέννησης, τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και την ταχυδρομική διεύθυνση ενός ατόμου», εξηγεί η Χολ.
«Άλλα δεδομένα που έχουν διαρρεύσει προσθέτουν κωδικούς πρόσβασης, αριθμούς τηλεφώνου και πρόσθετα αναγνωριστικά στοιχεία. Δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, όπως προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στοιχεία για την επαγγελματική δραστηριότητα και συγγενικά πρόσωπα, συμπληρώνουν την εικόνα. Το αποτέλεσμα είναι ένα εμπλουτισμένο προφίλ ταυτότητας, με περισσότερα αναγνωριστικά στοιχεία και μεγαλύτερη βεβαιότητα κατά τη διασταύρωση των πληροφοριών».
Με άλλα λόγια, οι κυβερνοεγκληματίες μπορούν να συνδυάσουν δεδομένα από διαφορετικές πηγές, δημιουργώντας ένα λεπτομερές προφίλ που τους επιτρέπει να εμφανίζονται ιδιαίτερα πειστικοί όταν προσεγγίζουν το θύμα τους.
Τι να κάνετε για να προστατευτείτε
Οι ειδικοί συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή όταν κάποιος επικοινωνεί μαζί σας απροειδοποίητα, ακόμη και αν φαίνεται να γνωρίζει πολλές προσωπικές πληροφορίες για σας.
«Η χρήση διαφορετικής ημερομηνίας γέννησης σε ιστοσελίδες χαμηλού κινδύνου μπορεί να περιορίσει την έκθεσή σας. Ωστόσο, ακόμη καλύτερο είναι να μη συμπληρώνετε προσωπικά στοιχεία σε πεδία που δεν είναι υποχρεωτικά», αναφέρει ο Μουρ.
Ο ίδιος προτείνει επίσης τη χρήση ξεχωριστής διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για διαδικτυακές αγορές.
«Αξίζει να χρησιμοποιείτε διαφορετικό email για τις ηλεκτρονικές αγορές σας. Έτσι, εάν η συγκεκριμένη διεύθυνση εμπλακεί σε κάποια παραβίαση δεδομένων, μπορείτε απλώς να την εγκαταλείψετε και να δημιουργήσετε μια νέα», σημειώνει.
Από την πλευρά του, ο Φρανσουά υποστηρίζει ότι τα ηλεκτρονικά καταστήματα χρειάζονται ουσιαστικά μόνο τα στοιχεία της κάρτας πληρωμής και μια διεύθυνση παράδοσης.
Υπάρχουν, βέβαια, περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται επιβεβαίωση ηλικίας, όπως για παράδειγμα κατά την αγορά προϊόντων που υπόκεινται σε ηλικιακούς περιορισμούς, μεταξύ των οποίων και τα μαχαίρια.
«Αυστηρά μιλώντας, χρειάζεται να δηλώνετε την πραγματική ημερομηνία γέννησής σας και το πραγματικό σας όνομα μόνο όταν αυτά διασταυρώνονται με επίσημα αρχεία και χρησιμοποιούνται για την επιβεβαίωση της ταυτότητάς σας», εξηγεί ο Φρανσουά.
Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται οι τράπεζες και οι υπόλοιποι πιστωτικοί οργανισμοί, οι φορολογικές αρχές, οι υπηρεσίες έκδοσης αδειών οδήγησης και διαβατηρίων, οι διαδικασίες ελέγχου του δικαιώματος εργασίας, καθώς και οι επίσημες αστυνομικές διαδικασίες.
«Σε αυτά τα συστήματα, η ημερομηνία γέννησης λειτουργεί ως στοιχείο ταυτοποίησης. Τα καταστήματα δεν ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία», τονίζει.
Κατά τον ίδιο, η καλύτερη επιλογή είναι να αφήνετε κενό το πεδίο της ημερομηνίας γέννησης, εφόσον αυτό επιτρέπεται.
«Εάν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, χρησιμοποιήστε την ίδια εναλλακτική ημερομηνία σε όλα τα ηλεκτρονικά καταστήματα, ενδεχομένως την πρώτη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο γεννηθήκατε, ώστε να μην την ξεχνάτε», καταλήγει.
Η βασική συμβουλή των ειδικών είναι ότι, όσο λιγότερα προσωπικά δεδομένα μοιραζόμαστε στο Διαδίκτυο, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τους επιτήδειους να τα χρησιμοποιήσουν εναντίον μας.
