Το πρώτο εξάμηνο του 2027, με πιθανότερο ορίζοντα τις αρχές του καλοκαιριού, αναμένεται να εγκατασταθεί στην Κοζάνη ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής, προϋπολογισμού 21,6 εκατ. ευρώ, που φιλοδοξεί να μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία σε κόμβο υπολογιστικών υποδομών και τεχνητής νοημοσύνης, με εμβέλεια πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Το χρονοδιάγραμμα του έργου προσδιόρισε χθες ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, σημειώνοντας ότι στόχος είναι η ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας έως το τέλος του 2026, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν ενστάσεις.
«Θέλουμε να έχουμε το μηχάνημα μέσα στο πρώτο εξάμηνο της επόμενης χρονιάς», ανέφερε ο υπουργός από το βήμα του Athens Investment Forum 2026, διευκρινίζοντας ότι η αρχική εγκατάσταση θα γίνει προσωρινά σε υφιστάμενες υποδομές του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Παράλληλα, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, θα προχωρήσει η κατασκευή του νέου κτιρίου που προορίζεται να στεγάσει μόνιμα τον υπερυπολογιστή.
Ο κ. Παπαστεργίου μιλώντας στο περιθώριο του Athens Investment Forum 2026, σχολίασε ότι ομάδα της ΕΔΥΤΕ έχει ήδη μεταβεί στην Κοζάνη, προκειμένου να εξετάσει τα τεχνικά χαρακτηριστικά των χώρων που θα υποδεχθούν προσωρινά το νέο σύστημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιλογή της προσωρινής εγκατάστασης επιτρέπει να προχωρήσει η προμήθεια του υπερυπολογιστή χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η ολοκλήρωση του νέου κτιρίου. Με αυτόν τον σχεδιασμό, η ανάπτυξη της υπολογιστικής υποδομής και η κατασκευή των μόνιμων εγκαταστάσεων θα εξελιχθούν παράλληλα, περιορίζοντας τον κίνδυνο πρόσθετων καθυστερήσεων.
Στην τελική ευθεία ο διαγωνισμός των 21,6 εκατ. ευρώ
Το έργο για την εγκατάσταση του δεύτερου εθνικού υπερυπολογιστή στην Κοζάνη βρίσκεται στο στάδιο οριστικοποίησης των όρων του διαγωνισμού, μέσω δημόσιας διαβούλευσης της ΕΔΥΤΕ. Το επόμενο βήμα είναι η προκήρυξη ανοικτού διαγωνισμού για την προμήθεια, εγκατάσταση, παραμετροποίηση και διασύνδεση του υπολογιστικού εξοπλισμού.
Όπως έχει ήδη γράψει το powergame.gr, η προετοιμασία της σύμβασης έχει κινητοποιήσει την εγχώρια αγορά πληροφορικής, με εταιρείες του κλάδου να εξετάζουν τις απαιτήσεις και τις τεχνικές προδιαγραφές, ενόψει της διεκδίκησης ενός από τα μεγαλύτερα έργα υπολογιστικών υποδομών που δρομολογούνται αυτή την περίοδο στη χώρα. Να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός των 21,57 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, αφορά αποκλειστικά το υποέργο προμήθειας και εγκατάστασης του υπολογιστικού συστήματος, των αποθηκευτικών υποδομών και του απαραίτητου λογισμικού και δεν περιλαμβάνει το συνολικό κόστος κατασκευής του νέου κτιρίου που θα φιλοξενήσει μόνιμα την εγκατάσταση.
Η δε χρηματοδότηση του έργου προέρχεται από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, γεγονός που, σύμφωνα με τον υπουργό, επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς το χρονοδιάγραμμα σε σχέση με τις ασφυκτικές προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο κ. Παπαστεργίου συνέδεσε χθες τη νέα επένδυση με τη δυνατότητα της Ελλάδας να αξιοποιήσει τις υπολογιστικές της υποδομές ως εργαλείο ψηφιακής διπλωματίας. Στο πλαίσιο του ελληνικού AI Factory συμμετέχουν τέσσερις ακόμη χώρες, η Κύπρος, η Μάλτα, η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία, ενώ η γεωγραφική θέση της Κοζάνης δημιουργεί προϋποθέσεις για συνεργασίες και με άλλες χώρες των Βαλκανίων.
Σε εγρήγορση η αγορά
Σύμφωνα με το σχέδιο διακήρυξης, προβλέπεται ενιαία ανάθεση, με έναν ανάδοχο να αναλαμβάνει το σύνολο της προμήθειας και τη διασύνδεση των επιμέρους συστημάτων. Πρόκειται για επιλογή που αυξάνει τις απαιτήσεις συμμετοχής, καθώς προϋποθέτει συνδυασμό οικονομικής επιφάνειας, τεχνογνωσίας και εμπειρίας στην υλοποίηση σύνθετων έργων. Ενδεικτικό είναι ότι οι υποψήφιοι θα πρέπει να διαθέτουν μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών τουλάχιστον 34,8 εκατ. ευρώ κατά την τριετία 2023-2025, καθώς και εμπειρία στην εγκατάσταση και υποστήριξη τουλάχιστον δύο υπολογιστικών συστημάτων με περισσότερες από 200 μονάδες επεξεργασίας γραφικών (GPUs) το καθένα, σε περιβάλλον cloud.
Οι προϋποθέσεις ανεβάζουν τον πήχη για τους διεκδικητές, αφήνοντας περιθώριο για συνεργασίες και κοινοπρακτικά σχήματα. Η ανάθεση θα γίνει με κριτήριο τη βέλτιστη σχέση ποιότητας και τιμής, ώστε η τεχνική αρτιότητα της προσφοράς να έχει σημαντική βαρύτητα στην τελική επιλογή. Η διάρκεια υλοποίησης της σύμβασης προβλέπεται στους δώδεκα μήνες από την υπογραφή της, ενώ ακολουθεί πενταετής εγγύηση καλής λειτουργίας.
Ο νέος υπερυπολογιστής σχεδιάζεται με ιδιαίτερη έμφαση στο AI inference, δηλαδή στη λειτουργία και αξιοποίηση ήδη εκπαιδευμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Η συγκεκριμένη κατεύθυνση διαφοροποιεί τον ρόλο του από εκείνον του εθνικού υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στο Λαύριο, ο οποίος θα μπορεί να υποστηρίζει την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων. Όπως εξήγησε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, η λογική είναι ένα μοντέλο να εκπαιδεύεται στον «ΔΑΙΔΑΛΟ» και στη συνέχεια να λειτουργεί στην υποδομή της Κοζάνης, με τα δύο συστήματα να αναπτύσσουν συμπληρωματικές δυνατότητες.
Τον Δεκέμβριο οι πρώτες υπηρεσίες του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ»
Η προετοιμασία του έργου στην Κοζάνη συμπίπτει με την ολοκλήρωση της εγκατάστασης του εθνικού υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στο Λαύριο, συνολικής επένδυσης 58,9 εκατ. ευρώ. «Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπήκε στην πρίζα», ανέφερε ο Δημήτρης Παπαστεργίου στο Athens Investment Forum 2026, εξηγώντας ότι το σύστημα βρίσκεται πλέον στη φάση των τεχνικών ρυθμίσεων, με στόχο την παροχή των πρώτων υπηρεσιών μέσα στον Δεκέμβριο του 2026.
Ο ίδιος μιλώντας στο περιθώριο του συνεδρίου, διευκρίνισε ότι ολοκληρώνονται οι τελευταίες υδραυλικές εργασίες που απαιτούνται για την υποδομή. Με υπολογιστική ισχύ 85,69 PetaFLOPS και την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη TOP500, ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί τον βασικό υπολογιστικό πυλώνα του ελληνικού AI Factory «Φάρος».
