Με ταχύτητα που δεν συμβαδίζει με τις ψηφιακές τους δεξιότητες υιοθετούν οι ελληνικές μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις την Τεχνητή Νοημοσύνη. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, η χρήση εργαλείων AI υπερτριπλασιάστηκε, εκτινασσόμενη στο 45% το 2026 από 13% το 2024, καταγράφοντας άνοδο 246%. Ωστόσο, πίσω από αυτή την εκρηκτική διείσδυση κρύβεται μια σημαντική αντίφαση: σχεδόν επτά στις δέκα επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ήδη AI δηλώνουν μικρή ή καθόλου εξοικείωση με την τεχνολογία. Για των λόγων το αληθές η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει περιορισμένη κυρίως στη δημιουργία περιεχομένου και την επικοινωνία, χωρίς να έχει ακόμη επεκταθεί ουσιαστικά στον πυρήνα της επιχειρηματικής λειτουργίας.
Η εικόνα αυτή προκύπτει από την πανελλαδική έρευνα «Ψηφιακή Ετοιμότητα των ΜμΕ στην Ελλάδα 2026», που πραγματοποίησε το Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με την Telekom. Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας, που παρουσιάστηκε χθες, είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη περνά πλέον από τη φάση του πειραματισμού στην καθημερινότητα των μικρών επιχειρήσεων. Ωστόσο, η ταχύτητα υιοθέτησης των εργαλείων δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη πρόοδο στην εκπαίδευση, στην οργανωτική ετοιμότητα και στην ενσωμάτωσή τους στις επιχειρησιακές διαδικασίες.
Ωστόσο, όπως επισήμανε χθες, κατά την παρουσίαση της έρευνας, ο καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Δουκίδης, η ταχύτατη εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι επιχειρήσεις έχουν αποκτήσει την ικανότητα να αξιοποιούν τις πραγματικές δυνατότητές της. Η χρήση της παραμένει σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη σε απλές καθημερινές εργασίες, ενώ η έλλειψη γνώσεων και κατάλληλης εκπαίδευσης εμποδίζει τη μετάβαση σε πιο σύνθετες εφαρμογές, που θα μπορούσαν να βελτιώσουν ουσιαστικά την παραγωγικότητα και την επιχειρηματική λειτουργία.
«Ψηφιακή Ετοιμότητα των ΜμΕ Επιχειρήσεων στην Ελλάδα το 2026»: ELTRUN-Telekom
Το ChatGPT κυριαρχεί, αλλά η χρήση παραμένει επιφανειακή
Η παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη (Generative AI) συγκεντρώνει σχεδόν το σύνολο της χρήσης AI στις επιχειρήσεις του δείγματος. Το 42% χρησιμοποιεί εργαλεία Generative AI, ενώ ένα επιπλέον 3% τα συνδυάζει με άλλες εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Στην κορυφή των προτιμήσεων βρίσκεται το ChatGPT, το οποίο χρησιμοποιεί το 81% των χρηστών Generative AI. Ακολουθούν το Google Gemini με 25% και το δωρεάν Microsoft Copilot Chat με 15%. Ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο οι επιχειρήσεις προσεγγίζουν την τεχνολογία είναι ότι έξι στους δέκα χρήστες αξιοποιούν αποκλειστικά δωρεάν εκδόσεις εργαλείων AI. Μόλις το 25% χρησιμοποιεί συνδρομητικές υπηρεσίες, ενώ το 15% συνδυάζει δωρεάν και επί πληρωμή εκδόσεις.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το είδος των εργασιών για τις οποίες επιστρατεύεται η Τεχνητή Νοημοσύνη. Το 44% των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν AI τη χρησιμοποιεί για τη δημιουργία κειμένων και περιεχομένου, το 23% για marketing και επικοινωνία και το 21% για παραγωγή εικόνων ή βίντεο. Αντίθετα, μόλις το 14% αξιοποιεί την AI για αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών, το 13% για ανάλυση δεδομένων και υποστήριξη επιχειρηματικών αποφάσεων και το 9% για εξυπηρέτηση πελατών. Πρακτικά, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αρχίσει να αποκτά μαζική παρουσία στις μικρές επιχειρήσεις, αλλά χρησιμοποιείται περισσότερο ως εργαλείο διευκόλυνσης καθημερινών εργασιών παρά ως μέσο αναδιοργάνωσης της λειτουργίας τους.
«Ψηφιακή Ετοιμότητα των ΜμΕ Επιχειρήσεων στην Ελλάδα το 2026»: ELTRUN-Telekom
Το μεγάλο χάσμα στις ψηφιακές δεξιότητες
Η απόσταση ανάμεσα στην υιοθέτηση και την ουσιαστική κατανόηση της τεχνολογίας αποτυπώνεται στα επίπεδα εξοικείωσης. Το 68% των χρηστών AI δηλώνει μικρή ή καθόλου εξοικείωση, το 22% μέτρια και μόλις το 10% υψηλή. Παράλληλα, εννέα στους δέκα θεωρούν ότι τα εργαλεία Generative AI μπορούν να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες, αλλά μόνο περίπου οι μισοί πιστεύουν ότι προστατεύουν επαρκώς το απόρρητο και τις επιχειρηματικές πληροφορίες.
Το έλλειμμα γνώσεων αναδεικνύεται πλέον σε βασικό ανασταλτικό παράγοντα της ψηφιοποίησης. Το 47% των επιχειρήσεων χαρακτηρίζει την ανεπαρκή εκπαίδευση του προσωπικού πολύ σημαντικό εμπόδιο, έναντι 27% το 2024. Αντίστοιχα, το 44% αναφέρει έλλειψη ενημέρωσης για τις διαθέσιμες τεχνολογίες, ενώ το 38% έλλειψη τεχνικών γνώσεων.
Συνολικά, μόλις το 16% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι διαθέτει σε μεγάλο βαθμό τις απαραίτητες ψηφιακές γνώσεις. Το 51% δηλώνει ότι τις διαθέτει σε μικρό βαθμό και το 33% ότι δεν τις διαθέτει. Παρότι μόνο μία στις τρεις επιχειρήσεις παρακολούθησε κάποιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα το προηγούμενο δωδεκάμηνο, το 76% εκδηλώνει ενδιαφέρον για συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης.
Βελτιώνεται, αλλά αργά, η ψηφιακή ετοιμότητα-Καμπανάκι στην κυβερνοασφάλεια
Παρά το άλμα της AI, η συνολική ψηφιακή ωριμότητα των ελληνικών ΜμΕ προχωρά με συγκρατημένους ρυθμούς. Ο Δείκτης Ψηφιακής Ετοιμότητας διαμορφώθηκε στο 5,71 με άριστα το 10 το 2026, από 5,24 το 2024, 4,49 το 2022 και 4,06 το 2020. Η αύξηση της τελευταίας διετίας περιορίστηκε στο 9%, έναντι 17% την προηγούμενη περίοδο, καταδεικνύοντας επιβράδυνση της προόδου. Πλέον, τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις κατατάσσονται στις δύο υψηλότερες βαθμίδες ψηφιακής ετοιμότητας, έναντι 33% το 2024. Ωστόσο, οι διαφορές ανά μέγεθος παραμένουν σημαντικές, με τις επιχειρήσεις 11-50 εργαζομένων να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας.
Στα επιμέρους εργαλεία, το cloud χρησιμοποιείται από το 39% των επιχειρήσεων, έναντι 31% το 2024, ενώ ERP διαθέτει το 51% και CRM το 46%. Η παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φθάνει το 78%, αλλά μόλις το 27% διαθέτει ηλεκτρονικό κατάστημα. Ωστόσο, τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις που διαθέτουν e-shop πραγματοποιούν ηλεκτρονικά πάνω από το 10% των πωλήσεών τους, όταν το 2024 αυτό ίσχυε για μία στις δύο.
Την ίδια στιγμή, καταγράφεται μια ανησυχητική υποχώρηση στην ψηφιακή ασφάλεια: το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν λύσεις προστασίας μειώθηκε στο 70% από 77% το 2024. Ο κ. Δουκίδης έθεσε χθες ως πιθανή εξήγηση για την πτώση της χρήσης λύσεων προστασίας την αυξανόμενη επίγνωση των επιχειρήσεων για τις αδυναμίες τους, καθώς ενημερώνονται περισσότερο για τις κυβερνοαπειλές.
«Ψηφιακή Ετοιμότητα των ΜμΕ Επιχειρήσεων στην Ελλάδα το 2026»: ELTRUN-Telekom
