Το φυτικό μπιφτέκι έκανε κάποτε τους επενδυτές να γλείφουν τα χείλη τους. Το 2019 η Beyond Meat, κατασκευάστρια μπιφτεκιών χωρίς βοδινό κρέας, μπήκε στο χρηματιστήριο με χρηματιστηριακή αξία σχεδόν 4 δισ. δολάρια. Την επόμενη χρονιά οι πωλήσεις φυτικού κρέατος στην Αμερική αυξήθηκαν κατά 45%, στα 1,4 δισ. δολάρια. Αμέτρητες νεοφυείς επιχειρήσεις «καβάλησαν το κύμα». Ακόμα και κάποιες εταιρείες κρέατος καρπώθηκαν ένα κομμάτι αυτής της ανερχόμενης βιομηχανίας.
Πιο πρόσφατα, ωστόσο, οι επενδυτές έχασαν την όρεξή τους. Οι πωλήσεις των φυτικών κρεάτων βρίσκονται σε πτώση. Η Beyond αξίζει τώρα λιγότερο από 400 εκατ. δολάρια. Τα έσοδά της συρρικνώθηκαν σε ετήσια βάση σε καθένα από τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2025, και πιθανότατα και πάλι τους τελευταίους τρεις μήνες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov για τον Economist, το μερίδιο των Αμερικανών ενηλίκων που δηλώνουν ότι τρώνε τακτικά τέτοια προϊόντα παραμένει σε μονοψήφιο ποσοστό. Εν τω μεταξύ, οι πωλήσεις κρέατος γνωρίζουν μεγάλη άνθηση. Τι συνέβη;
Πολλοί στον κλάδο υποστηρίζουν ότι βρίσκεται σε διαδικασία διόρθωσης, όχι κατάρρευσης, ενώ αναγνωρίζουν ότι έχει αρκετά προβλήματα. Το ένα είναι η τιμή. Ακόμα και αν το κόστος του κρέατος έχει εκτοξευθεί, αποτέλεσμα της συρρίκνωσης των κοπαδιών και των ακριβότερων ζωοτροφών, παραμένει φθηνότερο από τις φυτικές απομιμήσεις, εν μέρει χάρη στις επιδοτήσεις της γεωργίας. Μισό κιλό περίπου μοσχαρίσιου κιμά από τη Walmart, το μεγαλύτερο παντοπωλείο της Αμερικής, πωλείται προς 7,43 δολάρια τη στιγμή που μια εναλλακτική λύση από την Impossible Foods, ανταγωνίστρια της Beyond, κοστίζει 9,04 δολάρια.
Ένα άλλο ζήτημα είναι η γεύση. Ορισμένα φυτικά υποκατάστατα κρέατος παραμένουν «απαίσια», παραδέχεται ο Mark Cuddigan, επικεφαλής της βρετανικής εταιρείας This, η οποία παράγει προϊόντα χωρίς κρέας. Μια και μόνο αρνητική εμπειρία μπορεί να αποθαρρύνει οριστικά έναν περίεργο καταναλωτή.
Το «ψεύτικο» κρέας έχει επίσης βρεθεί στο επίκεντρο των πολιτισμικών αντιπαραθέσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Robert F. Kennedy junior, υπουργός Υγείας, προωθεί συνθήματα όπως «Τρώτε αληθινή μπριζόλα». Το ενδιαφέρον για λιγότερο επεξεργασμένες τροφές βρίσκεται σε άνοδο. Οι υποστηρικτές του ζωικού κρέατος υποστηρίζουν ότι τα φυτικά υποκατάστατα είναι γεμάτα λιπαρά, αλάτι και υπερεπεξεργασμένα συστατικά. Η Impossible αναγνωρίζει ότι ορισμένα από τα προϊόντα της περιέχουν περισσότερο νάτριο από το ωμό, άψητο και χωρίς καρυκεύματα κρέας. Ωστόσο, αντιτείνει ότι μια τέτοια σύγκριση «δεν γίνεται επί ίσοις όροις», καθώς ελάχιστοι καταναλώνουν το κρέας με αυτόν τον τρόπο.
Το πιο δύσκολο πρόβλημα για τις εταιρείες φυτικού κρέατος είναι ότι τα προϊόντα τους κατατάσσονται στα εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα, αποτέλεσμα των μακρών καταλόγων συστατικών και των διαδικασιών παραγωγής τους. Οι καταναλωτές που έχουν συνείδηση της υγείας εξισώνουν πλέον λανθασμένα τα φυτικά μπιφτέκια με τα πατατάκια και τα Oreos, υποστηρίζει ο David Welch της Synthesis Capital, η οποία επενδύει στην τεχνολογία τροφίμων.
Ο ενθουσιασμός για δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες ενδέχεται να αποδειχθεί ευνοϊκός για τις εταιρείες φυτικών υποκατάστατων κρέατος. Ο Peter McGuinness, επικεφαλής της Impossible, υποστηρίζει ότι πολλά από τα προϊόντα της περιέχουν περισσότερη πρωτεΐνη και περισσότερες φυτικές ίνες από ό,τι το ζωικό κρέας. Τόσο η Impossible όσο και η Beyond προβάλλουν πλέον εμφανώς την περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη στις συσκευασίες τους. Η Impossible σύναψε πρόσφατα συνεργασία με παραγωγό ψωμιού και ζυμαρικών υψηλής πρωτεϊνικής αξίας, ενώ η Beyond (η οποία πέρυσι αφαίρεσε τη λέξη «Meat» από την επωνυμία της) επεκτάθηκε και στον τομέα των ποτών, λανσάροντας αρωματισμένο ανθρακούχο νερό που διαφημίζει 20 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κουτί.
Ορισμένες εταιρείες πειραματίζονται επίσης με μπιφτέκια μισά από κρέας, μισά από φυτά. Οι σκεπτικιστές μπορεί να αναρωτηθούν ποιος θα ήθελε να φάει ένα τέτοιο προϊόν, αλλά ο Tim Dale της Food System Innovations, μιας ερευνητικής ομάδας, επισημαίνει ότι στους δυνητικούς πελάτες περιλαμβάνονται και οι γονείς που θέλουν να βάλουν κρυφά λαχανικά στο πιάτο των παιδιών τους.
Οι επενδυτές μπορεί τώρα να είναι πιο επιφυλακτικοί με το κρέας φυτικής προέλευσης, αλλά ορισμένοι ποντάρουν στην καλλιεργημένη ποικιλία, που παράγεται στο εργαστήριο από τα κύτταρα των ζώων. Χωρίς να είναι χρήσιμο, μερικές αμερικανικές πολιτείες έχουν περάσει ή έχουν προτείνει απαγορεύσεις για την παραγωγή και την πώληση καλλιεργημένου κρέατος, αλλά οι ειδικοί επισημαίνουν πρόοδο σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Στη Βρετανία έχει λάβει έγκριση ως τροφή για κατοικίδια ζώα.
Το καλλιεργημένο κρέας αντιμετωπίζει το γνωστό εμπόδιο του κόστους, αλλά ο Nick Cooney της Lever, μιας εταιρείας επιχειρηματικού κεφαλαίου, εκτιμά ότι ενώ το κρέας φυτικής προέλευσης έχει καταδικαστεί από την αντίληψη ότι «είναι κάτι “ψεύτικο”», τα καλλιεργημένα προϊόντα θα μπορούσαν να βρουν το δρόμο τους προς τα κρεατικά στα σούπερ μάρκετ. Ο Uma Valeti, επικεφαλής της Upside Foods, μιας εταιρείας καλλιεργούμενου κρέατος, θεωρεί ότι η επόμενη δεκαετία είναι η κατάλληλη για να αποδείξει ότι ο κλάδος του μπορεί να επεκταθεί, αντί να βιαστεί να έχει «τα πάντα διαθέσιμα με τη μία». Αν κινηθείτε πολύ γρήγορα, η επιχείρηση εναλλακτικού κρέατος μπορεί να καταλήξει και πάλι να δημιουργήσει σύγχυση.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com.
