Στις 4 Μαρτίου ο Pedro Sánchez, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας, εμφανίστηκε στην τηλεόραση για να επαναλάβει την αντίθεσή του στην επίθεση της Αμερικής στο Ιράν. Η Ισπανία, είπε, δεν θα είναι «συνένοχη σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο… απλά και μόνο λόγω του φόβου των αντιποίνων». Ο κ. Sánchez είχε αρνηθεί στους Αμερικανούς τη χρήση δύο ισπανικών στρατιωτικών βάσεων για την επίθεση. Ο Donald Trump είχε απαντήσει με την υπόσχεση να «διακόψει κάθε είδους εμπόριο με την Ισπανία». Η διαμάχη αποτελεί μέρος μιας προσπάθειας του Ισπανού να γίνει ο κορυφαίος αντίπαλος από πλευράς Ευρώπης στον εθνικισμό του Trump.
Ο κ. Sánchez επέκρινε τη στρατιωτική «απαγωγή» του δικτάτορα της Βενεζουέλας Nicolás Maduro από την Αμερική ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια τον περασμένο μήνα τάχθηκε κατά του ευρωπαϊκού «πυρηνικού επανεξοπλισμού». Είναι επίσης υπέρ των μεταναστών. Τον Ιανουάριο χορήγησε αμνηστία σε περίπου 800.000 ανθρώπους που βρίσκονται στην Ισπανία χωρίς χαρτιά. Υπερασπιζόμενος την απόφαση σε μια ανάρτηση στο Χ, επέμεινε ότι η Ισπανία θα παραμείνει μια «φιλόξενη» χώρα και αναρωτήθηκε τι ριζοσπαστικό είχε η «αναγνώριση των δικαιωμάτων».
Ο κ. Sánchez μιλάει με το κύρος μιας οικονομίας που αναπτύσσεται δύο φορές ταχύτερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης από το 2023- πέρυσι αναπτύχθηκε 2,8%. Εξακολουθεί να υπερασπίζεται τη δράση κατά της κλιματικής αλλαγής. Ενώ άλλοι ηγέτες προσπαθούν να κατευνάσουν τον κ. Trump, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας χαιρετίζεται από την ευρωπαϊκή αριστερά επειδή προσφέρει μια προοδευτική εναλλακτική λύση.
Ωστόσο, συγκεντρώνει λιγότερους επαίνους από τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες -ή από τους Ισπανούς. Ακόμα και οι ήπιοι ψηφοφόροι έχουν λόγο να γκρινιάζουν: από το 2024, έχει αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ, δηλαδή πάνω από 40%, αν και αρνήθηκε να υπογράψει τον στόχο του ΝΑΤΟ για 3,5%. Στην πιο συντηρητική Ευρώπη, «κάποιοι τον βλέπουν ως ενοχλητικό παράγοντα», λέει ο José Ignacio Torreblanca του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, ενός κέντρου μελετών. «Σε ό,τι αφορά τη νομιμοποίηση της μετανάστευσης, αποτελεί απόλυτη εξαίρεση».
Ο συνασπισμός του κ. Sánchez, που βρίσκεται στην εξουσία εδώ και σχεδόν οκτώ χρόνια, δεν διαθέτει πλέον αξιόπιστη πλειοψηφία. Οι Σοσιαλιστές υπέστησαν συντριβή στις περιφερειακές εκλογές στην Εξτρεμαδούρα τον Δεκέμβριο και στην Αραγονία τον περασμένο μήνα. Παρόμοια μοίρα μπορεί να τους περιμένει στις 15 Μαρτίου στην Καστίλλη και Λεόν και στη συνέχεια στην Ανδαλουσία, ειδικά αν ο κ. Trump πράγματι απαγορεύσει τις ισπανικές εξαγωγές κρασιού, χοιρινού κρέατος και ελαιόλαδου.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, οι Ισπανοί έχουν μετακινηθεί προς τα δεξιά. Η αύξηση του κόστους στέγασης έχει ακυρώσει την αύξηση των μισθών, ιδίως για τους νεότερους. Οι Σοσιαλιστές έχουν πληγεί από τις κατηγορίες διαφθοράς εναντίον δύο εκ των στενότερων συνεργατών του κ. Sánchez. Οι συμμαχίες του κόμματος με τους Βάσκους και τους Καταλανούς εθνικιστές το έβλαψαν και αλλού.
Αντί για το κυρίαρχο συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP), ο κύριος ωφελημένος είναι το λαϊκιστικό-δεξιό Vox. Κέρδισε πάνω από 17% τόσο στην Εξτρεμαδούρα όσο και στην Αραγονία, αναγκάζοντας το Λαϊκό Κόμμα σε δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβερνήσεων. Σε ορισμένες πρόσφατες δημοσκοπήσεις, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων πιστεύει πλέον ότι υπάρχουν πάρα πολλοί μετανάστες.
Ο κ. Sánchez παραδέχθηκε ότι οι απογοητευμένοι αριστεροί ψηφοφόροι μένουν στο σπίτι τους. Επιμένει ότι θα τους ενθουσιάσει για τις γενικές εκλογές που πρέπει να γίνουν μέχρι τον Ιούλιο του 2027. Αυτός είναι ένας λόγος για την προοδευτική εξωτερική πολιτική του. Όμως, η στρατηγική αυτή μπορεί να μην αποδώσει. «Ο κύκλος τελειώνει», λέει ο Pablo Simón, πολιτικός επιστήμονας. «Η εναλλαγή στην εξουσία είναι φυσιολογική». Αυτό που δεν είναι φυσιολογικό για την Ισπανία είναι το ενδεχόμενο το Λαϊκό Κόμμα να πρέπει να μοιραστεί την κυβέρνηση με το Vox.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com.
