Τράπεζες: Πώς αλλάζει ο χάρτης των εσόδων, αυξάνουν οι εισπράξεις από προμήθειες

Το 2025 οι ελληνικές τράπεζες έβαλαν τα θεμέλια για έσοδα από προμήθειες μέσω εξαγορών σε ασφαλιστικά, χρηματιστηριακά και asset management

Τράπεζες © 123rf

Αλλάζει το μείγμα των εσόδων των τραπεζών, με αυξανόμενη τη συμβολή των εσόδων από προμήθειες και μειούμενη τη συμβολή των εσόδων από τόκους. Τα αυξανόμενα έσοδα από προμήθειες προέρχονται από εργασίες τραπεζοασφαλειών, διαχείρισης κεφαλαίων και trading, ενώ οι προμήθειες στις εργασίες λιανικής έχουν καταργηθεί ή μειωθεί στο ελάχιστο.

Αν και τα επιτοκιακά έσοδα παραμένουν μακράν η βασική πηγή εσόδων για τις τράπεζες, η διαφοροποίηση των πηγών εσόδων ήταν επιβεβλημένη και από τον ίδιο τον επόπτη (SSM), προκειμένου να διασφαλίζεται διατηρήσιμη κερδοφορία των τραπεζών και σε καιρούς μειωμένων επιτοκίων. Η εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από τα έσοδα τόκων ήταν σημαντικά υψηλότερη από αυτήν των άλλων ευρωπαϊκών τραπεζών και αντίστοιχα τα έσοδά τους από προμήθειες αναλογικά πολύ χαμηλότερα. Εξ ου και οι ελληνικές τράπεζες έβαλαν τα θεμέλια το 2025 για τη σημαντική ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες, προχωρώντας σε εξαγορές εταιρειών στους κλάδους των ασφαλιστικών, των χρηματιστηριακών και των εργασιών διαχείρισης κεφαλαίων. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της εξαγοράς της Εθνικής Ασφαλιστικής από την Τράπεζα Πειραιώς. Ενώ με τη στοχοθεσία που είχε ανακοινώσει η διοίκηση της τράπεζας με τα αποτελέσματα 2024, τα καθαρά κέρδη από προμήθειες προς τα καθαρά έσοδα υπολογίζονταν σε περίπου 25% ετησίως για το 2026, 2027 και 2028, μετά την απόκτηση της Εθνικής Ασφαλιστικής αναμένονται σε 28% ετησίως την τριετία.

Με βάση τα συγκριτικά στοιχεία του SSM για το εννεάμηνο του 2025, τα καθαρά έσοδα προμηθειών αποτελούν το 19,40% των λειτουργικών εσόδων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, έναντι ποσοστού 29% (μέσος όρος) για τις συστημικές τράπεζες της ΕΕ (υψηλότερα ποσοστά -άνω του 34%- έχουν οι τράπεζες της Γαλλίας, -άνω του 32%- της Ιταλίας, -άνω του 31%- της Γερμανίας και -άνω του 29%- του Βελγίου). Σημειώνεται ότι έναν χρόνο πριν, τα στοιχεία του SSM έδειχναν ότι τα έσοδα από προμήθειες, ως ποσοστό στα συνολικά λειτουργικά έσοδα των 109 συστημικών τραπεζών της ΕΕ ανέρχονταν σε 28,79%, έναντι 17,86% για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες της Ελλάδας.

Στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς των εσόδων, τα έσοδα από τόκους αποτελούσαν στο εννεάμηνο του 2025 το 75,46% των λειτουργικών εσόδων των ελληνικών τραπεζών, έχοντας υποχωρήσει από τα επίπεδα του 77,30% το 2024 (όταν αντίστοιχα τα επιτοκιακά έσοδα των 109 τραπεζών της ΕΕ που εποπτεύει ο SSM συνεισέφεραν το 58,87% των συνολικών εσόδων τους).

Σημειώνεται ότι για τις σημαντικές τράπεζες της ΕΕ, σημαντικό ποσοστό των εσόδων τους από προμήθειες προέρχεται από το trading. Ο μέσος όρος του ποσοστού αυτού διαμορφώνεται σε 7,99% (για τις γερμανικές τράπεζες το ποσοστό ανέρχεται σε 14,01% επί του συνόλου των εσόδων, για τις γαλλικές τράπεζες στο 12,57%, ενώ στον ευρωπαϊκό νότο οι προμήθειες από trading αποδίδουν το 4,77% των εσόδων για τις ισπανικές τράπεζες και για τις ιταλικές το 3,28%). Οι ελληνικές τράπεζες είχαν στο εννεάμηνο του 2025 έσοδα από trading μόλις 1,74% στο σύνολο των εσόδων τους, γεγονός που δείχνει ότι δεν βασίζονται σε ευκαιριακά και μη επαναλαμβανόμενα έσοδα στον βαθμό που το κάνουν οι άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του SSM, μέσα στο 2025 οι ελληνικές τράπεζες κατάφεραν να κλείσουν την ψαλίδα στα έσοδα από προμήθειες σε σχέση με τις ευρωπαϊκές τράπεζες, σχεδόν κατά δύο μονάδες. Ωστόσο, υπολείπονται ακόμη σημαντικά και βασικός στόχος για την προσεχή τριετία, όπως θα αποτυπωθεί στα νέα business plans που θα παρουσιάσουν οι τράπεζες στο τέλος Φεβρουαρίου – αρχές Μαρτίου, είναι η συμβολή των εσόδων από προμήθειες να ενισχυθεί σημαντικά.

Σημειώνεται ότι στο 9μηνο του 2025 οι τέσσερις ελληνικές σημαντικές τράπεζες παρουσίασαν έσοδα από τόκους 6,061 δισ. και έσοδα από προμήθειες 1,721 δισ. ευρώ.