Ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ αναδεικνύεται ως ο επικρατέστερος διάδοχος της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αν και αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι άλλοι υποψήφιοι διαθέτουν ισχυρότερα προσόντα, σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg.
Στην πρώτη θέση της κατάταξης βρίσκεται ο Κνοτ, ο οποίος ολοκλήρωσε πέρυσι τη θητεία του ως διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας. Ακολουθούν ο επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, Πάμπλο Ερνάντεζ ντε Κος και ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόακιμ Νάγκελ.
Παράλληλα, οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα ανέδειξαν το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, ως την καταλληλότερη υποψήφια για να διαδεχθεί την Κριστίν Λαγκάρντ με τη λήξη της θητείας της. Τη δεύτερη θέση στην αξιολόγηση της καταλληλότητας καταλαμβάνει ο Ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας, ενώ ο Κνοτ ακολουθεί σε μικρή απόσταση.
Η δημοσκόπηση πραγματοποιήθηκε μετά την έγκριση αυτή την εβδομάδα του Μπόρις Βούιτσιτς από την Κροατία ως αντιπροέδρου της ΕΚΤ από τον Ιούνιο – το πρώτο βήμα σε μια διετή αναδιάρθρωση του Εκτελεστικού Συμβουλίου του θεσμού με έδρα τη Φρανκφούρτη.
Ο διορισμός του Βούιτσιτς με καταγωγή από την Ανατολική Ευρώπη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο υποψηφίων τόσο από το βορρά όσο και από το νότο να διεκδικήσουν τη θέση της Λαγκάρντ, αναφέρει το δημοσίευμα. Ομοίως, η μετριοπαθής σκληροπυρηνική στάση του δεν είναι πιθανό να αποτελέσει σημαντικό ζήτημα, καθώς οι αξιωματούχοι της ευρωζώνης επιδιώκουν να επιτύχουν ισορροπία μεταξύ των προφίλ των δύο κορυφαίων υπευθύνων χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ.
Όποιος τελικά επικρατήσει, θα αναλάβει την ηγεσία ενός θεσμού που λειτουργεί σε ένα σαφώς πιο ασταθές και απρόβλεπτο διεθνές περιβάλλον, όπως κατέδειξαν οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων, οι οποίες ανέδειξαν πόσο εύθραυστες μπορεί να αποδειχθούν οι γεωπολιτικές και θεσμικές ισορροπίες.
Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στην έρευνα, τα σημαντικότερα εφόδια για τον επόμενο πρόεδρο της ΕΚΤ είναι οι σπουδές στα οικονομικά και η επαγγελματική εμπειρία σε κεντρική τράπεζα. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται επίσης στη σταδιοδρομία στον χρηματοπιστωτικό τομέα και στην εμπειρία άσκησης νομισματικής πολιτικής, ενώ χρήσιμη θεωρείται και η προϋπηρεσία στην πολιτική ή σε ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αντίθετα, το φύλο -παρά τον συμβολικό του ρόλο σε προηγούμενες επιλογές ηγεσίας- κατατάσσεται χαμηλά στη λίστα των κριτηρίων.
Οι φήμες γύρω από τους επικρατέστερους υποψηφίους κυκλοφορούν εδώ και μήνες, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται κυρίως στους Κλάας Κνοτ και Πάμπλο Ερνάντεζ ντε Κος, και οι δύο χαίρουν ευρείας εκτίμησης και έχουν επαινεθεί δημόσια από την ίδια την Κριστίν Λαγκάρντ. «Ο Κνοτ διαθέτει ευφυΐα, αντοχή και την ικανότητα να φέρνει τους ανθρώπους κοντά – ένα σπάνιο και απολύτως αναγκαίο προσόν», είχε δηλώσει τον Οκτώβριο, ενώ για τον ντε Κος μίλησε ως «εξαιρετικό ομαδικό παίκτη» και «ιδιαίτερα σχολαστικό οικονομολόγο».
Ο Κνοτ υπήρξε μία από τις πλέον επιδραστικές φυσιογνωμίες της ΕΚΤ κατά τη 14ετή θητεία του στο Διοικητικό Συμβούλιο, υιοθετώντας με την πάροδο του χρόνου πιο μετριοπαθή στάση, μετά από ένα αρχικά πιο σκληρό προφίλ. Παράλληλα, ως πρόεδρος του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας συνέβαλε στη διατήρηση του διεθνούς ρυθμιστικού συντονισμού σε περιόδους έντονων αναταράξεων στις αγορές.
Τα φαβορί για τη διαδοχή Λαγκάρντ και το εμπόδιο για την υποψηφιότητα της Σνάμπελ
Θετικά σχόλια έχει δεχθεί και η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, με τη Λαγκάρντ να επισημαίνει πρόσφατα ότι «υπάρχουν πολλοί πολύ καλοί υποψήφιοι και η Ιζαμπέλ είναι ένας από αυτούς». Πρώην καθηγήτρια οικονομικών και σύμβουλος της γερμανικής κυβέρνησης, η Σνάμπελ εντάχθηκε στην ΕΚΤ το 2020 και έκτοτε έχει ξεχωρίσει για τη σε βάθος ανάλυση κρίσιμων ζητημάτων, αποκτώντας αυξημένη επιρροή στον δημόσιο διάλογο.
Παρά την αναγνώρισή της ως της πλέον ικανής υποψήφιας, η Σνάμπελ αντιμετωπίζει νομικές δυσκολίες, καθώς οι διορισμοί στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ δεν είναι ανανεώσιμοι και δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί αν υπάρχει σχετικό θεσμικό περιθώριο. Επιπλέον, η πιο σκληρή πολιτική της τοποθέτηση θα μπορούσε να λειτουργήσει ανασταλτικά.
Όπως επισημαίνει ο Andrzej Szczepaniak, πρώην οικονομολόγος της ΕΚΤ και νυν στέλεχος της Nomura, «σε γενικές γραμμές, θα προτιμούσε κανείς έναν πιο κεντρώο υποψήφιο, ώστε να διατηρηθεί το πνεύμα συναίνεσης και να αμβλυνθούν οι πολώσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο».
Αν και οι Κνοτ, Ντε Κος και Γιόακιμ Νάγκελ φαίνεται να ανταποκρίνονται σε αυτό το προφίλ, οι κυβερνήσεις των χωρών τους δεν έχουν ακόμη αποκαλύψει τις προθέσεις τους. Οι Κάτω Χώρες και η Γερμανία τηρούν επισήμως σιγή, αν και ο πρώην σύμβουλος της Άγκελα Μέρκελ, Lars-Hendrik Röller, έχει υποστηρίξει ότι έχει έρθει η ώρα για έναν Γερμανό πρόεδρο της ΕΚΤ.
Η Ισπανία, από την πλευρά της, επιδιώκει να εξασφαλίσει μία ακόμη θέση στο Εκτελεστικό Συμβούλιο μετά την αποχώρηση του αντιπροέδρου Λουίς ντε Γκίντος τον Μάιο, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομίας Κάρλος Κουέρπο.
Στη λίστα των πιθανών ή κατάλληλων διαδόχων περιλαμβάνονται επίσης ο Γάλλος Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, ο Ιταλός Φάμπιο Πανέτα και ο Φινλανδός Όλι Ρεν, ενώ λιγότερες πιθανότητες αποδίδονται στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Νάντια Κάλβινο και στον Γερμανό Γιόργκ Κούκις.
Τέλος, όπως υπενθυμίζουν αρκετοί αναλυτές, δεν μπορεί να αποκλειστεί η εμφάνιση ενός «υποψηφίου-έκπληξη» – άλλωστε ούτε η ίδια η Λαγκάρντ συγκαταλεγόταν στα φαβορί πριν από την ανάληψη της προεδρίας της ΕΚΤ.
