Σαφές μήνυμα ανησυχίας για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν έστειλε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, αμφισβητώντας ευθέως την πιο αισιόδοξη στάση της Ουάσινγκτον κατά τη διάρκεια κλειστής τηλεδιάσκεψης των χωρών της G7.
Αφενός η Λαγκάρντ αντέκρουσε τις εκτιμήσεις του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος υποστήριξε ότι οι οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα είναι προσωρινές και διαχειρίσιμες.
Αφετέρου, αυξημένους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ESRB), κρούοντας ουσιαστικά τον κώδωνα του κινδύνου μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Οι συνέπειες θα είναι μακροπρόθεσμες
Η επικεφαλής της ΕΚΤ προειδοποίησε, σε πλήρη αντίθεση με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, ότι το εύρος των καταστροφών είναι ήδη τέτοιο που οι συνέπειες θα διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η παρέμβασή της έγινε ενώπιον κεντρικών τραπεζιτών, υπουργών Οικονομικών και Ενέργειας των ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου, σε μια συγκυρία όπου οι διεθνείς αγορές βρίσκονται σε καθεστώς αυξημένης νευρικότητας.
Η αντιπαράθεση ανέδειξε και το βαθύτερο χάσμα μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, με την πρώτη να εμφανίζεται πολύ πιο εκτεθειμένη στις ενεργειακές αναταράξεις και στις διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο Αμερικανός υπουργός επιχείρησε να καθησυχάσει, εκτιμώντας ότι οι διαταραχές — συμπεριλαμβανομένου του de facto αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ — θα αποδειχθούν προσωρινές, ενώ εξέφρασε την πεποίθηση ότι η αγορά πετρελαίου παραμένει επαρκώς τροφοδοτημένη.
Εκτεταμένες ζημίες
Στον αντίποδα, η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι η ζημιά σε κρίσιμες υποδομές, από την εξόρυξη έως τη διύλιση και τη διανομή, είναι ήδη εκτεταμένη και δεν μπορεί να αποκατασταθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Οι πρώτες επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην ευρωπαϊκή οικονομία. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη κατέγραψε τον Μάρτιο τη μεγαλύτερη άνοδο από το 2022, ενώ κυβερνήσεις των 21 χωρών του ευρώ αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη, φοβούμενες ότι το προσδοκώμενο έτος ανάκαμψης μπορεί να μετατραπεί σε περίοδο ύφεσης.
Η ίδια η Λαγκάρντ έχει προειδοποιήσει ότι το βασικό σενάριο κινδύνου της ΕΚΤ περιλαμβάνει σημαντική διαταραχή στην προσφορά ενέργειας έως και τα τέλη του 2026, με τον πληθωρισμό να μπορεί να εκτοξευθεί ακόμη και στο 6,3%.
«Πραγματικό σοκ, πέραν κάθε φαντασίας»
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά σε πρόσφατη συνέντευξή της, «αντιμετωπίζουμε ένα πραγματικό σοκ, πιθανόν πέρα από ό,τι μπορούμε να φανταστούμε αυτή τη στιγμή».
Η ένταση στη συζήτηση αντανακλά ευρύτερες διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού για τη διαχείριση της κρίσης. Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που η πρόεδρος της ΕΚΤ συγκρούεται με Αμερικανούς αξιωματούχους, καθώς νωρίτερα μέσα στη χρονιά είχε αντιδράσει έντονα σε δηλώσεις του υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.
Σε επίπεδο διεθνών πρωτοβουλιών, οι χώρες της G7 εμφανίζονται έτοιμες να λάβουν «όλα τα αναγκαία μέτρα» για τη διασφάλιση της σταθερότητας στις αγορές ενέργειας, ενώ ήδη εξετάζεται η αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη συντονισμένης διεθνούς δράσης, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Ωστόσο, το βασικό μήνυμα που εκπέμπεται από την ευρωπαϊκή πλευρά είναι σαφές: όσο η σύγκρουση παρατείνεται και οι ενεργειακές υποδομές παραμένουν υπό πίεση, οι κίνδυνοι για τις αγορές, τις τράπεζες και τη συνολική οικονομική σταθερότητα θα εντείνονται, καθιστώντας την κρίση πολύ πιο βαθιά και επίμονη από ό,τι εκτιμούν ορισμένοι στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
