Το ιταλικό χρηματοπιστωτικό σύστημα μερικές φορές θυμίζει όπερα, σχολιάζει σε δημοσίευμά του ο Economist. Ο λόγος για τις πρόσφατες εξελίξεις στην πιο παλιά τράπεζα του κόσμου, τη Monte dei Paschi di Siena (MPS), που περιλαμβάνουν μια φερόμενη συνωμοσία, ένα πραξικόπημα σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου, ακόμα κι ένα πτώμα.
Πρόκειται για τον David Rossi, στέλεχος της MPS που σκοτώθηκε πριν 13 χρόνια όταν έπεσε από τον τρίτο όροφο της έδρας της τράπεζας στη Σιένα όπου βρισκόταν το γραφείο του. Τότε οι αρχές είχαν αποφανθεί πως επρόκειτο για αυτοκτονία. Ωστόσο, φέτος τον Μάρτιο, σχετική έκθεση μιας εξεταστικής επιτροπής της ιταλικής βουλής αμφισβήτησε αυτόν τον ισχυρισμό και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το τραπεζικό στέλεχος έπεσε θύμα εγκλήματος. Ο πιθανός δράστης παραμένει άγνωστος, ωστόσο δεν περνά απαρατήρητο το ότι ο θάνατος του Rossi ήρθε σε μια περίοδο σφοδρής κρίσης για την MPS, μιας κρίσης που απαίτησε κρατική διάσωση και οδήγησε στα σημερινά γεγονότα.
Όλα ξεκίνησαν με την εντυπωσιακή ανάκαμψη της MPS μετά τη διάσωσή της. Το 2025 η τράπεζα ήταν πια αρκετά ισχυρή ώστε να εξαγοράσει για 16 δισ. ευρώ τη Mediobanca, ένα κόσμημα της ιταλικής χρηματοοικονομικής σκηνής, υπογραμμίζει ο Economist. Το ίδρυμα αυτό με έδρα το Μιλάνο δραστηριοποιείται μεταξύ άλλων στις ασφάλειες, μέσω ενός 13% που κατέχει στην Assicurazioni Generali, την τρίτη μεγαλύτερη ασφαλιστική της Ευρώπης σε όρους εγγεγραμμένων ασφαλίστρων.
Αρχιτέκτονας της ανανεωμένης MPS είναι ο Luigi Lovaglio, διευθύνων σύμβουλος στην τράπεζα από το 2022. Ωστόσο στις 7 Απριλίου αποπέμφθηκε από το απερχόμενο διοικητικό συμβούλιο, αφότου αρνήθηκε να παραιτηθεί όταν δεν συμπεριλήφθηκε στη λίστα των νέων διοικητικών στελεχών. Προτεινόμενος αντικαταστάτης του είναι ο Fabrizio Palermo, επικεφαλής της Acea, μιας εταιρείας κοινής ωφέλειας με έδρα τη Ρώμη. Ο Palermo είχε στο παρελθόν διοικήσει τον κρατικό χρηματοπιστωτικό οργανισμό Cassa Depositi e Prestiti. Παρότι δεν διαθέτει εμπειρία στη λιανική τραπεζική (κάτι που σύμφωνα με πληροφορίες ανησυχεί την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σημειώνει το δημοσίευμα), αρκετοί σύμβουλοι έχουν προτρέψει τους θεσμικούς επενδυτές που κατέχουν πάνω από το μισό των μετοχών της MPS να ψηφίσουν υπέρ της πρότασης του διοικητικού συμβουλίου.
Η MPS φέρεται να ανησυχεί ότι ο Lovaglio έχει εξελιχθεί σε βάρος για την τράπεζα. Ο ίδιος και δύο από τους μεγαλύτερους μετόχους της είναι υπό έρευνα βάσει υποψιών για χειραγώγηση της αγοράς. Εισαγγελείς στο Μιλάνο υποστηρίζουν ότι ο Francesco Gaetano Caltagirone, μεγιστάνας στα μέσα ενημέρωσης και στις κατασκευές, καθώς και ο Francesco Milleri, που επενδύει για λογαριασμό των κληρονόμων του Leonardo Del Vecchio, ενός επιχειρηματία στα οπτικά είδη πολυτελείας, κατέστρωσαν μυστικά ένα σχέδιο για να αποκτήσουν τον έλεγχο αρχικά της MPS, στη συνέχεια της Mediobanca και τελικά της Generali· και ότι ο Lovaglio συμμετείχε σε αυτό. Σύμφωνα με το φερόμενο σχέδιο, οι Milleri και Caltagirone εντέλει θα εξασφάλιζαν, σε συνδυασμό με τα μερίδια της MPS στη Mediobanca, το 30% της ασφαλιστικής εταιρείας. Και οι τρεις αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
O CEO της Monte dei Paschi di Siena Λουίτζι Λοβάλιο (Luigi Lovaglio) © YouTube/Printscreen
Όπως αναφέρει ο Economist, μια αντικρουόμενη εξήγηση για την απομάκρυνση του Lovaglio είναι ότι, παρά τις καλές σχέσεις που είχε στο παρελθόν με τον 83χρονο Caltagirone, οι δυο τους ήρθαν σε ρήξη αναφορικά με το τι έπρεπε να γίνει με τη Mediobanca μετά την εξαγορά της. Το σχέδιο του διευθύνοντος συμβούλου, το οποίο ενέκρινε το απερχόμενο διοικητικό συμβούλιο, προέβλεπε έξοδο της Mediobanca από το χρηματιστήριο και την ενσωμάτωση τμημάτων των δραστηριοτήτων της στην MPS, περιλαμβανομένης και της πέτρας του σκανδάλου, δηλαδή του μεριδίου 13% στη Generali. Μια τέτοια εξέλιξη θα έκανε δύσκολη τη ζωή του Caltagirone, σε περίπτωση εκείνος είχε σκοπό να οργανώσει κάποια εξαγορά της ασφαλιστικής.
Σε κάθε περίπτωση ο Lovaglio ενδέχεται να δώσει μάχη, όπως έκανε και πριν την απομάκρυνσή του. Ο Palermo επίσης θα μπορούσε να ακολουθήσει τη στρατηγική του Lovaglio, παρά τη στενή του σχέση με τον Caltagirone.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η MPS είναι εισηγμένη με πολλούς μετόχους που δεν θέλουν να χάσουν χρήματα. Και εν μέσω όλης αυτής της αναταραχής που κλονίζει την τράπεζα από την αρχή του έτους, μετρούν ήδη χασούρα: η μετοχή της έχει κατακρημνιστεί 14%, τη στιγμή που οι ευρωπαϊκές τράπεζες συνολικά υποχωρούν μόνο 1%.
