Τον ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδος στη ζωή των πολιτών, καθώς και το τι κάνει η κεντρική τράπεζα στην πράξη, αναπτύσσει σε σημείωμά της προς τους πολίτες η ΤτΕ. Όπως σχολιάζει σχετικά ο διοικητής Γιάννης Στουρνάρας, «έχουμε τη δέσμευση και υποχρέωση να διασφαλίζουμε τη σταθερότητα των τιμών και να προστατεύουμε τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, πάντα ενεργώντας προς το συμφέρον των συμπολιτών μας».
«Ακούμε συχνά για “επιτόκια”, “πληθωρισμό” και “σταθερότητα των τιμών” – αλλά τι κάνει η Τράπεζα της Ελλάδος στην πράξη; Ποιος είναι ο ρόλος της στη ζωή μας; Τι εννοούμε όταν μιλάμε για πληθωρισμό ή αποπληθωρισμό; Και πώς όλα αυτά συνδέονται με την καθημερινότητα και την ευημερία των πολιτών στη χώρα μας και σε όλη τη ζώνη του ευρώ;» διερωτάται η Τράπεζα της Ελλάδος και απαντά:
Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι η κεντρική τράπεζα της χώρας. Ιδρύθηκε το 1927 με σκοπό τη διασφάλιση της νομισματικής σταθερότητας και τη βελτίωση της οργάνωσης και λειτουργίας του πιστωτικού συστήματος της χώρας. Άνοιξε τις πύλες της το 1928, με έδρα την Αθήνα. Εδώ και σχεδόν έναν αιώνα αποτελεί βασικό πυλώνα σταθερότητας της ελληνικής οικονομίας.
Από το 2001, η Τράπεζα της Ελλάδος είναι μέρος του Ευρωσυστήματος, που αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν υιοθετήσει το ευρώ. Από κοινού, έχουν την ευθύνη για τη νομισματική πολιτική στη ζώνη του ευρώ με πρωταρχικό σκοπό τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.
Τι κάνει η Τράπεζα της Ελλάδος για τους πολίτες
Θέλω τα χρήματά μου να διατηρούν την αξία τους
Η Τράπεζα της Ελλάδος εργάζεται ώστε οι τιμές των αγαθών και υπηρεσιών να παραμένουν σχετικά σταθερές με την πάροδο του χρόνου και οι πολίτες να μπορούν να βασίζονται σε ένα ισχυρό και σταθερό νόμισμα. Ως μέλος του Ευρωσυστήματος, συμβάλλει στη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών για το σύνολο της ζώνης του ευρώ.
Όταν οι τιμές μεταβάλλονται με χαμηλό και προβλέψιμο ρυθμό, μπορείτε να αγοράσετε περίπου τα ίδια προϊόντα και υπηρεσίες όπως παλιότερα. Αυτό σημαίνει ότι η αγοραστική δύναμη του χρήματος παραμένει σταθερή.
Θέλω να νιώθω ασφάλεια για τις καταθέσεις μου
Η Τράπεζα της Ελλάδος εποπτεύει τις εμπορικές τράπεζες και άλλους χρηματοπιστωτικούς φορείς, ώστε να λειτουργούν με ασφάλεια και αξιοπιστία. Η συνεπής και αποτελεσματική εποπτεία είναι απαραίτητη ώστε οι τράπεζες να μπορούν να εκπληρώνουν τον ζωτικό τους ρόλο: να προστατεύουν τις αποταμιεύσεις σας και να χορηγούν δάνεια σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένα, η Τράπεζα ελέγχει αν οι εμπορικές τράπεζες διαθέτουν επαρκή κεφάλαια για να στηρίζουν τη δραστηριότητά τους και αρκετή ρευστότητα για να χρηματοδοτούν την οικονομία. Έτσι, εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές αδυναμίες και λαμβάνονται τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα ώστε οι τράπεζες να παραμένουν ασφαλείς και εύρωστες.
Για την εποπτεία των σημαντικών και μεγάλων τραπεζών στην Ελλάδα, η Τράπεζα συνεργάζεται στενά με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στο πλαίσιο του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού.
Επιπλέον, για να μπορείτε να συναλλάσσεστε, να αποταμιεύετε, να δανείζεστε και να επενδύετε με εμπιστοσύνη, χρειάζεται το χρηματοπιστωτικό σύστημα να παραμένει σταθερό και ανθεκτικό, ακόμη και σε περιόδους αβεβαιότητας.
Η Τράπεζα της Ελλάδος εξετάζει τις εξελίξεις στο μακροοικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον, αξιολογεί τους κινδύνους και την ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα, των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών τομέων του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Με τη μακροπροληπτική πολιτική που ασκεί λαμβάνονται μέτρα που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του συστήματος και περιορίζουν τη συσσώρευση κινδύνων — ώστε να προλαμβάνονται δυσκολίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν πολίτες, επιχειρήσεις και την οικονομία συνολικά.
Θέλω ασφαλείς συναλλαγές στην καθημερινότητά μου
Οι πληρωμές είναι μέρος της καθημερινής μας ζωής: στο κατάστημα ή στο διαδίκτυο, με κάρτα, κινητό ή μετρητά. Είναι σημαντικό να γίνονται με ασφάλεια, ταχύτητα και αξιοπιστία.
Η Τράπεζα της Ελλάδος επιβλέπει τα συστήματα και μέσα πληρωμών, καθώς και τα συστήματα εκκαθάρισης συναλλαγών, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία τους για πολίτες και επιχειρήσεις.
Μεριμνά επίσης για την ομαλή κυκλοφορία των μετρητών σε όλη τη χώρα. Στο πλαίσιο αυτό προμηθεύει τις εμπορικές τράπεζες με τραπεζογραμμάτια (αλλιώς χαρτονομίσματα) και κέρματα ευρώ, με στόχο να παραμένουν διαθέσιμα και αποδεκτά στις καθημερινές συναλλαγές. Ελέγχει τη γνησιότητα και την ποιότητα των μετρητών που επιστρέφουν στην κυκλοφορία, ενώ επενδύει σε σύγχρονες τεχνολογίες ώστε τα χαρτονομίσματα να είναι πιο ασφαλή και ανθεκτικά στη παραχάραξη και τη φθορά.
Η Τράπεζα προετοιμάζεται επίσης για την ψηφιακή εποχή των πληρωμών, συμμετέχοντας μαζί με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος στην προετοιμασία του ψηφιακού ευρώ. Το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια ψηφιακή μορφή μετρητών: δημόσιο χρήμα που θα συμπληρώνει — δεν θα αντικαθιστά — τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα. Έτσι, θα προσφέρει μια πρόσθετη επιλογή για καθημερινές πληρωμές, με απλότητα, ασφάλεια, αξιοπιστία και ιδιωτικότητα, συμβάλλοντας σε ένα σύγχρονο, ανθεκτικό, ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών.
Θέλω να καταλαβαίνω καλύτερα την οικονομία
Είναι σημαντικό οι πολίτες να κατανοούν καλύτερα πώς λειτουργεί η οικονομία και πώς τους επηρεάζουν ζητήματα όπως ο πληθωρισμός, τα επιτόκια και το τραπεζικό σύστημα. Για τον λόγο αυτό, η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσιεύει στοιχεία, εκθέσεις και αναλύσεις για την ελληνική οικονομία, τον πληθωρισμό, την νομισματική πολιτική και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ενώ παράλληλα προωθεί την οικονομική έρευνα.
Στο πλαίσιο της κοινωνικής της ευθύνης, η Τράπεζα αναλαμβάνει επιμορφωτικές ημερίδες και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες με σκοπό την προώθηση του οικονομικού αλφαβητισμού. Με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλει στην ενίσχυση των οικονομικών γνώσεων των πολιτών και τη βελτίωση της διαχείρισης των προσωπικών τους οικονομικών.
Άλλες αρμοδιότητες της Τράπεζας της Ελλάδος
- Κατέχει και διαχειρίζεται τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας, στα οποία περιλαμβάνονται τα διαθέσιμα σε συνάλλαγμα και χρυσό της Τράπεζας της Ελλάδος και του Ελληνικού Δημοσίου.
- Ενεργεί ως ταμίας και εντολοδόχος του Δημοσίου, τηρώντας λογαριασμούς και πραγματοποιώντας συναλλαγές για λογαριασμό του.
- Συγκεντρώνει, επεξεργάζεται και δημοσιεύει στατιστικά στοιχεία για την ελληνική οικονομία, παρέχοντας έτσι μια σημαντική βάση δεδομένων που στηρίζει τόσο τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής όσο και την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
- Μεριμνά για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
- Είναι αρμόδια για την εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται στη χώρα και, σε συνεργασία με το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης, καταρτίζει σχέδια και επιλέγει κατάλληλα μέτρα για τη διασφάλιση των κρίσιμων λειτουργιών των ιδρυμάτων και την θωράκιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
