Ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την επίλυση μιας δικαστικής διαμάχης που διαρκεί περισσότερα από 20 χρόνια έγινε στις ΗΠΑ, μετά την προκαταρκτική έγκριση της συμφωνίας ύψους 38 δισ. δολαρίων μεταξύ Visa, Mastercard και εκατομμυρίων εμπόρων.
Η υπόθεση αφορά τις προμήθειες που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις κάθε φορά που ένας πελάτης χρησιμοποιεί πιστωτική κάρτα. Περισσότεροι από 12 εκατομμύρια έμποροι είχαν προσφύγει ομαδικά στη Δικαιοσύνη το 2005, κατηγορώντας τα δύο δίκτυα καρτών ότι επέβαλλαν υπερβολικές χρεώσεις για την επεξεργασία των συναλλαγών.
Αν και η απόφαση δεν συνιστά τελική έγκριση, αποτελεί ένα ακόμη βήμα σε μια νομική μάχη που διαρκεί πάνω από 20 χρόνια. Ένας προηγούμενος διακανονισμός ύψους 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την υπόθεση είχε απορριφθεί πριν από δύο χρόνια σε άλλο δικαστήριο.
Το 2ο25 οι επιχειρήσεις πλήρωσαν 119 δισ. σε Visa και Mastercard
Το 2025, οι προμήθειες που κατέβαλαν οι επιχειρήσεις σε Visa και Mastercard για συναλλαγές με κάρτες προσέγγισαν τα 119 δισ. δολάρια.
Το κόστος αυτό επιβαρύνει ιδιαίτερα τις μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες είτε το απορροφούν, περιορίζοντας τα περιθώρια κέρδους τους, είτε το μετακυλίουν στους καταναλωτές μέσω πρόσθετων χρεώσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι σχετικές επιβαρύνσεις φθάνουν το 3% έως 4% της αξίας της συναλλαγής, ενώ ορισμένοι έμποροι προσφέρουν αντίστοιχες εκπτώσεις για πληρωμές με μετρητά.
Εφόσον η συμφωνία λάβει την τελική δικαστική έγκριση, θα επιφέρει αλλαγές τόσο στο ύψος των προμηθειών όσο και στους κανόνες αποδοχής των καρτών.
Η Visa και η Mastercard συμφώνησαν να μειώσουν τις διατραπεζικές προμήθειες κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα για διάστημα πέντε ετών.
Παράλληλα, η προμήθεια για τις συνήθεις καταναλωτικές κάρτες θα περιοριστεί στο 1,25% για οκτώ χρόνια. Το 2024, οι έμποροι κατέβαλαν κατά μέσο όρο συνολικές χρεώσεις επεξεργασίας περίπου 2,35%.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο κατά πόσο η εξοικονόμηση για τις επιχειρήσεις θα περάσει στους καταναλωτές μέσω χαμηλότερων τιμών.
Τι αλλάζει με πόντους, επιστροφές
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις πιστωτικές κάρτες που προσφέρουν πόντους, επιστροφές χρημάτων, αεροπορικά μίλια και άλλα προνόμια.
Μέχρι σήμερα, ο κανόνας «αποδοχής όλων των καρτών» υποχρεώνει έναν έμπορο που συνεργάζεται με τη Visa ή τη Mastercard να δέχεται όλες τις εκδόσεις των καρτών τους.
Με τη νέα συμφωνία, ο κανόνας αυτός θα καταργηθεί. Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αρνούνται κάρτες επιβράβευσης, premium κάρτες και ορισμένες εταιρικές κάρτες που συνοδεύονται από υψηλότερες προμήθειες.
Στην πράξη, ένας καταναλωτής θα μπορούσε να διαπιστώσει στο ταμείο ότι η κάρτα με την οποία συγκεντρώνει πόντους ή μίλια δεν γίνεται δεκτή, παρότι το κατάστημα εξακολουθεί να δέχεται άλλες κάρτες Visa ή Mastercard.
Μεγάλες αλυσίδες λιανικής, πάντως, εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες κάρτες είναι τόσο δημοφιλείς ώστε θα ήταν δύσκολο να τις απορρίψουν χωρίς να δυσαρεστήσουν τους πελάτες τους.
Πιθανές πρόσθετες επιβαρύνσεις
Η συμφωνία επιτρέπει επίσης στους εμπόρους να επιβάλλουν διαφορετικές πρόσθετες χρεώσεις ανάλογα με το κόστος της κάρτας που χρησιμοποιεί ο καταναλωτής.
Έτσι, μία επιχείρηση θα μπορεί να χρεώνει περισσότερο έναν πελάτη που πληρώνει με κάρτα υψηλής προμήθειας ή, αντίθετα, να προσφέρει έκπτωση σε όσους χρησιμοποιούν κάρτες χαμηλότερου κόστους.
Η αλλαγή αυτή ενδέχεται να καταστήσει πιο περίπλοκες τις πληρωμές, καθώς το τελικό κόστος μιας αγοράς θα μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τον τύπο της κάρτας.
Οι αντιδράσεις των εμπόρων
Παρά τις προβλεπόμενες μειώσεις, σημαντικές ενώσεις του λιανεμπορίου εξακολουθούν να αντιτίθενται στη συμφωνία.
Η Εθνική Ομοσπονδία Λιανικού Εμπορίου των ΗΠΑ εξέφρασε την απογοήτευσή της για την προκαταρκτική δικαστική έγκριση, υποστηρίζοντας ότι η προτεινόμενη λύση δεν προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στις επιχειρήσεις.
Κατά την Ομοσπονδία, το υφιστάμενο σύστημα εξακολουθεί να επιτρέπει στη Visa και τη Mastercard να καθορίζουν τους κανόνες και το κόστος που καλούνται να επωμιστούν έμποροι και καταναλωτές.
Η δικαστική διαμάχη, επομένως, απέχει ακόμη από την οριστική της κατάληξη. Μέχρι την τελική απόφαση, οι αλλαγές στις προμήθειες, στην αποδοχή των καρτών και στις πρόσθετες χρεώσεις δεν τίθενται αυτομάτως σε εφαρμογή.
