Η βελτίωση των συνθηκών στην ελληνική οικονομία ενισχύει το πιστωτικό προφίλ των ελληνικών τραπεζών, σύμφωνα με τη Fitch Ratings, η οποία αναβάθμισε την αξιολόγηση του λειτουργικού περιβάλλοντος του κλάδου σε «bbb» με σταθερή προοπτική, από «bbb-» με θετική προοπτική.
Όπως αναφέρει ο οίκος, η αναθεώρηση αντανακλά τις καλύτερες επιχειρηματικές ευκαιρίες για τις τράπεζες, την ανθεκτική πορεία της ελληνικής οικονομίας και τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης. Η κίνηση αυτή στήριξε τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank σε BBB με σταθερό outlook, καθώς και τη θετική προοπτική στην αξιολόγηση της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία βρίσκεται στο BBB-.
Παρά το θετικό περιβάλλον, η Fitch σημειώνει ότι ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ορισμένες διαρθρωτικές αδυναμίες. Στο επίκεντρο βρίσκονται το μεγάλο απόθεμα παλαιών προβληματικών δανείων εκτός τραπεζικού συστήματος, καθώς και συγκεκριμένες εστίες κινδύνου στη λιανική τραπεζική.
Ανθεκτική η ελληνική οικονομία, – Ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ
Η Fitch υπογραμμίζει ότι η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα, με ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την περίοδο 2023-2025 η ανάπτυξη κινήθηκε ελαφρώς πάνω από το 2%, παρά τις γεωπολιτικές και εμπορικές αναταράξεις.
Για το 2026, ο οίκος προβλέπει ελαφρώς χαμηλότερη ανάπτυξη, κυρίως λόγω των επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να ωφελείται από το τελευταίο έτος του επενδυτικού πακέτου του NextGenerationEU.
Μεσοπρόθεσμα, η Fitch αναμένει ότι το διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα θα συγκλίνει σταδιακά με εκείνο των χωρών της Ευρωζώνης, με δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο 2%. Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται στη βελτίωση των οικονομικών των νοικοκυριών, στη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και στην ενίσχυση των επενδύσεων.
Fitch: Ισχυρή πιστωτική επέκταση και έσοδα από προμήθειες
Οι ελληνικές τράπεζες, σύμφωνα με τη Fitch, επωφελούνται από την ισχυρή αύξηση των δανείων και τη διεύρυνση δραστηριοτήτων που παράγουν έσοδα από προμήθειες, όπως η ασφαλιστική διαμεσολάβηση και η διαχείριση περιουσίας.
Ο οίκος αναμένει ότι η πιστωτική επέκταση στον τραπεζικό κλάδο θα κινηθεί σε υψηλό μονοψήφιο ποσοστό την περίοδο 2026-2027, μετά την αύξηση 10% που καταγράφηκε το 2025. Κύριος μοχλός θα παραμείνουν τα επιχειρηματικά δάνεια, καθώς η εικόνα των εταιρικών δανειοληπτών κρίνεται γενικά ισχυρή, με μέτρια επίπεδα μόχλευσης.
Ωστόσο, οι τραπεζικές εκθέσεις παραμένουν σχετικά συγκεντρωμένες σε βασικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και η φιλοξενία.
Στη λιανική τραπεζική, η Fitch διαπιστώνει σταδιακή ανάκαμψη από τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με τα στεγαστικά δάνεια να αυξάνονται για πρώτη φορά από το 2008. Τα κριτήρια χορήγησης στεγαστικών δανείων χαρακτηρίζονται σε γενικές γραμμές επαρκή και στηρίζονται στα δεσμευτικά μέτρα της Τράπεζας της Ελλάδος για τους δανειολήπτες.
Διαχείριση περιουσίας και ασφαλιστικά προϊόντα
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η Fitch στην ανάπτυξη των δραστηριοτήτων που δημιουργούν προμήθειες. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν ενισχύσει τη θέση τους στη διαχείριση κεφαλαίων και στις ασφάλειες, τόσο μέσω εξαγορών όσο και μέσω στρατηγικών συνεργασιών.
Η αύξηση των υπό διαχείριση κεφαλαίων τροφοδοτείται κυρίως από τη μετατροπή καταθέσεων σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος, ενώ οι τράπεζες προσφέρουν πλέον και πιο σύνθετα επενδυτικά προϊόντα. Σύμφωνα με τη Fitch, οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για να αξιοποιήσουν αυτή την τάση, χάρη στα ισχυρά εγχώρια δίκτυά τους.
Ο οίκος εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα διατηρήσουν δείκτη λειτουργικής κερδοφορίας προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον στο 3,5% την περίοδο 2026-2027.
Παραμένουν οι κίνδυνοι, λέει η Fitch
Παρά τη βελτίωση του περιβάλλοντος, η Fitch προειδοποιεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι. Ένας από αυτούς αφορά την οικονομική δυνατότητα ορισμένων δανειοληπτών λιανικής, καθώς τα εισοδήματα στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλότερα από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η ανεργία, αν και μειώνεται, παραμένει σχετικά υψηλή.
Επιπλέον, οι αδυναμίες στο θεσμικό πλαίσιο έχουν καθυστερήσει την επίλυση των τιτλοποιημένων προβληματικών δανείων που διαχειρίζονται οι servicers. Τα συγκεκριμένα ανοίγματα παραμένουν ισοδύναμα με περίπου το 30% του ΑΕΠ, κρατώντας μεγάλο αριθμό δανειοληπτών εκτός τραπεζικού συστήματος.
Η Fitch επισημαίνει, πάντως, ότι αυτό δεν έχει εμποδίσει την ανάκαμψη της ζήτησης για δάνεια λιανικής. Μάλιστα, η επιτάχυνση της επανεξυπηρέτησης δανείων και πιθανές επαναγορές τέτοιων χαρτοφυλακίων από τις τράπεζες θα μπορούσαν να στηρίξουν μεσοπρόθεσμα την πιστωτική επέκταση.
Ο οίκος αναφέρεται και στην πρόσφατη δικαστική απόφαση για τον υπολογισμό τόκων σε δάνεια του νόμου Κατσέλη, σημειώνοντας ότι μπορεί να δημιουργήσει νομική αβεβαιότητα και ζητήματα πειθαρχίας στις πληρωμές. Ως πρόσθετη πηγή κινδύνου αναφέρει την αναδιάρθρωση παλαιών στεγαστικών δανείων με χαρακτηριστικά κλιμακούμενων επιτοκίων ή δανείων σε ελβετικό φράγκο.
Παρότι οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν προσωρινά να αυξήσουν τα προβληματικά δάνεια, η Fitch εκτιμά ότι η συνολική επίπτωση θα παραμείνει ελεγχόμενη, καθώς οι τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις.
Συνολικά, η Fitch εκτιμά ότι το ενισχυμένο πιστωτικό προφίλ των ελληνικών τραπεζών θα τους επιτρέψει να διαχειριστούν τις προκλήσεις και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που δημιουργεί το βελτιωμένο λειτουργικό περιβάλλον, στηρίζοντας μια πιο διατηρήσιμη και δομικά υψηλότερη κερδοφορία.
