Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τράπεζες και οι ενώσεις του κλάδου αμφισβητούν βασικά σημεία του σχεδίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της χρηματοπιστωτικής ισχύος της Ευρώπης, ζητώντας αλλαγές, ταχύτερη εφαρμογή ορισμένων μέτρων αλλά και την απόσυρση άλλων, αναφέρει το Bloomberg.
Στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατατέθηκαν συνολικά 121 απαντήσεις έως την προθεσμία της 15ης Σεπτεμβρίου.
Οι παρεμβάσεις δείχνουν τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει η ΕΕ για να καταλήξει σε ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που θεωρείται κρίσιμο για την οικονομική ανάπτυξη και τη χρηματοπιστωτική αυτονομία της Ευρώπης.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες βλέπουν τις αμερικανικές τράπεζες να ενισχύονται περαιτέρω από τη χαλάρωση του ρυθμιστικού πλαισίου στις ΗΠΑ υπό τον Τραμπ. Οι αμερικανικοί χρηματοπιστωτικοί κολοσσοί έχουν ήδη ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στην επενδυτική τραπεζική και τις χρηματιστηριακές συναλλαγές.
Kοινό ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων
Το σχέδιο της Κομισιόν επιχειρεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα ζητήματα κεφαλαιακών απαιτήσεων και μια σειρά από διαχρονικές διαρθρωτικές αδυναμίες του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος. Κεντρικό σημείο παραμένει η δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος εγγύησης καταθέσεων, θέμα που οι χώρες της ΕΕ συζητούν εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Μια κοινή εγγύηση καταθέσεων θα αποτελούσε σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, καθώς θα μπορούσε να διευκολύνει τη μεταφορά κεφαλαίων και ρευστότητας μεταξύ των κρατών-μελών. Παράλληλα, θα μπορούσε να απελευθερώσει πόρους ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ που σήμερα παραμένουν δεσμευμένοι λόγω των εθνικών φραγμών.
Οι τράπεζες, ωστόσο, δεν συμφωνούν με όλα τα στοιχεία της πρότασης. Η Société Générale θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο συνολικό επίπεδο των κεφαλαιακών απαιτήσεων και προτείνει στοχευμένη κατάργηση ορισμένων κεφαλαιακών επιβαρύνσεων, μεταξύ άλλων εκείνων που σχετίζονται με επενδύσεις σε λογισμικό και μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Κατά την τράπεζα, τέτοιες αλλαγές θα μπορούσαν να έχουν άμεσα αποτελέσματα.
Ιδιαίτερη διαφωνία έχει προκαλέσει το ζήτημα της ευρωπαϊκής εγγύησης καταθέσεων. Οι επικεφαλής των 11 ευρωπαϊκών τραπεζών παγκόσμιας συστημικής σημασίας, στις οποίες περιλαμβάνονται και τράπεζες από τη Βρετανία και την Ελβετία, ζήτησαν νωρίτερα τον Σεπτέμβριο να διαχωριστεί το πακέτο μεταρρυθμίσεων. Η πρότασή τους ήταν να μην προχωρήσουν οι υπόλοιπες αλλαγές προτού υπάρξει συμφωνία για το σύστημα εγγύησης καταθέσεων.
Η Ευρωπαία επίτροπος Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε απέρριψε αυτή την προσέγγιση. Η Κομισιόν θεωρεί ότι η διατήρηση όλων των μεταρρυθμίσεων σε ένα ενιαίο πακέτο αποτελεί κίνητρο για να υπάρξει πραγματική πρόοδος στο επίμαχο ζήτημα της εγγύησης καταθέσεων.
Η Banco Santander τάσσεται υπέρ της ολοκλήρωσης της συζήτησης για ένα αξιόπιστο και λειτουργικό Ευρωπαϊκό Σύστημα Εγγύησης Καταθέσεων, αλλά ταυτόχρονα θεωρεί ότι οι προτάσεις της Κομισιόν δεν είναι ακόμη αρκετά φιλόδοξες και δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις αυξανόμενες οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
Περιορισμός συγκέντρωσης κρατικού χρέους στους ισολογισμούς
Σημαντική αντίδραση έχει προκαλέσει και η πρόταση για τον περιορισμό της συγκέντρωσης κρατικού χρέους στους ισολογισμούς των τραπεζών. Οι σχετικές ρυθμίσεις αποσκοπούν στο να μειώσουν τον δεσμό μεταξύ τραπεζών και των κρατών στα οποία έχουν την έδρα τους, κάτι που θα μπορούσε να διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας για ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων.
Η ιταλική τραπεζική ένωση ABI τάχθηκε κατά αυτών των μέτρων. Υποστηρίζει ότι θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την αγορά κρατικών ομολόγων, η οποία ήδη δέχεται πιέσεις εξαιτίας γεωπολιτικών εξελίξεων, και να θέσουν τις ευρωπαϊκές τράπεζες σε μειονεκτική θέση έναντι ανταγωνιστών τους σε άλλες δικαιοδοσίες.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο και για μικρότερα κράτη-μέλη που φιλοξενούν δραστηριότητες τραπεζών από άλλες χώρες. Η Λετονική Κεντρική Τράπεζα, για παράδειγμα, θεωρεί ότι οι προτάσεις της ΕΕ για τη μείωση του κατακερματισμού της αγοράς δεν περιέχουν ακόμη επαρκείς λεπτομέρειες σχετικά με τις δικλίδες ασφαλείας που απαιτούνται για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Η Λετονία επισημαίνει επίσης ότι, όσο δεν υπάρχει πλήρως ανεπτυγμένο ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων και παραμένουν άλλα εμπόδια στην ολοκλήρωση της τραπεζικής αγοράς, η ευθύνη θα πρέπει να ακολουθεί τις αρμόδιες αρχές όταν μεταφέρεται ο κίνδυνος.
Την ίδια ώρα, η BNP Paribas ζητά ένα νομοθετικό πακέτο που θα αλλάξει ουσιαστικά το πλαίσιο λειτουργίας του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος το αργότερο έως το πρώτο τρίμηνο του 2027 και στη συνέχεια ταχεία νομοθετική διαδικασία.
Η γαλλική τράπεζα ζητά επίσης να δοθεί στην Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών επίσημη εντολή για την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα. Αντίστοιχη απαίτηση έχει διατυπωθεί και από άλλους φορείς, μεταξύ των οποίων η Ισπανική Ένωση Τραπεζών.
Η Κομισιόν έχει θέσει ως στόχο το πρώτο τρίμηνο του 2027 για το συγκεκριμένο πακέτο. Η διαδικασία που ακολουθεί αναμένεται δύσκολη, καθώς οι 121 παρεμβάσεις στη διαβούλευση καταδεικνύουν ότι, παρά την ευρύτερη συμφωνία για την ανάγκη ενίσχυσης του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες για το πώς θα επιτευχθεί αυτό, ποιοι κίνδυνοι θα μεταφερθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ποιο κόστος θα αναλάβουν οι τράπεζες και τα κράτη-μέλη.
