Ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα φάνταζε αδιανόητο εξετάζει η UBS, ο μεγαλύτερος τραπεζικός όμιλος της Ελβετίας: να εγκαταλείψει τη χώρα με την οποία έχει ταυτιστεί ιστορικά και να μεταφέρει την έδρα του στο εξωτερικό. Στο επίκεντρο βρίσκεται η έντονη αντιπαράθεση με την ελβετική κυβέρνηση για την επιβολή αυστηρότερων κεφαλαιακών απαιτήσεων, οι οποίες, σύμφωνα με την τράπεζα, θα μπορούσαν να της κοστίσουν περίπου 16 δισ. δολάρια.
Όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal, στελέχη της UBS και σύμβουλοί της επεξεργάζονται εναλλακτικά σχέδια για το ενδεχόμενο το ελβετικό Κοινοβούλιο να εγκρίνει το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο, που προωθείται μετά την κατάρρευση της Credit Suisse και την αναγκαστική εξαγορά της από την UBS το 2023.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται περιλαμβάνονται η εξαγορά αμερικανικού χρηματοπιστωτικού ιδρύματος με παράλληλη μεταφορά της έδρας στις Ηνωμένες Πολιτείες, η συγχώνευση με ευρωπαϊκή τράπεζα ή ακόμη και η πώληση της UBS σε αμερικανικό όμιλο που επιδιώκει να αποκτήσει πρόσβαση στην εύπορη διεθνή πελατεία της.
Μάλιστα, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, η UBS έχει ήδη δεχθεί προτάσεις συνεργασίας από αμερικανικούς χρηματοπιστωτικούς ομίλους. Ωστόσο, οι επαφές δεν έχουν προχωρήσει σε επίσημες διαπραγματεύσεις, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει καμία συγκεκριμένη κίνηση για την επίτευξη συμφωνίας.
Η σύγκρουση των 16 δισ. δολαρίων
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε με την προσπάθεια της ελβετικής κυβέρνησης να ενισχύσει τους κανόνες που διέπουν τις λεγόμενες συστημικές τράπεζες, δηλαδή τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των οποίων ενδεχόμενη κατάρρευση θα μπορούσε να απειλήσει συνολικά την οικονομία.
Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ότι η UBS θα πρέπει να διατηρεί σημαντικά περισσότερα ίδια κεφάλαια για την κάλυψη των κινδύνων που συνδέονται με τις μεγάλες θυγατρικές της στο εξωτερικό.
Η υπουργός Οικονομικών της Ελβετίας, Κάριν Κέλερ-Σούτερ, η οποία πρωτοστατεί στην προώθηση του σχεδίου, εκτιμά ότι το κόστος μεταφοράς της έδρας θα ήταν μεγαλύτερο από εκείνο της παραμονής στη χώρα και έχει εκφράσει την πεποίθηση ότι η UBS δεν θα αποχωρήσει.
Οι αυστηρότεροι κανόνες φαίνεται, μάλιστα, να έχουν την υποστήριξη σημαντικού τμήματος της ελβετικής κοινής γνώμης, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις.
«Η UBS θέλει να είναι μια παγκόσμια τράπεζα, ενώ οι πολίτες της Ελβετίας θα ήθελαν να λειτουργεί ως η τοπική τράπεζα των μικρών επιχειρήσεων και των αποταμιευτών», επισημαίνει ο Στέφαν Λέγκε, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σεν Γκάλεν.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, πρόκειται για μια αναμέτρηση στην οποία κάθε πλευρά περιμένει να δει ποια θα υποχωρήσει πρώτη.
Γιατί η Ελβετία φοβάται την UBS
Το μέγεθος της τράπεζας αποτελεί βασική αιτία ανησυχίας για τις ελβετικές αρχές. Με ενεργητικό 1,7 τρισ. δολαρίων, η UBS διαθέτει περιουσιακά στοιχεία που αντιστοιχούν περίπου στο 150% της ετήσιας οικονομικής παραγωγής της Ελβετίας. Συγκριτικά, το ενεργητικό της μεγαλύτερης αμερικανικής τράπεζας αντιστοιχεί μόλις στο 15% του ΑΕΠ των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτό σημαίνει ότι μια ενδεχόμενη σοβαρή κρίση στην UBS θα μπορούσε να έχει δυσανάλογα μεγάλες επιπτώσεις στην ελβετική οικονομία και να απαιτήσει κρατική παρέμβαση με εξαιρετικά υψηλό δημοσιονομικό κόστος. Η χώρα έχει ήδη βιώσει δύο μεγάλες τραπεζικές κρίσεις.
Το 2008, η UBS χρειάστηκε κρατική στήριξη άνω των 50 δισ. δολαρίων εξαιτίας της έκθεσής της σε προβληματικά αμερικανικά στεγαστικά δάνεια. Παρότι στη συνέχεια θεσπίστηκαν αυστηρότεροι τραπεζικοί κανόνες, η εφαρμογή τους αποδείχθηκε ανεπαρκής για να αποτρέψει την κατάρρευση της Credit Suisse το 2023.
Η εξαγορά της από την UBS δημιούργησε έναν ακόμη μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο, εντείνοντας τους φόβους ότι η Ελβετία θα μπορούσε να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δαπανηρή διάσωση.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο αναμένεται να τεθεί προς έγκριση στο Κοινοβούλιο τους επόμενους μήνες. Εφόσον υιοθετηθεί στην προτεινόμενη μορφή του, η UBS θα έχει περιθώριο επτά ετών για να προσαρμοστεί στις πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις.
Τα σενάρια για ΗΠΑ και Ευρώπη
Η προοπτική αποχώρησης της UBS από την Ελβετία βρίσκει υποστηρικτές και μεταξύ των μετόχων της, με τη Cevian Capital και την Artisan Partners να πιέζουν τη διοίκηση να εξετάσει σοβαρά τη μεταφορά της έδρας.
Σύμφωνα με αναλυτές, μεταξύ των πιθανών αμερικανικών συνεργατών συγκαταλέγεται η Morgan Stanley, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται και συμφωνίες με περιφερειακές τράπεζες των ΗΠΑ. Στο παρελθόν, η UBS είχε διερευνήσει και το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Deutsche Bank, όπως είχε αποκαλύψει το 2019 η Wall Street Journal.
Ακόμη και αν μεταφέρει την έδρα της στο εξωτερικό, η UBS θα μπορούσε να διατηρήσει τις δραστηριότητές της στην Ελβετία ή να προχωρήσει στον διαχωρισμό τους και τη μεταβίβασή τους σε επενδυτές. Πρόκειται για σημαντικό κομμάτι των εργασιών της, καθώς έχει χορηγήσει περίπου 417 δισ. δολάρια σε δάνεια προς ελβετικές επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ενώ από την εγχώρια αγορά προέρχεται περίπου το ένα τρίτο των εσόδων της.
Η στάση της διοίκησης
Ο πρόεδρος της UBS, Κολμ Κέλεχερ, εμφανίζεται ολοένα πιο θετικός στο ενδεχόμενο μιας μεγάλης συμφωνίας, σύμφωνα με πηγές της Wall Street Journal. Ο πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley, που ανέλαβε τα ηνία του διοικητικού συμβουλίου της UBS το 2022, έχει θέσει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της παρουσίας της στις ΗΠΑ και την αύξηση της αξίας της.
Πηγή που γνωρίζει τις διεργασίες παρομοιάζει τη στρατηγική του με μια σκληρή παρτίδα πόκερ απέναντι στις ελβετικές αρχές, υποδηλώνοντας ότι η απειλή αποχώρησης δεν αποτελεί απαραίτητα απλό διαπραγματευτικό τέχνασμα.
Πιο δύσκολη είναι η απόφαση για τον διευθύνοντα σύμβουλο, Σέρτζιο Ερμότι, ο οποίος επέστρεψε στην UBS το 2023 για να διαχειριστεί την εξαγορά της Credit Suisse, επικαλούμενος τότε αίσθημα εθνικού καθήκοντος.
Ωστόσο, η επιμονή της κυβέρνησης στις αυξημένες κεφαλαιακές απαιτήσεις φαίνεται να έχει μεταβάλει τη στάση του. Τόσο ο ίδιος όσο και ο Κέλεχερ δηλώνουν ότι επιθυμούν η UBS να παραμείνει στην Ελβετία, χωρίς όμως να αποκλείουν ότι αυτό μπορεί να καταστεί ανέφικτο.
Η τράπεζα των δισεκατομμυριούχων και το μέλλον της Ελβετίας
Η UBS συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ομίλους διαχείρισης ιδιωτικού πλούτου παγκοσμίως, εξυπηρετώντας εκατοντάδες χιλιάδες εκατομμυριούχους στις ΗΠΑ, ενώ διαθέτει ισχυρή παρουσία στην Ασία και τη Μέση Ανατολή.
Η χρηματιστηριακή της αξία ανέρχεται περίπου στα 155 δισ. δολάρια, έναντι 280 δισ. της Morgan Stanley και 260 δισ. της Goldman Sachs. Παρότι η μετοχή της καταγράφει άνοδο φέτος, υπολείπεται των διεθνών ανταγωνιστών της, με τους επενδυτές να αποδίδουν την υστέρηση στην αβεβαιότητα γύρω από τις κεφαλαιακές απαιτήσεις.
Πέρα από τις οικονομικές συνέπειες, μια ενδεχόμενη αποχώρηση θα αποτελούσε ισχυρό συμβολικό πλήγμα για την Ελβετία. Με ιστορία που ξεκινά από το 1862, η UBS έχει ταυτιστεί με την ελβετική τραπεζική παράδοση και τη θέση της χώρας ως διεθνούς κέντρου διαχείρισης μεγάλων περιουσιών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Το μέλλον της UBS στην Ελβετία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις του Κοινοβουλίου και το ενδεχόμενο συμβιβασμού με την κυβέρνηση.
