Alpha Bank: Τα δυνατά χαρτιά και οι κίνδυνοι που βλέπει η Scope

Η Scope θεωρεί ότι η τράπεζα μπορεί να συνεχίσει να περιορίζει την απόσταση που τη χωρίζει από τις υπόλοιπες ελληνικές συστημικές τράπεζες

Scope ratings © SCOPE

Η Alpha Bank μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την κερδοφορία της έως το 2030, μειώνοντας την απόσταση από τους ανταγωνιστές της, ωστόσο η επιλογή να περιορίσει τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας CET1 στο 13% λειτουργεί ανασταλτικά για μια πιθανή αναβάθμιση της πιστοληπτικής της αξιολόγησης, σύμφωνα με όσα αναφέρει η Scope Ratings, η οποία αναλύει το νέο επιχειρηματικό σχέδιο της τράπεζας για την περίοδο 2026-2030, επισημαίνοντας τόσο τις προοπτικές όσο και τους κινδύνους που συνοδεύουν την υλοποίησή του.

Όπως εξηγείται, ο στόχος CET1 στο 13% αφήνει στην τράπεζα κεφαλαιακό περιθώριο ελαφρώς χαμηλότερο των 300 μονάδων βάσης πάνω από το εποπτικό όριο που ενεργοποιεί περιορισμούς στο μέγιστο διανεμητέο ποσό (MDA), με βάση τις απαιτήσεις του 2026. Ο οίκος εξακολουθεί να θεωρεί επαρκές το συγκεκριμένο περιθώριο, επισημαίνει ωστόσο ότι η περιορισμένη κεφαλαιακή ευχέρεια θα μπορούσε να ασκήσει κάποια αρνητική πίεση στην αξιολόγηση των κεφαλαιακών χαρακτηριστικών της τράπεζας.

Ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης, που βαθμολογεί την Alpha Bank με BBB (μακροπρόθεσμη πιστοληπτική ικανότητα – καταθέσεις) και σταθερές προοπτικές, εκτιμά ότι η στρατηγική της διοίκησης μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων και σε ανθεκτικότερη κερδοφορία, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των επιτοκίων.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η στρατηγική συνεργασία με τη UniCredit, οι επενδύσεις στην τεχνολογία και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την επίτευξη των στόχων. Ωστόσο, η Scope εντοπίζει μια βασική αντίφαση στο νέο επιχειρηματικό σχέδιο: ενώ η Alpha Bank επιδιώκει να ενισχύσει την κερδοφορία και την ποιότητα του ισολογισμού της, σχεδιάζει ταυτόχρονα να αξιοποιήσει πλήρως το πλεονάζον κεφάλαιό της, περιορίζοντας τα περιθώρια ασφαλείας έναντι των εποπτικών απαιτήσεων.

Κερδοφορία 16% έως το 2030

Η Alpha Bank θέτει ως στόχο την αύξηση της κανονικοποιημένης απόδοσης ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) στο 16% το 2030, από περίπου 12% το 2026, με ενδιάμεσο στόχο το 14,5% το 2028. Η Scope θεωρεί ότι η τράπεζα μπορεί να συνεχίσει να περιορίζει την απόσταση που τη χωρίζει από τις υπόλοιπες ελληνικές συστημικές τράπεζες, αν και οι στόχοι της παραμένουν συγκριτικά χαμηλότεροι. Ειδικότερα, η Εθνική Τράπεζα και η Eurobank στοχεύουν σε απόδοση περίπου 17% το 2028, ενώ η Πειραιώς τοποθετεί τον πήχη κοντά στο 18% το 2030.

Αντίθετα, η Alpha Bank εμφανίζει τον υψηλότερο στόχο ετήσιας αύξησης των κερδών ανά μετοχή μεταξύ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, στο 12%.

Η βελτίωση της κερδοφορίας αναμένεται να στηριχθεί σε τρεις βασικούς άξονες:

– Στην αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους κατά περίπου 6% ετησίως, χάρη στην πιστωτική επέκταση και στη βελτίωση της σύνθεσης των περιουσιακών στοιχείων.
– Στην ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες κατά περίπου 9% τον χρόνο, με βασικό μοχλό τη διαχείριση περιουσίας.
– Στη συγκράτηση των λειτουργικών δαπανών, ώστε ο δείκτης κόστους προς έσοδα να υποχωρήσει στο 34% το 2030, από 38%.

Η Scope σημειώνει ότι η βελτίωση της σύνθεσης του ενεργητικού, μέσω της σταδιακής απομείωσης παλαιών στοιχείων χαμηλής απόδοσης και της επανεπένδυσης ομολόγων που λήγουν σε υψηλότερες αποδόσεις, μπορεί να στηρίξει τα έσοδα από τόκους.

Πιο συντηρητική στην πιστωτική επέκταση

Η Alpha Bank προβλέπει μέση ετήσια αύξηση των χορηγήσεων περίπου 6% έως το 2030, ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο των ανταγωνιστών της. Η Eurobank στοχεύει σε ανάπτυξη δανείων περίπου 7,5%, η Πειραιώς σε 8,5%, ενώ η Εθνική Τράπεζα προβλέπει υψηλό μονοψήφιο ρυθμό αύξησης.

Κατά τη Scope, η συγκεκριμένη διαφοροποίηση ενδέχεται να αντανακλά μια πιο συνετή προσέγγιση της Alpha Bank σε μια ελληνική τραπεζική αγορά όπου ο ανταγωνισμός για νέες χρηματοδοτήσεις εντείνεται.

Παράλληλα, η τράπεζα επιδιώκει να μειώσει τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) από 3,8% σε περίπου 2% έως το 2030. Ο οίκος χαρακτηρίζει τον στόχο εφικτό, υπό την προϋπόθεση ότι οι μακροοικονομικές συνθήκες δεν θα επιδεινωθούν σημαντικά κατά την περίοδο εφαρμογής του επιχειρηματικού σχεδίου.

Το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της ανάλυσης αφορά τη χρηματοδοτική βάση της Alpha Bank, την οποία η Scope θεωρεί συγκριτικό μειονέκτημα έναντι των υπόλοιπων ελληνικών τραπεζών. Η διοίκηση προβλέπει αύξηση των καταθέσεων κατά περίπου 3,5% ετησίως, ρυθμό χαμηλότερο από την αναμενόμενη πιστωτική επέκταση.

Ως αποτέλεσμα, ο καθαρός δείκτης δανείων προς καταθέσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 80% σε επίπεδα άνω του 85% έως το 2030, όταν οι αντίστοιχοι δείκτες των ανταγωνιστών αναμένεται να κινηθούν κοντά στο 70%.

Η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται μεγαλύτερη εξάρτηση από τις αγορές για την άντληση χρηματοδότησης.

Σύμφωνα με τη Scope, ο καθαρός δανεισμός μέσω τίτλων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (senior debt) προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 2 δισ. ευρώ, επιβαρύνοντας το κόστος χρηματοδότησης και τα περιθώρια κέρδους.

Μάλιστα, ο οίκος εκτιμά ότι το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης εξηγεί το μεγαλύτερο μέρος της διαφοράς στην κερδοφορία μεταξύ της Alpha Bank και των ανταγωνιστών της.

Το κεφαλαιακό «στοίχημα» των 7,3 δισ. ευρώ

Το πιο κρίσιμο σημείο της έκθεσης αφορά την κεφαλαιακή στρατηγική της Alpha Bank και την απόφαση της διοίκησης να αξιοποιήσει πλήρως τα κεφάλαια που υπερβαίνουν τον στόχο CET1 του 13% έως το 2030. Σύμφωνα με τη Scope, η συνολική κεφαλαιακή δυνατότητα που αναμένεται να δημιουργηθεί την περίοδο 2027-2030 ανέρχεται σε 7,3 δισ. ευρώ.

Από αυτά:

– Περίπου 1,2 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στη χρηματοδότηση της αύξησης των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού.
– Περίπου 700 εκατ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για επενδύσεις.
– Περίπου 1 δισ. ευρώ θα απορροφηθεί από τη σταδιακή απόσβεση αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων.
– Περίπου 4 δισ. ευρώ προβλέπονται για μερίσματα σε μετρητά και πρόσθετες διανομές προς τους μετόχους, εφόσον δεν διατεθούν για εξαγορές ή ταχύτερη ανάπτυξη.

Η Scope χαρακτηρίζει την κεφαλαιακή πολιτική της Alpha Bank πιο επιθετική σε σχέση με εκείνη της Eurobank, η οποία στοχεύει σε CET1 άνω του 14% το 2028, και της Εθνικής Τράπεζας, που προβλέπει δείκτη κάτω από το 16%. Αντίθετα, η προσέγγιση της Alpha Bank βρίσκεται πιο κοντά σε εκείνη της Πειραιώς, η οποία στοχεύει σε CET1 12,5%.

Οι κίνδυνοι από τα νέα δάνεια και το wealth management

Η Scope εντοπίζει κινδύνους και στην προσπάθεια της Alpha Bank να επιταχύνει την ανάπτυξη των εργασιών της χωρίς να επιδεινωθεί η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου. Το επιχειρηματικό σχέδιο προβλέπει ότι το κόστος πιστωτικού κινδύνου θα παραμείνει σχετικά σταθερό, στις 45-50 μονάδες βάσης, παρά την ετήσια αύξηση των δανείων κατά περίπου 6%.

Παράλληλα, η Alpha Bank επιδιώκει αύξηση περίπου 30% στις νέες εκταμιεύσεις καταναλωτικών δανείων, με μεγαλύτερη αξιοποίηση προεγκεκριμένων χρηματοδοτήσεων μέσω ψηφιακών καναλιών. Η Scope επισημαίνει ότι οι ζημιές από νέες χορηγήσεις εμφανίζονται συνήθως με χρονική υστέρηση, γεγονός που καθιστά πιο ευάλωτους τους στόχους των τελευταίων ετών του σχεδίου.

Σημαντικές προκλήσεις εντοπίζονται και στη διαχείριση περιουσίας. Παρότι η Alpha Bank ξεκινά με ισχυρή παρουσία στην ελληνική αγορά private banking και πελατών υψηλής οικονομικής επιφάνειας, οι στόχοι της κρίνονται φιλόδοξοι σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η διοίκηση επιδιώκει να αυξήσει από 40% σε περίπου 65% το ποσοστό των εύπορων πελατών που αξιοποιούν επενδυτικά προϊόντα. Επίσης, σχεδιάζει τη δημιουργία τράπεζας private banking στο Λουξεμβούργο, εγχείρημα που εξακολουθεί να τελεί υπό την έγκριση των αρμόδιων εποπτικών αρχών.

Οι μακροοικονομικές παραδοχές

Το επιχειρηματικό σχέδιο της Alpha Bank στηρίζεται σε σχετικά συντηρητικές μακροοικονομικές παραδοχές. Ειδικότερα, προβλέπει επιβράδυνση της πραγματικής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 1,6% το 2030, από 1,9% το 2026, αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,1% από 3,8% και μείωση της ανεργίας στο 7% από 8,8%. Το βασικό σενάριο προβλέπει επίσης σταθερό επιτόκιο της ΕΚΤ στο 2,5%. Η Scope χαρακτηρίζει εύλογη την αναπτυξιακή διαδρομή, υπογραμμίζοντας ότι οι στόχοι της τράπεζας δεν προϋποθέτουν αύξηση των επιτοκίων. Ακόμη και σε περίπτωση υψηλότερης οικονομικής ανάπτυξης, στο 2% το 2030, η πρόσθετη θετική επίδραση στα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζεται σε μόλις 0,04 ευρώ.

Αντίθετα, ένας υψηλότερος από τον αναμενόμενο πληθωρισμός θα μπορούσε να δυσκολέψει την επίτευξη των στόχων περιορισμού του λειτουργικού κόστους, ιδιαίτερα εάν τα έσοδα κινηθούν χαμηλότερα των προβλέψεων.

Πάντως, η Scope αναγνωρίζει ότι η Alpha Bank διαθέτει δύο σημαντικούς μηχανισμούς απορρόφησης ενδεχόμενων κραδασμών. Ο πρώτος αφορά τη δυνατότητα περιορισμού ορισμένων επενδύσεων και, κατ’ επέκταση, των λειτουργικών δαπανών. Ο δεύτερος σχετίζεται με την ευχέρεια της διοίκησης να προσαρμόσει τις πρόσθετες διανομές κεφαλαίου, για τις οποίες προβλέπεται διαθέσιμο ποσό περίπου 2 δισ. ευρώ.