Στο κόκκινο κινούνται οι αγορές σε όλες τις γωνιές του κόσμου καθώς οι επενδυτές συνειδητοποιούν πως ο πόλεμος που κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν επεκτείνεται στη σφαίρα του Περσικού Κόλπου.
Εκτός από το βαθύτατο τουριστικό και εμπορικό πλήγμα στις χώρες της αραβικής χερσονήσου, το πάγωμα της διέλευσης του ενός τετάρτου της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τα Στενά του Ορμούζ λειτουργεί ως Δαμόκλειος Σπάθη στην παγκόσμια οικονομία. Από το πρωί του Σαββάτου σκοτείνιασαν οι προοπτικές ανάπτυξης, με την Τεχεράνη να μην προτίθεται να ενδώσει στις ΗΠΑ και Ισραήλ αλλά να αντεπιτίθεται με σθένος.
Όταν το κόστος ενέργειας αυξάνεται, τότε όλα τα υπόλοιπα ακολουθούν, βλάπτοντας κάθε κρίκο από την αλυσίδα της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ο πανευρωπαϊκός Stoxx 600 έκλεισε σήμερα με πτώση 3,41%. Ο δείκτης FTSE-100 στο Λονδίνο, ο Cac-40 στο Παρίσι, ο Dax στη Φρανκφούρτη, ο FTSE-Mib στο Μιλάνο και ο Ibex-35 στη Μαδρίτη σφράγισαν τη συνεδρίαση με απώλειες 3,14%, 3,91%, 3.39%, 3,43% και 5%, αντίστοιχα.
Από τις πρώτες ώρες στη Wall Street, οι δείκτες Dow Jones, S&P 500 και Nasdaq κατέγραφαν απώλειες 2%, 1,5% και 1,57%, αντίστοιχα, καθώς δεν διαφαίνεται καμία ένδειξη αποκλιμάκωσης του νέου πολεμικού μετώπου στο άμεσο μέλλον.
Στη ρίζα αυτού του πεσιμισμού βρίσκεται το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Η τιμή του πετρελαίου Brent στο Λονδίνο έχει σημειώσει άνοδο άνω των 10 δολαρίων μέσα σε ένα 48ώρο, φθάνοντας σχεδόν τα 85 δολάρια, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου σκαρφάλωσαν σήμερα κατά 27% στην Ευρώπη αφού στην Ασία είχαν αυξηθεί κατά 65%. Αυτές οι έντονες ανοδικές τάσεις παραπέμπουν στην πρόσφατη ενεργειακή κρίση της Ευρώπης, όταν οι κυβερνήσεις της ΕΕ αναγκάστηκαν να ανοίξουν έναν νέο κύκλο επιδοτήσεων λίγο μετά τις τεράστιες δημοσιονομικές δαπάνες της πανδημίας.
Η άνοδος του πληθωρισμού στο 1,9% τον Φεβρουάριο από το 1,7% τον Ιανουάριο στην Ευρωζώνη ενίσχυσε σενάρια για μια αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μια προοπτική που θα δυσχεράνει το πιστωτικό περιβάλλον σε μια ήδη δύσκολη περίοδο.
Οπότε το 10ετές κόστος δανεισμού της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας αναρριχήθηκε στο 2,79%, 3.4%, 3,5% και 3,48%, αντίστοιχα. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αμερικανικές αγορές χρέους, με την απόδοση του 10ετούς ομολόγου να σημειώνει ημερήσια άνοδο έξι μονάδων βάσης στο 4,1%, με τις αγορές να διαβλέπουν την επόμενη μείωση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) να λαμβάνει χώρα τον Σεπτέμβριο αντί για τον Ιούλιο.
Πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις των πλούσιων αραβικών κρατών
Η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν επηρεάζει όλα τα αραβικά κράτη, με την Τεχεράνη να επιτυγχάνει χτυπήματα σε κτίρια και ενεργειακές εγκαταστάσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν μέχρι το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, ενώ η διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ είναι πρακτικά αδύνατη. Ακόμη και η διέξοδος των δεξαμενόπλοιων από την Ερυθρά Θάλασσα, μια λύση που εξέταζε η Σαουδική Αραβία, επιφέρει κινδύνους καθώς οι αντάρτες Χούθι, που στηρίζουν το Ιράν, απείλησαν με νέες επιθέσεις σε πλοία, όπως έπρατταν εν μέσω του πολέμου της Χαμάς και του Ισραήλ που έληξε πέρσι τον Οκτώβριο με εκεχειρία.
Στις αγορές του πετρελαίου, η τιμή του αργού προσεγγίζει σήμερα τα 77 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025, έχοντας ήδη καταγράφει άνοδο 7% από την προηγούμενη συνεδρίαση. Μια ημέρα πριν, η Aramco σταμάτησε κάθε δραστηριότητα στο διυλιστήριο Ras Tanura που είναι το μεγαλύτερο στον Περσικό Κόλπο λόγω χτυπήματος από ιρανικό drone. Σήμερα υπολείμματα από drone που καταρρίφθηκε στο τερματικό σταθμό πετρελαίου Fujairah των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προκάλεσαν πυρκαγιά, με αποτέλεσμα να σταματά προσωρινά κάθε δραστηριότητα.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια ενεργειακή κρίση λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ μπορεί να επιφέρει μεγαλύτερες επιπτώσεις από την κατάρρευση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ της Gazprom και της ΕΕ μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η Ευρώπη ως μέρος της παγκόσμιας εξίσωσης στην κατανάλωση φυσικού αερίου έχασε 80 δισ. κυβικά μέτρα σε φυσικό αέριο. Στην περίπτωση της Μέσης Ανατολής, οι διεθνείς αγορές θα χάσουν 120 κυβικά μέτρα σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), ένας κίνδυνος που έχει οδηγήσει τις τιμές στην ολλανδική αγορά σε άνοδο σχεδόν 40% από τα 31 ευρώ τη μεγαβατώρα στις 27 Φεβρουαρίου στα 54 ευρώ σήμερα. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από το 2023, μια άνοδος που προκλήθηκε, μεταξύ άλλων, από το κλείσιμο των εγκαταστάσεων LNG του Ras Laffan και Mesaieed, στο Κατάρ, το οποίο εκπροσωπεί το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Αν και η Ευρώπη λαμβάνει το ένα 10% από το Κατάρ, η Κίνα και η Ινδία εισάγουν τις μεγαλύτερες ποσότητες. Ακολουθούν η Ταϊβάν, το Πακιστάν και η Νότιος Κορέα.
Κάτω από αυτή τη συγκυρία, η τιμή του χρυσού διολίσθησε σχεδόν 5% στα 5.050 δολάρια την ουγγιά καθώς οι επενδυτές φαίνεται να προτιμούν το δολάριο ως καταφύγιο σε αυτό το εξαιρετικά ευμετάβλητο περιβάλλον. Ο δείκτης δολαρίου, ο οποίος προσμετρά την ισοτιμία του έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων, ξεπέρνα το 99 από το 96 στις 27 Φεβρουαρίου.
Αναλυτές κάνουν λόγο για ένα κλίμα πανικού καθώς οι αγορές δεν είχαν συνειδητοποιήσει τις διαστάσεις που θα μπορούσε να πάρει αυτή η σύγκρουση. Όπως δήλωσε ο Πήτερ Σάφρικ της RBC Capital Markets, «φαίνεται πως οι επενδυτές προσαρμόζονται από ένα σενάριο βραχυπρόθεσμου πολέμου σε ένα μακροπρόθεσμου».
