Σε υψηλά επίπεδα παραμένουν οι τιμές του πετρελαίου καθώς η αγορά έχει να αντιμετωπίσει νέες πιέσεις στην προσφορά: Οι Χούθι συνεχίζουν να προελαύνουν στη δυτική Υεμένη και να εξαπολύουν επιθέσεις κατά των σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων ενώ το Ριάντ διατηρεί από την Παρασκευή κλειστό τον αγωγό East-West με αποτέλεσμα τον δραστικό περιορισμό των εξαγωγών πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας
Τα συμβόλαια Νοεμβρίου του Brent ενισχύθηκαν κατά 1,4%, ξεπερνώντας τα 107 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινήθηκε κοντά στα 103 δολάρια. Το Brent πλησιάζει εκ νέου το ενδοσυνεδριακό υψηλό των 110 δολαρίων που είχε καταγράψει την Παρασκευή, το υψηλότερο επίπεδό του από τον περασμένο Μάιο. Από την αρχή της χρονιάς η τιμή του έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 76%, καθώς ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξαπλώθηκε στην καρδιά της Μέσης Ανατολής.
Η αγορά δεν αντιδρά μόνο στις πολεμικές δηλώσεις. Τιμολογεί πλέον χειροπιαστές απώλειες προσφοράς και κινδύνους για τις βασικές ενεργειακές υποδομές. Ενδεικτική είναι η εικόνα στην καμπύλη των συμβολαίων του Brent. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο κοντινότερα συμβόλαια έφθασε τα 5,13 δολάρια το βαρέλι, από λιγότερα από 2 δολάρια πριν από έναν μήνα. Πρόκειται για ισχυρή «backwardation», που δείχνει ότι το άμεσα διαθέσιμο πετρέλαιο αποτιμάται ακριβότερα λόγω ανησυχιών για στενότερη προσφορά.
Η προέλαση των Χούθι κλείνει τη δυτική δίοδο
Το νέο στοιχείο που ενισχύει τον συναγερμό είναι η ταχεία προέλαση του κινήματος Ανσαραλά, δηλαδή των ανταρτών Χούθι, στη δυτική Υεμένη. Οι δυνάμεις των Χούθι επέφεραν βαριές ήττες στον στρατό της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης και στους συμμάχους του, αποκτώντας τον έλεγχο των στρατηγικής σημασίας στενών Μπαμπ ελ Μάντεμπ.
Τα στενά αποτελούν την πύλη που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ με τον Ινδικό Ωκεανό. Οποιαδήποτε διαταραχή εκεί απειλεί τις θαλάσσιες μεταφορές ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη, αυξάνοντας το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς και ενισχύοντας τον κίνδυνο εκτροπής των πλοίων γύρω από την Αφρική.
Οι Χούθι δεν έχουν περιοριστεί ωστόσο μόνο στο μέτωπο της Υεμένης. Χτες εξαπέλυσαν νέο κύμα επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον στόχων στις σαουδαραβικές πόλεις Χαμίς Μουσάιτ, Άμπχα και Ταΐφ. Σύμφωνα με τον σαουδαραβικό συνασπισμό, τουλάχιστον 13 άμαχοι τραυματίστηκαν, ενώ στο στόχαστρο βρέθηκε και η αεροπορική βάση Βασιλιάς Χαλίντ. Το Ριάντ απάντησε με δεκάδες αεροπορικές επιδρομές.
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την αγορά πετρελαίου έχει η διακοπή λειτουργίας του αγωγού Ανατολής-Δύσης. Ο East-West μεταφέρει αργό διασχίζοντας τη Σαουδική Αραβία έως τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, επιτρέποντας στο βασίλειο να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ. Η λειτουργία του ανεστάλη έπειτα από επιθέσεις drones, οι οποίες, σύμφωνα με το Ριάντ, εξαπολύθηκαν από το έδαφος του Ιράκ.
Η Saudi Aramco δεν έχει ανακοινώσει πότε θα επαναλειτουργήσει ο αγωγός. Περιφερειακοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Associated Press ότι ενδέχεται να παραμείνει εκτός λειτουργίας για αρκετές εβδομάδες, παρότι ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ εκτίμησε ότι θα επανέλθει «πολύ σύντομα».
Οι εγγυήσεις που αναζητεί το Ριάντ
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με έναν πρωτοφανή ενεργειακό κλοιό. Στα ανατολικά, τα δεξαμενόπλοια σαουδαραβικών συμφερόντων απειλούνται στα Στενά του Ορμούζ, όπου συνεχίζονται οι επιθέσεις σε πλοία και η αντιπαράθεση του Ιράν με τις αμερικανικές δυνάμεις. Στα δυτικά, η προέλαση των Χούθι καθιστά ολοένα πιο ευάλωτο τα στενά Μπαμπ ελ Μάντεμπ. Ανάμεσα στα δύο μέτωπα, ο αγωγός που λειτουργούσε ως βασική χερσαία εναλλακτική παραμένει κλειστός.
Προτεραιότητα του Ριάντ είναι τώρα να εξασφαλίσει ότι η δυτική δίοδος θα παραμείνει ανοικτή. Ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επιδιώκει, σύμφωνα με το Bloomberg, δεσμεύσεις από την Αίγυπτο ότι θα επέμβει εφόσον χρειαστεί για την προστασία των στενών υ Μπαμπ ελ Μάντεμπ. Οι επαφές του με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι αποκτούν επομένως ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ασφάλεια του στενού συνδέεται άμεσα και με τα έσοδα της Αιγύπτου από τη Διώρυγα του Σουέζ.
Παράλληλα, ο Σαουδάραβας ηγέτης συναντήθηκε στην Τζέντα με τον επικεφαλής της CENTCOM, ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, αναζητώντας ισχυρότερη αμερικανική στήριξη απέναντι στις επιθέσεις. Το Ριάντ ζήτησε επίσης την αναβολή της συνόδου του Ιράν με χώρες του Κόλπου στο Ομάν, η οποία θα επικεντρωνόταν στο μέλλον των Στενών του Ορμούζ. Η Τεχεράνη αρνείται ότι κατευθύνει τις επιχειρήσεις των Χούθι και υποστηρίζει ότι το κίνημα δρα αυτόνομα.
Για τη Σαουδική Αραβία, όμως, η αποκλιμάκωση δεν αποτελεί πλέον μόνο διπλωματική επιλογή. Έχει εξελιχθεί σε οικονομική αναγκαιότητα. Όσο ο East-West παραμένει κλειστός και οι δύο θαλάσσιες πύλες βρίσκονται υπό απειλή, η αγορά θα δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στις πραγματικές ροές πετρελαίου και στις υποδομές παρά στις δηλώσεις περί επικείμενων διαπραγματεύσεων. Αυτό εξηγεί γιατί τις τελευταίες 5 μέρες το Brent παραμένει σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια, παρά τα κατά διαστήματα μηνύματα για πιθανή διπλωματική διέξοδο.
