Νέο κύμα αναταράξεων στην παγκόσμια αγορά καυσίμων προκαλεί η πιθανότητα περιορισμού ή και πλήρους απαγόρευσης των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ, αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times. H απόφαση αναμένεται να πλήξει ιδιαίτερα την Ευρώπη, η οποία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς αμερικανικών φορτίων μετά την ενεργειακή κρίση και τη διακοπή των ρωσικών προμηθειών.
Οι τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη κινήθηκαν ανοδικά μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανέφερε ότι ζήτησε από την κυβέρνησή του να εξετάσει τη διακοπή των αποστολών ντίζελ στο εξωτερικό. Τα συμβόλαια του ντίζελ στην Ευρώπη ενισχύθηκαν έως και 7%, φτάνοντας τα 1.528 δολάρια ο τόνος στις συναλλαγές του Λονδίνου, επίπεδο που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 200 δολάρια το βαρέλι.
Στη συνέχεια οι τιμές υποχώρησαν κοντά στα 1.465 δολάρια, καθώς αρκετοί traders δεν πιστεύουν ότι ο Λευκός Οίκος θα προχωρήσει τελικά σε ένα τόσο δραστικό μέτρο, δεδομένων των ισχυρών αντιδράσεων από την αμερικανική ενεργειακή βιομηχανία.
Η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ
Η συζήτηση για περιορισμό των εξαγωγών άνοιξε καθώς οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ σκαρφάλωσαν στο ιστορικό υψηλό των 6,54 δολαρίων το γαλόνι. Η κυβέρνηση Τραμπ δέχεται πολιτικές πιέσεις να κρατήσει περισσότερα καύσιμα στην εγχώρια αγορά, ώστε να περιοριστεί το κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Η κατεύθυνση αυτή, ωστόσο, συνιστά σημαντική αλλαγή στάσης. Τον Απρίλιο ο Λευκός Οίκος είχε παρουσιάσει τις ΗΠΑ ως ενεργειακό στήριγμα της παγκόσμιας αγοράς, δεσμευόμενος για άφθονες και αξιόπιστες προμήθειες ντίζελ εν μέσω των αναταράξεων που προκάλεσε η σύγκρουση με το Ιράν.
Τα αμερικανικά διυλιστήρια έχουν αυξήσει σημαντικά την παραγωγή τους, προμηθεύοντας την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική. Μόνο τον Αύγουστο, οι ευρωπαϊκές εισαγωγές αμερικανικού ντίζελ ανήλθαν σε 506.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την Kpler.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η απώλεια αυτών των ποσοτήτων δεν θα προκαλούσε άμεσες ελλείψεις στα ευρωπαϊκά πρατήρια, καθώς οι εισαγωγές καλύπτουν περίπου το 20% των συνολικών αναγκών της ηπείρου. Θα οδηγούσε, όμως, σε απότομη άνοδο των τιμών, επειδή η ευρωπαϊκή αγορά παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στη διαθεσιμότητα εισαγόμενων φορτίων.
Το ακραίο σενάριο των 350 δολαρίων
Στελέχη του κλάδου μάλιστα προειδοποιούν ότι η πλήρης απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών θα οδηγήσει σε παγκόσμιο ανταγωνισμό για τις διαθέσιμες ποσότητες. Η Ευρώπη στην περίπτωση αυτή θα αναζητήσει φορτία από άλλες αγορές, έχοντας απέναντί της χώρες της Λατινικής Αμερικής, οι οικονομίες των οποίων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ντίζελ.
Ο Eugene Lindell, επικεφαλής ανάλυσης διυλισμένων προϊόντων στη FGE NexantECA, χαρακτήρισε αυτού του τύπου την εξέλιξη «καταστροφική», εκτιμώντας ότι οι διεθνείς τιμές θα μπορούσαν να εκτοξευθούν ακόμη και στα 350 δολάρια ανά βαρέλι. Παράλληλα, πρόσθεσε, κινδυνεύει να προκαλέσει νομικό χάος, καθώς πολλά αμερικανικά διυλιστήρια έχουν υπογράψει μακροχρόνια συμβόλαια με πελάτες του εξωτερικού.
Σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής, οι κυβερνήσεις και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ενδέχεται να αναγκαστούν να διαθέσουν στην αγορά ποσότητες ντίζελ από τα στρατηγικά αποθέματα. Μέχρι στιγμής, πάντως, η Ευρώπη δεν έχει αντιμετωπίσει φυσική έλλειψη και έχει χρησιμοποιήσει περιορισμένο μέρος των αποθεμάτων της.
Γιατί αντιδρούν τα αμερικανικά διυλιστήρια
Έντονες είναι οι αντιδράσεις και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το American Petroleum Institute, από τα περίπου 8 εκατ. βαρέλια ντίζελ που διακινούνται καθημερινά διά θαλάσσης, τα 1,5 εκατ. προέρχονται από τις ΗΠΑ. Πρόκειται για σχεδόν το 20% της παγκόσμιας αγοράς.
Η απαγόρευση, αν τελικά επιβληθεί, θα δημιουργήσει πλεόνασμα στην αμερικανική αγορά, αναγκάζοντας τα διυλιστήρια να περιορίσουν τη λειτουργία τους. Η S&P Global εκτιμά ότι η παραγωγή θα μπορούσε να μειωθεί κατά σχεδόν 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως ή κατά 12%.
Μια τέτοια εξέλιξη θα περιορίσει παράλληλα την παραγωγή βενζίνης και καυσίμων αεροσκαφών. Έτσι, ένα μέτρο που σχεδιάζεται για να μειώσει τις τιμές του ντίζελ θα μπορούσε τελικά να επιβαρύνει συνολικά το κόστος καυσίμων στις ΗΠΑ. Οι τιμές της βενζίνης εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 25 σεντς το γαλόνι.
Ως ηπιότερη λύση, αναλυτές της TD Cowen προτείνουν την επιβολή ποσοστώσεων αντί της καθολικής απαγόρευσης. Ένα σενάριο είναι η μείωση των εξαγωγών κατά περίπου 200.000 βαρέλια ημερησίως, ώστε να ενισχυθούν τα αμερικανικά αποθέματα χωρίς να διαταραχθεί απότομα η παγκόσμια αγορά.
