Περισσότεροι από 455.000 επενδυτές στην Τουρκία αγωνιούν για τα χρήματά τους, μετά την κατάρρευση 130 και πλέον επενδυτικών κεφαλαίων στη χώρα, γράφει σε ανταπόκρισή του από την Kωνσταντινούπολη το Bloomberg.
Μεταξύ αυτών είναι ο Μεχμέτ Κερβαντζί που στα τέλη Αυγούστου τοποθέτησε τις οικονομίες του σε ένα τουρκικό μετοχικό fund ακολουθώντας τη συμβουλή ενός συγγενικού του προσώπου. Δυο βδομάδες μετά επιχείρησε να ρευστοποιήσει την επένδυσή του κι η εντολή πώλησης που έδωσε δεν εκτελούνταν.
Ο 28χρονος άνεργος είχε επενδύσει 2,5 εκατ. τουρκικές λίρες, περίπου 51.000 δολάρια, με την ελπίδα ότι θα είχε κέρδη που θα κάλυπταν μέρος των εξόδων για τον επικείμενο γάμο του. Πλέον βρίσκεται ανάμεσα στους σχεδόν μισό εκατομμύριο επενδυτές που έχουν εγκλωβιστεί στη μεγαλύτερη κρίση των τελευταίων ετών για την τουρκική αγορά διαχείρισης κεφαλαίων.
Οι τουρκικές εποπτικές αρχές ανακοίνωσαν την εκκαθάριση περισσότερων από 130 μετοχικών funds και funds διαχείρισης διαθεσίμων, συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, προκειμένου να διασώσουν ό,τι μπορούν από τα χρήματα των επενδυτών. Παράλληλα, ωστόσο, διεξάγουν έρευνα για πρακτικές χειραγώγησης της αγοράς με χαρακτηριστικά “πυραμίδας”, που μέσω εντολών αγοράς μετοχών περιορισμένης εμπορευσιμότητας είχε ως αποτέλεσμα ορισμένα funds να εμφανίζουν εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις.
Παραμένει όμως εν τέλει άγνωστο πόσα από το συγκεκριμένο ποσό θα καταφέρουν τελικά να ανακτήσουν οι επενδυτές.
Μισό εκατομμύριο εγκλωβισμένοι
Σύμφωνα με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας, συνολικά 455.758 επενδυτές είχαν τοποθετήσει χρήματα στα funds που τέθηκαν υπό εκκαθάριση. Πολλοί από αυτούς αναζητούσαν έναν τρόπο να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις τους από τον πληθωρισμό, που την τελευταία τριετία κινείται ετησίως κοντά στο 50%.
Οι παραδοσιακές τραπεζικές καταθέσεις δεν θεωρούνταν αρκετά αποδοτικές ενώ οι εντυπωσιακές επιδόσεις hedge funds εταιρειών όπως η Tera Portfoy Yonetimi και η Pusula Portfoy Yonetimi προσέλκυαν ολοένα περισσότερους μικροεπενδυτές. Ο αριθμός των επενδυτών σε τουρκικά funds σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε 6 χρόνια, τροφοδοτώντας μια κερδοσκοπική έξαρση.
Ορισμένοι γνώριζαν ότι οι τριψήφιες αποδόσεις δεν μπορούσαν να διατηρηθούν επί μακρόν και πρόλαβαν να αποχωρήσουν. Χιλιάδες άλλοι, όμως, μπήκαν στην αγορά λίγο πριν από την κατάρρευση.
Η αναταραχή προκάλεσε μαζική έξοδο κεφαλαίων από ολόκληρο τον κλάδο. Μεταξύ 31 Αυγούστου και 23 Σεπτεμβρίου οι επενδυτές απέσυραν περίπου 600 δισ. λίρες από τα επενδυτικά funds της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία των πλατφορμών Fonbul και Fintables. Στις 16 Σεπτεμβρίου η αγορά της Κωνσταντινούπολης κατέγραψαν πτώση κοντά στο 10%, τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση της εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο.
Πώς διογκώνονταν τεχνητά οι αποδόσεις
Στο καρδιά της υπόθεσης βρέθηκαν funds της Tera που τοποθετούσαν μεγάλα ποσά σε μετοχές με περιορισμένη διασπορά και χαμηλό όγκο συναλλαγών. Αγοράζοντας αυτές τις μετοχές, τα funds ανέβαζαν τις τιμές τους και παράλληλα αύξαναν την αποτίμηση των χαρτοφυλακίων τους.
Όπως εξηγεί στο Bloomberg ο Orkun Saka, λέκτορας στο City St George’s του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, οι υψηλές αποδόσεις ήταν σε μεγάλο βαθμό τεχνητές. Σε μια μετοχή με μικρή ελεύθερη διασπορά, οι αγορές ενός fund λειτουργούσαν ως σήμα ανόδου και εν τέλει τις ανατιμούσαν.
Ο μηχανισμός λειτουργούσε όσο εισέρρεαν νέα χρήματα. Όταν όμως η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς άλλαξε το ρυθμιστικό πλαίσιο στα τέλη Αυγούστου και άρχισαν οι πρώτες μαζικές ρευστοποιήσεις, οι εταιρείες αναγκάστηκαν να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία για να καλύψουν τα αιτήματα εξαγοράς.
Οι πωλήσεις πίεσαν περαιτέρω τις τιμές, προκαλώντας έναν φαύλο κύκλο νέων ζημιών, περισσότερων αναλήψεων και ακόμη μεγαλύτερων ρευστοποιήσεων.
Στη φυλακή ο πρόεδρος της Tera Εμρέ Τεζμέν
Για το λόγο αυτό ο πρόεδρος της Tera, Εμρέ Τεζμέν, ο οποίος συνελήφθη νωρίς σήμερα το πρωί Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου και θα κατηγορηθεί για πρακτικές χειραγώγησης της αγοράς.
Η κρίση κλιμακώθηκε όταν η Tera ανακοίνωσε την εξαγορά της Pusula Portfoy, ενώ εντείνονταν τα ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούσαν να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις των πελατών. Στις 16 Σεπτεμβρίου η Tera γνωστοποίησε ότι δεν ήταν σε θέση να καταβάλει χρήματα στους επενδυτές που ζητούσαν να αποχωρήσουν από τα funds της.
Αποταμιεύσεις για γάμους και σπίτια χάθηκαν μέσα σε ημέρες
Πίσω από τα 18 δισ. δολάρια της κατάρρευσης βρίσκονται χιλιάδες προσωπικές ιστορίες.
Ένας 30χρονος trader είχε επενδύσει 2,3 εκατ. λίρες σε δύο funds της Tera με την ελπίδα ότι θα αυγάτιζε το κεφάλαιό του και με αυτό θα έδινε προκαταβολή για αγορά κατοικίας. Για ένα διάστημα υπήρξε επιφυλακτικός αλλά οι συνεχείς υψηλές αποδόσεις των funds της Tera τον έπεισαν να επενδύσει. Πούλησε ακόμη και τα χρυσαφικά που του έκαναν δώρο στον γάμο του για να τοποθετηθεί. Μετά το πάγωμα των ρευστοποιήσεων, κοιμάται μόλις 2-3 την ημέρα είπε στο Bloomberg και ανησυχεί ακόμη κι αν θα καταφέρει να πληρώσει το επόμενο νοίκι.
Άλλοι επενδυτές έχουν ήδη χάσει έως και το 90% του αρχικού κεφαλαίου τους. Πέρα από την οικονομική καταστροφή, θέτουν πλέον ερωτήματα για τον ρόλο των εποπτικών αρχών, επισημαίνοντας ότι τα συγκεκριμένα funds είχαν λάβει όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις για να διατίθενται στο επενδυτικό κοινό.
π
