Σε μια κίνηση που προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στις αναδυόμενες αγορές, ο MSCI εντείνει την πίεση προς την Τουρκία και την Ινδονησία, προειδοποιώντας για πιθανή υποβάθμιση της χρηματιστηριακής τους κατάταξης. Στην περίπτωση της Τουρκίας, ο διεθνής πάροχος δεικτών ανακοίνωσε το πάγωμα συγκεκριμένων αλλαγών στους χρηματιστηριακούς δείκτες, έπειτα από την κρίση που συγκλόνισε τον κλάδο των επενδυτικών κεφαλαίων. Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι αναταράξεις στην Ινδονησία, όπου η προοπτική αποκλεισμού από βασικούς διεθνείς δείκτες προκάλεσε βουτιά 10% στο χρηματιστήριο της Τζακάρτας, ενισχύοντας τους φόβους για μαζική φυγή ξένων κεφαλαίων.
Τουρκία: Πάγωμα των δεικτών και προειδοποίηση για υποβάθμιση
Σύμφωνα με το Bloomberg, ο MSCI ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι αναστέλλει συγκεκριμένες αλλαγές που αφορούν τουρκικές μετοχές στους δείκτες της, με άμεση ισχύ και μέχρι νεωτέρας, επικαλούμενη ανησυχίες για ενδεχόμενες συντονισμένες χρηματιστηριακές συναλλαγές που συνδέονται με συμμετοχές επενδυτικών κεφαλαίων σε μικρότερες εισηγμένες εταιρείες.
Το μέτρο αφορά αλλαγές που προκύπτουν από τις περιοδικές αναθεωρήσεις των δεικτών ή εταιρικές πράξεις. Ειδικότερα, δεν θα εφαρμόζονται αυξήσεις σε συγκεκριμένους συντελεστές συμμετοχής ξένων επενδυτών, αυξήσεις στον αριθμό μετοχών που λαμβάνεται υπόψη, προσθήκες στον δείκτη MSCI Turkey Investable Market Index και μετακινήσεις τίτλων σε υψηλότερες κατηγορίες κεφαλαιοποίησης.
Ο MSCI προειδοποίησε ότι, εάν μέχρι τον Ιούνιο του 2027 δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος, θα εξετάσει πρόσθετα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης διαβούλευσης για την πιθανή υποβάθμιση της Τουρκίας από την κατηγορία των αναδυόμενων αγορών (Emerging Markets) σε εκείνη των μεθοριακών αγορών (Frontier Markets) ή ακόμη και των αυτόνομων αγορών (Standalone Markets).
Η απόφαση έρχεται μετά τη σοβαρή κρίση στον τουρκικό κλάδο επενδυτικών κεφαλαίων, όπου ορισμένες εταιρείες είχαν καταγράψει εντυπωσιακές αποδόσεις, επενδύοντας μεγάλα ποσά σε μετοχές με περιορισμένη εμπορευσιμότητα και χαμηλή διασπορά.
Οι πρακτικές αυτές προκάλεσαν υποψίες ότι οι τιμές συγκεκριμένων τίτλων διογκώνονταν τεχνητά, οδηγώντας τις ρυθμιστικές αρχές σε ελέγχους και παρεμβάσεις κατά επενδυτικών εταιρειών.
Η αυστηρότερη εποπτεία πυροδότησε κύμα πωλήσεων. Καθώς οι επενδυτές άρχισαν να αποσύρουν χρήματα, πολλά κεφάλαια αναγκάστηκαν να ρευστοποιήσουν περιουσιακά στοιχεία για να ανταποκριθούν στα αιτήματα εξαγοράς μεριδίων, προκαλώντας κατακόρυφη πτώση των ίδιων μετοχών που προηγουμένως είχαν τροφοδοτήσει τις υψηλές αποδόσεις τους.
Παρά τα μέτρα που έχουν ήδη λάβει οι τουρκικές αρχές, ο MSCI θεωρεί ότι απαιτούνται περισσότερες εγγυήσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Συγκεκριμένα, ζητάει αξιόπιστη και συνεχή εφαρμογή των κανόνων κατά των συντονισμένων συναλλαγών, μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους μετοχών και δυνατότητα ανεξάρτητης επαλήθευσης της πραγματικής διασποράς τους (free float).
Οι τουρκικές αρχές έχουν ήδη θεσπίσει πλαίσιο που αποκλείει από τον υπολογισμό της ελεύθερης διασποράς ορισμένες συμμετοχές επενδυτικών κεφαλαίων, όταν ο πραγματικός δικαιούχος εξαιρείται ήδη από αυτόν τον υπολογισμό. Ωστόσο, ο MSCI επισημαίνει ότι πρόκειται για αρχικά βήματα, των οποίων η αποτελεσματικότητα πρέπει να αποδειχθεί στην πράξη.
Ανάλογες ανησυχίες είχε εκφράσει στις αρχές Οκτωβρίου και η FTSE Russell, αμφισβητώντας την αξιοπιστία των στοιχείων για τη διασπορά των τουρκικών μετοχών. Παρ’ όλα αυτά, διατήρησε την Τουρκία στην κατηγορία των προηγμένων αναδυόμενων αγορών, συνεχίζοντας τις συζητήσεις με το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης και την αρμόδια εποπτική αρχή.
Ο MSCI θα επανεξετάσει την κατάσταση στην ετήσια αξιολόγηση του 2027.
Ινδονησία: Βουτιά 10% και απειλή αποκλεισμού από διεθνείς δείκτες
Ακόμη πιο δραματικές είναι οι εξελίξεις στην Ινδονησία, καθώς ο MSCI ανακοίνωσε ότι προσανατολίζεται στην υποβάθμιση της αγοράς απευθείας στην κατηγορία Standalone, κρίνοντας ανεπαρκείς τις μέχρι σήμερα μεταρρυθμίσεις.
Σύμφωνα με το Reuters, η ανακοίνωση της Παρασκευής προκάλεσε πτώση 10% στο χρηματιστήριο της Τζακάρτας, οδηγώντας τον βασικό δείκτη σε χαμηλό εξαετίας. Παράλληλα, η ρουπία υποχώρησε κατά 0,6%, στις 18.000 ανά δολάριο, στο ασθενέστερο επίπεδο από τον Αύγουστο.
Ο MSCI είχε ήδη παγώσει από τον Ιανουάριο τις αλλαγές που αφορούσαν την Ινδονησία στους δείκτες της, προειδοποιώντας για ενδεχόμενη υποβάθμιση σε μεθοριακή αγορά λόγω προβλημάτων διαφάνειας στην ιδιοκτησία μετοχών και στις χρηματιστηριακές συναλλαγές.
Πλέον, θεωρεί ότι ακόμη και αυτή η υποβάθμιση δεν αποτυπώνει επαρκώς το μέγεθος των προβλημάτων.
Η ένταξη στην κατηγορία Standalone θα σήμαινε αποκλεισμό των ινδονησιακών μετοχών από διεθνείς δείκτες που παρακολουθούν επενδυτικά κεφάλαια δισεκατομμυρίων δολαρίων, δημιουργώντας πιέσεις για αναγκαστικές πωλήσεις από διαχειριστές χαρτοφυλακίων.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι τον Απρίλιο του 2027, ενώ η υποβάθμιση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στα μέσα του ίδιου έτους, εφόσον δεν διαπιστωθεί σαφής βελτίωση.
Οι αρχές της Ινδονησίας υποστηρίζουν ότι έχουν ήδη προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, ο Angus Mackintosh της Aletheia Capital εκτιμά ότι το βασικό πρόβλημα παραμένει η αδυναμία επιβολής κυρώσεων σε όσους εμπλέκονται σε χειραγώγηση μετοχών.
Η κρίση επιδεινώνει μια ήδη δύσκολη χρονιά για την αγορά της χώρας. Ο χρηματιστηριακός δείκτης της Τζακάρτας έχει χάσει περισσότερο από 30% από τις αρχές του έτους, ενώ οι καθαρές πωλήσεις ξένων επενδυτών φτάνουν τα 4,7 δισ. δολάρια.
Ταυτόχρονα, Moody’s και Fitch έχουν υποβαθμίσει σε αρνητικές τις προοπτικές της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ινδονησίας, επικαλούμενες ανησυχίες για την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής.
