Σφοδρό κύμα πωλήσεων σαρώνει τα διεθνή χρηματιστήρια την Παρασκευή (6/11), καθώς οι ανησυχίες για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης προκαλούν ισχυρούς κλυδωνισμούς στις μετοχές τεχνολογίας, οδηγώντας τους επενδυτές στην ασφάλεια των κρατικών ομολόγων. Η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ εντείνει τους φόβους για αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο στον κλάδο της AI και περιορισμούς στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων (data centers).
Το ξεπούλημα ξεκίνησε από τη Wall Street, όπου ο τεχνολογικός Nasdaq κατέρρευσε κατά 5,5%, ενώ περίπου 3 τρισ. δολάρια εξανεμίστηκαν από τη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών του S&P 500. Ο δείκτης μεταβλητότητας VIX, γνωστός ως «δείκτης φόβου», κατέγραψε απότομη άνοδο, αποτυπώνοντας τον πανικό των επενδυτών.
Η αναταραχή μεταφέρθηκε στην Ασία, με τον ιαπωνικό Nikkei να υποχωρεί κατά 6,04%, στις 57.389μονάδες, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια ποσοστιαία πτώση από τον Απρίλιο του 2025. Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι απώλειες στη Νότια Κορέα, όπου ο Kospi διολίσθησε κατά 6,02%, στις 5.059,69 μονάδες.
Στην Κίνα, ο δείκτης της Σαγκάης υποχώρησε κατά 1,14%, στις 3.647,88 μονάδες, ενώ ο Shenzhen έχασε 2,49%, στις 11.186,04 μονάδες. Στην Αυστραλία, ο ASX 200 σημείωσε πτώση 0,49%, στις 9.020,8 μονάδες. Αντίθετα, ο ινδικός Nifty 50 ενισχύται κατά 0,47%, στις 24.652,75 μονάδες.
Καταρρέουν οι μετοχές της τεχνητής νοημοσύνης
Στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων βρίσκονται οι εταιρείες ημιαγωγών και τεχνολογικών υποδομών, που είχαν πρωταγωνιστήσει στο χρηματιστηριακό ράλι της τεχνητής νοημοσύνης. Οι επενδυτές εμφανίζονται πλέον ολοένα πιο επιφυλακτικοί απέναντι στις υψηλές αποτιμήσεις του κλάδου, καθώς ενισχύονται οι ανησυχίες για το κατά πόσο οι τεράστιες επενδύσεις στην AI θα μπορέσουν να αποφέρουν τα αναμενόμενα κέρδη.
Στην Ιαπωνία, η SoftBank Group υποχώρησε κατά 11%, ενώ η Kioxia κατέγραψε απώλειες 8,7%, σύμφωνα με τη Wall Street Journal. Στη Νότια Κορέα, η Samsung Electronics έχασε σχεδόν 6% και η SK Hynix 9,4%. Στην Ταϊβάν, η TSMC έκλεισε με πτώση 4,7%, έχοντας προηγουμένως βρεθεί στο -8,5%. Οι συγκεκριμένες εταιρείες βρίσκονται στον πυρήνα της παγκόσμιας αλυσίδας παραγωγής ημιαγωγών και υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, γεγονός που καθιστά την πορεία των μετοχών τους ενδεικτική της αλλαγής του επενδυτικού κλίματος.
Ο χρηματιστηριακός δείκτης της Ταϊβάν ολοκλήρωσε τη συνεδρίαση με απώλειες 4,5%, περιορίζοντας την αρχική του πτώση. Σε εβδομαδιαία βάση, ωστόσο, κατέγραψε βουτιά 12,2%, τη μεγαλύτερη από το 1991. Το κύμα των ρευστοποιήσεων κινητοποίησε και τις αρχές, με το υπουργείο Οικονομικών της Ταϊβάν να ζητά, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, από στελέχη κρατικών τραπεζών να στηρίξουν την αγορά. Στη Νότια Κορέα, η κυβέρνηση προχώρησε σε προσωρινή χαλάρωση κανόνων που αφορούν τις μοχλευμένες επενδύσεις ιδιωτών.
«Πρόκειται πραγματικά για μια μικρή καταστροφή», δήλωσε στο Reuters ο Christopher Forbes της CMC Markets, περιγράφοντας τις μαζικές αναγκαστικές ρευστοποιήσεις και τις απαιτήσεις πρόσθετων εγγυήσεων από επενδυτές. Όπως εξήγησε, πολλοί πελάτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με μεγάλες απώλειες, καθώς είχαν τοποθετηθεί σε μετοχές και χρηματιστηριακούς δείκτες προσδοκώντας τη συνέχιση της ανοδικής πορείας.
Γιατί η νίκη των Δημοκρατικών τρομάζει τις αγορές
Η πολιτική αλλαγή στις ΗΠΑ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές αμφισβητούν ολοένα περισσότερο τις αποδόσεις των τεράστιων επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Η επικράτηση των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του Κογκρέσου ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι θα υπάρξουν αυστηρότεροι έλεγχοι στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, αλλά και μεγαλύτερα εμπόδια στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Joe Maher της Capital Economics, τον οποίο επικαλείται η Wall Street Journal, οι ανησυχίες για νέους περιορισμούς στη βιομηχανία AI θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον καταλύτη για μια παρατεταμένη διόρθωση των τεχνολογικών μετοχών. Ο ίδιος επισημαίνει ότι το επενδυτικό κλίμα είχε ήδη αρχίσει να εμφανίζει σημάδια κόπωσης, ενώ η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά παρουσίαζε χαρακτηριστικά ενός ώριμου ανοδικού κύκλου.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο καθυστερήσεων στην ανάπτυξη data centers, καθώς αυξάνονται οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών για τις περιβαλλοντικές και ενεργειακές επιπτώσεις τους. Η μεγάλη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και οι απαιτήσεις σε υποδομές δημιουργούν πιέσεις σε περιοχές όπου συγκεντρώνονται νέες εγκαταστάσεις. Ενδεικτικά, η νεοεκλεγείσα κυβερνήτης του Τέξας, Gina Hinojosa, ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει νομοθετικές παρεμβάσεις για την προστασία των κατοίκων από τις επιπτώσεις της ανάπτυξης κέντρων δεδομένων.
Ενδεικτική του προβληματισμού των επενδυτών είναι και η περίπτωση της CoreWeave, εταιρείας υπολογιστικού νέφους που δραστηριοποιείται στην AI. Η μετοχή της υποχώρησε κατά 10%, ενώ το κόστος ασφάλισης του χρέους της έναντι αθέτησης πληρωμών έφτασε σε επίπεδο ρεκόρ. Η εξέλιξη αναδεικνύει τους φόβους για τη χρηματοδότηση εταιρειών που βασίζονται σε υψηλό δανεισμό προκειμένου να επεκτείνουν τις υποδομές τους.
Την ίδια στιγμή, ο Dong Baozhen, επικεφαλής της εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων Lingtong Shengtai, υποστήριξε στο Reuters ότι οι αποτιμήσεις των μετοχών AI είχαν στηριχθεί σε υπερβολικά αισιόδοξες προσδοκίες. Κατά την εκτίμησή του, η υποχώρηση της αμερικανικής αγοράς δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούν να διατηρηθούν οι υψηλές αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών στην υπόλοιπη υφήλιο.
Στροφή στα ομόλογα και φόβοι για νέα πτώση
Μπροστά στις ισχυρές απώλειες, οι επενδυτές στράφηκαν στα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας και της Κίνας, ενώ αυξημένη ζήτηση καταγράφηκε για το δολάριο, το γεν και το ελβετικό φράγκο. Η μετακίνηση κεφαλαίων προς ασφαλέστερες τοποθετήσεις αποτυπώνει την προσπάθεια περιορισμού του επενδυτικού κινδύνου, καθώς παραμένει αβέβαιη η διάρκεια της χρηματιστηριακής αναταραχής.
Η απόδοση του αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου διαμορφώθηκε στο 4,838%, κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από τις 9 Σεπτεμβρίου. Η ενίσχυση των κρατικών ομολόγων δείχνει ότι οι επενδυτές αναζητούν εναλλακτικές απέναντι στις έντονες διακυμάνσεις των μετοχών, ιδιαίτερα εκείνων που συνδέονται με τον τεχνολογικό κλάδο.
Παρά τις ενδείξεις υπερβολικής αντίδρασης, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αναταραχή ενδέχεται να έχει συνέχεια. Ορισμένοι εκτιμούν ότι οι μαζικές αναγκαστικές ρευστοποιήσεις μπορεί να σηματοδοτούν την τελική φάση της πτώσης, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν νέες πιέσεις εφόσον παραμείνει η αβεβαιότητα για τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης.
«Μπορεί βραχυπρόθεσμα να έχουμε φτάσει σε υπερπουλημένα επίπεδα, όμως τα βαθύτερα αίτια της πτώσης δεν εξαφανίζονται», σημείωσε ο Steve Sosnick, επικεφαλής στρατηγικής της Interactive Brokers.
Από την πλευρά του, ο Masahiko Loo της State Street Investment Management εκτίμησε ότι οι πρόσφατες αναταράξεις αντανακλούν περισσότερο την επαναξιολόγηση των πολιτικών και ρυθμιστικών κινδύνων που αντιμετωπίζει η τεχνητή νοημοσύνη, παρά μια συνολική αμφισβήτηση των μακροπρόθεσμων προοπτικών της τεχνολογίας. Πρόκειται για μια διάκριση που ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την πορεία των αγορών το επόμενο διάστημα.
