Μία από τις χειρότερες εβδομάδες των τελευταίων ετών για τις αμερικανικές μετοχές ολοκληρώθηκε στη Wall Street, με το μεγάλο επενδυτικό στοίχημα στην τεχνητή νοημοσύνη να δέχεται ισχυρό πλήγμα. Περισσότερα από 4 τρισ. δολάρια κεφαλαιοποίησης χάθηκαν από τις εταιρείες του Nasdaq μέσα σε μόλις πέντε συνεδριάσεις, ενώ ούτε η ιστορική εισαγωγή της Anthropic στο χρηματιστήριο στάθηκε αρκετή για να ανακόψει τις ρευστοποιήσεις.
Η εβδομάδα που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή σηματοδότησε μια ουσιαστική αλλαγή στη συμπεριφορά των επενδυτών. Για πρώτη φορά από την κυκλοφορία του ChatGPT, στα τέλη του 2022, οι αλλεπάλληλες ειδήσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη δεν κατάφεραν να συντηρήσουν την αισιοδοξία των αγορών. Αντίθετα, οι ανησυχίες για τις αποτιμήσεις, το κόστος των επενδύσεων και την πραγματική κερδοφορία του κλάδου ενισχύθηκαν.
Στο κλείσιμο της Παρασκευής, ο Nasdaq υποχώρησε κατά 5,3%, με την Anthropic να χάνει 8,5% και τη Nvidia να καταγράφει ημερήσιες απώλειες 14%. Για το σύνολο της εβδομάδας, ο τεχνολογικός δείκτης σημείωσε πτώση 10%, τη χειρότερη επίδοσή του από τον Μάρτιο του 2020, όταν η πανδημία του κορονοϊού προκαλούσε ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία. Ο S&P 500 υποχώρησε κατά 8,6%, πλησιάζοντας σε επίπεδα διόρθωσης, ενώ ο Dow Jones έχασε 8%. Παράλληλα, ο δείκτης μεταβλητότητας VIX, γνωστός και ως «δείκτης φόβου» της Wall Street, εκτινάχθηκε στο υψηλότερο επίπεδο του 2026.
Η Anthropic δεν ανέστρεψε το κλίμα
Ιδιαίτερη σημασία είχε η χρηματιστηριακή πρεμιέρα της Anthropic, η οποία πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή στην ιστορία, με αποτίμηση 1,3 τρισ. δολαρίων. Οι μετοχές της εταιρείας εκτοξεύθηκαν αρχικά κατά 34% πάνω από την τιμή εισαγωγής, δημιουργώντας προσδοκίες ότι η αγορά θα ανακτούσε τη δυναμική της. Ωστόσο, ο αρχικός ενθουσιασμός αποδείχθηκε βραχύβιος. Τα κέρδη περιορίστηκαν ήδη από την πρώτη συνεδρίαση και οι πιέσεις εντάθηκαν την Παρασκευή, με τη μετοχή να διατηρείται οριακά πάνω από την τιμή διάθεσης.
Η εξέλιξη αυτή είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Anthropic θεωρείται μία από τις πιο χαρακτηριστικές εταιρείες του νέου οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης. Η δημόσια εγγραφή της συγκέντρωνε το ενδιαφέρον όχι μόνο των θεσμικών χαρτοφυλακίων, αλλά και των ιδιωτών επενδυτών, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να τοποθετηθούν σε έναν από τους πρωταγωνιστές της τεχνολογικής μετάβασης. Το γεγονός ότι ακόμη και αυτή η εισαγωγή δεν κατάφερε να διατηρήσει το αγοραστικό ενδιαφέρον ενίσχυσε τις ανησυχίες για τη συνολική δυναμική του κλάδου.
Η Nvidia και οι πιέσεις στους τεχνολογικούς κολοσσούς
Η Nvidia βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο των πιέσεων. Παρά το γεγονός ότι τα οικονομικά αποτελέσματα που ανακοίνωσε την Τρίτη ξεπέρασαν τις εκτιμήσεις, οι επενδυτές παρέμειναν επιφυλακτικοί, αναζητώντας περισσότερες διευκρινίσεις για τις εξελίξεις γύρω από το σκάνδαλο που οδήγησε στην αποχώρηση του διευθύνοντος συμβούλου της, Jensen Huang. Η αβεβαιότητα επηρέασε συνολικά τις εταιρείες που συνδέονται με την εφοδιαστική αλυσίδα της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι πιέσεις δεν περιορίστηκαν σε μεμονωμένες μετοχές. Όλα τα μέλη της ομάδας των Magnificent Seven, δηλαδή των επτά μεγαλύτερων αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών, έκλεισαν χαμηλότερα την Παρασκευή. Παράλληλα, εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην παροχή υπολογιστικής ισχύος και οι κατασκευαστές ημιαγωγών κατέγραψαν σημαντικές απώλειες, σε αρκετές περιπτώσεις διψήφιες.
Οι τρεις εστίες ανησυχίας των επενδυτών
Πίσω από τις ρευστοποιήσεις βρίσκεται ένα σύνολο ανησυχιών που συσσωρεύονταν εδώ και μήνες. Οι επενδυτές προβληματίζονται για το αυξανόμενο χρέος των εταιρειών που ενοικιάζουν υπολογιστική ισχύ (neoclouds), τη μείωση των ταμειακών διαθεσίμων μεγάλων τεχνολογικών ομίλων, όπως η Alphabet, αλλά και τις δυσκολίες στην ανάπτυξη νέων data centers εξαιτίας των αντιδράσεων των τοπικών κοινωνιών.
Παράλληλα, οι διαδοχικές τεχνολογικές διακοπές λειτουργίας και οι φόβοι για κυβερνοεπιθέσεις με τη χρήση AI έχουν ενισχύσει την αβεβαιότητα. Οι πολιτικές εξελίξεις μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ έφεραν επίσης στο προσκήνιο την αυξανόμενη κοινωνική αντίδραση απέναντι στην επέκταση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.
Το αποτέλεσμα είναι οι επενδυτές να αμφισβητούν πλέον όχι τόσο τις μακροπρόθεσμες δυνατότητες της τεχνολογίας, όσο τις προβλέψεις κερδοφορίας που δικαιολογούν τις σημερινές αποτιμήσεις. Όπως επισημαίνουν διαχειριστές κεφαλαίων, η αγορά δεν έχει απαραίτητα χάσει την εμπιστοσύνη της στις προοπτικές της AI, αλλά εμφανίζεται λιγότερο βέβαιη ότι οι σημερινές επενδύσεις θα αποδώσουν τα αναμενόμενα κέρδη.
Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται η Wall Street Journal, τρεις παράγοντες περιορίζουν τις προοπτικές των επενδύσεων: η αβεβαιότητα για την κερδοφορία των εταιρειών ανάπτυξης προηγμένων μοντέλων AI, το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης και οι κοινωνικές αντιδράσεις απέναντι στην επέκταση των υποδομών. Την ίδια στιγμή, ορισμένοι διαχειριστές χαρτοφυλακίων έχουν ήδη αρχίσει να περιορίζουν την έκθεσή τους σε ημιαγωγούς και άλλες εταιρείες που επωφελούνται από τις επενδύσεις στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, εκτιμώντας ότι ο ρυθμός αύξησης των σχετικών δαπανών ενδέχεται να επιβραδυνθεί.
Γιατί η Federal Reserve συγκεντρώνει τα βλέμματα
Πρόσθετη πίεση στις μετοχές ασκεί η στάση της Federal Reserve. Η αμερικανική κεντρική τράπεζα αύξησε τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, για πρώτη φορά έπειτα από τρία χρόνια, ενώ οι προσδοκίες για νέες αυξήσεις έχουν οδηγήσει υψηλότερα τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Αυτό αυξάνει το κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων και καθιστά τα ομόλογα ελκυστικότερη εναλλακτική απέναντι στις μετοχές.
Ορισμένοι αναλυτές βλέπουν ομοιότητες με το 2018, όταν οι αυξήσεις επιτοκίων και οι πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ συνδυάστηκαν με έντονη χρηματιστηριακή υποχώρηση. Ωστόσο, η σημερινή συγκυρία διαφέρει, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει επί σειρά ετών πάνω από τον στόχο του 2% της Fed, περιορίζοντας τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής.
Στο εσωτερικό της κεντρικής τράπεζας υπάρχουν, άλλωστε, διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το κατά πόσο η επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών θα πρέπει να επηρεάσει τις αποφάσεις για τα επιτόκια. Ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, έχει αναφερθεί επανειλημμένα στη σημασία των χρηματοπιστωτικών συνθηκών για την οικονομία, ωστόσο άλλα στελέχη εμφανίζονται περισσότερο ανήσυχα για την πορεία του πληθωρισμού.
