Νέα τροπή παίρνει η υπόθεση του πρώην ακινήτου του ΕΟΜΜΕΧ στον Ταύρο, καθώς η δημοτική αρχή Μοσχάτου – Ταύρου επανέρχεται με επικαιροποιημένο σχέδιο αξιοποίησης, αυτή τη φορά με τη συνυπογραφή ακόμη τεσσάρων δήμων. Την ίδια στιγμή, το ακίνητο παραμένει ψηλά στη λίστα του Υπερταμείου προς αξιοποίηση, μετά και την αποχώρηση της ολλανδικής MRP, που είχε αναδειχθεί ανάδοχος σε προηγούμενο διαγωνισμό, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει η επένδυση.
Οι δύο πλευρές φαίνεται πως κινούνται σε διαφορετικές κατευθύνσεις ως προς το μέλλον του ακινήτου. Από τη μία πλευρά, το Υπερταμείο εξετάζει, σύμφωνα με πληροφορίες, το ενδεχόμενο αξιοποίησής του για κοινωνική κατοικία, ένα σενάριο που, αν και θεωρητικά ελκυστικό, χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα απαιτητικό, καθώς προϋποθέτει εξειδικευμένες μελέτες, σαφές θεσμικό πλαίσιο και διασφαλισμένη χρηματοδότηση για τη μακροχρόνια λειτουργία δομών κοινωνικής στέγης. Από την άλλη πλευρά, οι δήμοι προτάσσουν μια συγκεκριμένη και άμεσα υλοποιήσιμη κοινωνική χρήση, με επίκεντρο την κατασκευή Ειδικού Σχολείου για Άτομα με Αναπηρία, το οποίο καλείται να καλύψει διαπιστωμένες και πιεστικές ανάγκες της ευρύτερης περιοχής. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν έχει υπάρξει επίσημη επαφή ή θεσμικός διάλογος μεταξύ των δύο πλευρών, προκειμένου να παρουσιαστούν και να συζητηθούν από κοινού τα εναλλακτικά σχέδια αξιοποίησης του ακινήτου.
Διαδημοτική πρωτοβουλία με κοινωνικό πρόσημο
Ο χώρος του πρώην ΕΟΜΕΧ βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο συντονισμένης διεκδίκησης από την τοπική αυτοδιοίκηση, με στόχο την επιστροφή του στη δημόσια χρήση. Με ομόφωνες αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων, έχει τεθεί ξεκάθαρα το αίτημα να αποδοθεί ο χώρος στην κοινωνία, έπειτα από μακρόχρονη και επίμονη προσπάθεια.
Στο πλαίσιο αυτό, αναλήφθηκε κοινή πρωτοβουλία από τους Δήμους Αθήνας, Μοσχάτου–Ταύρου, Καλλιθέας, Παλαιού Φαλήρου και Νέας Σμύρνης. Οι πέντε δήμαρχοι έχουν συμφωνήσει σε κοινό κείμενο αιτήματος προς τους αρμόδιους υπουργούς, ζητώντας νομοθετική πρωτοβουλία που θα επιτρέψει την επιστροφή του ακινήτου από το Υπερταμείο στο Δημόσιο, η επιστολή μάλιστα είναι στη φάση των υπογραφων και αναμεται να σταλθεί την επόμενη εβδομάδα. Στη συνέχεια, στόχος είναι η παραχώρησή του στην ΚΤΥΠ προκειμένου να προχωρήσει η ανέγερση ενός νέου ειδικού σχολείου για άτομα με αναπηρία, αντίστοιχου με αυτό που λειτουργεί σήμερα στην Καλλιθέα.
Κομβικό επιχείρημα των δήμων αποτελεί η ασφυκτική κατάσταση στο ειδικό σχολείο της Καλλιθέας. Παρότι το κτίριο έχει σχεδιαστεί για περίπου 70 μαθητές, σήμερα φιλοξενεί 110 άτομα με αναπηρία, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ασφάλειας, λειτουργικότητας και ποιότητας εκπαίδευσης. Οι ιδιαιτερότητες των μαθητών δεν επιτρέπουν πρόχειρες ή μεταβατικές λύσεις, καθιστώντας αναγκαία τη δημιουργία νέας σύγχρονης υποδομής.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο σχολείο θα λειτουργεί ως διαδημοτική δομή, καλύπτοντας τις ανάγκες πέντε δήμων. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν πρόκειται για σχολείο μαζικής κλίμακας, αλλά για μια απολύτως στοχευμένη εκπαιδευτική μονάδα, με συγκεκριμένο αριθμό ωφελουμένων. Για τον λόγο αυτό, οι δήμοι υποστηρίζουν ότι η διαθέσιμη έκταση του ακινήτου είναι επαρκής.
Νομοθετικό «κλειδί» και επόμενα βήματα
Σε αυτή τη φάση, η προτεραιότητα δεν είναι η τεχνική συζήτηση, αλλά η πολιτική και νομοθετική απόφαση. Το Υπερταμείο σήμερα δεν έχει τη δυνατότητα να επιστρέψει ακίνητα στην αυτοδιοίκηση ή σε υπουργεία χωρίς ειδική νομοθετική ρύθμιση, καθώς η μεταβίβασή τους είχε γίνει με σχετική διάταξη. Όπως επισημαίνεται, ωστόσο, υπάρχουν προηγούμενα αντίστοιχων ρυθμίσεων για ακίνητα που κρίθηκε ότι έπρεπε να αξιοποιηθούν για κοινωνικούς σκοπούς.
Παράλληλα, στη διεκδίκηση εντάσσεται και η πολιτιστική διάσταση του χώρου. Τμήμα του κτιρίου έχει αναγνωριστεί επισήμως, με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού και σχετικό ΦΕΚ, ως μνημείο νεότερης ιστορίας. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, το συγκεκριμένο τμήμα θα πρέπει να αξιοποιηθεί ως Μουσείο Νεότερης Ιστορίας, με πρόβλεψη και για τη δημιουργία Μουσείου Εθνικής Αντίστασης.
Το παρελθόν της επένδυσης και η αποχώρηση της MRP
Υπενθυμίζεται ότι η ενδεχόμενη αξιοποίηση του ακινήτου είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο. Ο δήμαρχος Μοσχάτου – Ταύρου είχε ζητήσει την ανακήρυξη όλων των κτισμάτων ως διατηρητέων, επικαλούμενος και τον ιστορικό ρόλο του χώρου κατά την περίοδο της Κατοχής. Η δικαστική διαμάχη που ακολούθησε οδήγησε τελικά την ολλανδική MRP στην αποχώρηση από την επένδυση, με οικονομική ζημία για την εταιρεία.
Το ακίνητο, το οποίο περικλείεται από τις οδούς Κορυζή, Θράκης και Τιμοθέου Ευγενικού, περιλαμβάνει –εκτός από το διατηρητέο κτίσμα– παλαιά κτίρια εκθεσιακών χώρων, εργαστηρίων και αποθηκών του ΕΟΜΕΧ, κατασκευασμένα μεταξύ 1940 και 1970, σε μικρή απόσταση από την οδό Πειραιώς και τη Χαμοστέρνας.
Παρά την αποχώρησή της από το συγκεκριμένο project, η MRP διατηρεί παρουσία στην Ελλάδα, έχοντας αποκτήσει από ιδιώτη το πρώην εργοστάσιο της ΔΕΛΤΑ στην ίδια ευρύτερη περιοχή, έναντι 8 εκατ. ευρώ, με σχέδιο μετατροπής του σε συγκρότημα μικρών και προσιτών κατοικιών με κοινόχρηστους χώρους.
