Ένα εκτεταμένο σχέδιο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, με στόχο τη δημιουργία εσόδων που εκτιμάται ότι μπορούν να αγγίξουν το 1 δισ. ευρώ, μπαίνει σταδιακά σε τροχιά υλοποίησης μέσα από τη λειτουργία του Φορέα Αξιοποίησης Ακινήτων Ενόπλων Δυνάμεων (Φ.Α.Α.Ε.Δ.).
Ο νέος φορέας που έρχεται να διαδεχθεί την ΥΠΑΠΕΔ αναλαμβάνει τη διαχείριση και αξιοποίηση ακινήτων που δεν χρησιμοποιούνται πλέον για επιχειρησιακές ανάγκες, επιχειρώντας να μετατρέψει σημαντικά περιουσιακά στοιχεία του στρατού σε πηγή σταθερών εσόδων, ανάπτυξης και κοινωνικής πολιτικής. Σύμφωνα μάλιστα με τον σχεδιασμό της εταιρείας, μέσα στο επόμενο εξάμηνο αναμένεται να προωθηθούν προς αξιοποίηση ορισμένα από τα ακίνητα – φιλέτα του χαρτοφυλακίου των Ενόπλων Δυνάμεων, τόσο στην Αθήνα όσο και στην περιφέρεια.
Τα ακίνητα – «φιλέτα» που βγαίνουν προς αξιοποίηση
Ανάμεσα στα σημαντικότερα assets ξεχωρίζει το εμβληματικό ακίνητο στο κέντρο της Αθήνας, στο οικοδομικό τετράγωνο που περικλείεται από τις οδούς Πανεπιστημίου, Βουκουρεστίου, Σταδίου και Αμερικής, δηλαδή το γνωστό συγκρότημα του City Link, όπου στεγάζεται σήμερα το πολυκατάστημα Attica.
Πρόκειται για ένα από τα πιο προβεβλημένα και εμπορικά ακίνητα της πρωτεύουσας, λίγα μόλις μέτρα από το Σύνταγμα και το Κολωνάκι, το οποίο φιλοξενεί εμπορικές, γραφειακές, ψυχαγωγικές και εστιατορικές χρήσεις. Στο συγκρότημα λειτουργούν καταστήματα διεθνών luxury brands, εστιατόρια, café και επαγγελματικοί χώροι, ενώ η Στοά Σπύρου Μήλιου έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο γνωστούς lifestyle και εμπορικούς προορισμούς στο κέντρο της Αθήνας.
Το σημερινό μίσθωμα του ακινήτου λήγει και το σύνολο του οικοδομικού τετραγώνου αναμένεται να βγει εκ νέου σε διαγωνιστική διαδικασία, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι ήδη υπάρχει έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον από την αγορά.
Στο πλάνο αξιοποίησης περιλαμβάνεται επίσης το νεοκλασικό κτίριο στη διασταύρωση των οδών Θαλού και Πιττακού στην Πλάκα, όπου σήμερα στεγάζεται η Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού. Το ακίνητο βρίσκεται σε μία από τις πιο ιστορικές και τουριστικές περιοχές της Αθήνας και θεωρείται υψηλής αξίας λόγω της θέσης και της αρχιτεκτονικής του φυσιογνωμίας.
Παράλληλα, προς αξιοποίηση προωθείται οικόπεδο στο Ντεπώ Θεσσαλονίκης, επί της λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας, σε μία από τις πλέον αναπτυσσόμενες περιοχές της ανατολικής Θεσσαλονίκης. Η περιοχή βρίσκεται κοντά στη νέα γραμμή του Μετρό και στον άξονα του παραλιακού μετώπου, συγκεντρώνοντας αυξημένο ενδιαφέρον για οικιστικές και μικτές αναπτύξεις. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη έκταση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί είτε μέσω ανάπτυξης κατοικιών είτε μέσω project που θα συνδυάζει εμπορικές και επαγγελματικές χρήσεις.
Ξεχωριστή θέση στο χαρτοφυλάκιο έχει και το διατηρητέο κτίριο στη μαρίνα Ζέας στον Πειραιά, όπου στεγαζόταν το Ναυτοδικείο. Το ακίνητο βρίσκεται σε μία από τις πιο προβεβλημένες περιοχές της παραλιακής ζώνης του Πειραιά, κοντά στη Φρεαττύδα και το Μικρολίμανο, ενώ το ίδιο το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα δημόσιας αρχιτεκτονικής των αρχών του 20ού αιώνα. Η θέση του, δίπλα στη μαρίνα Ζέας και σε μικρή απόσταση από το κέντρο του Πειραιά, θεωρείται ιδιαίτερα ελκυστική για χρήσεις φιλοξενίας, γραφείων ή ακόμη και πολιτιστικών δραστηριοτήτων.
Στη λίστα των ακινήτων που προωθούνται προς αξιοποίηση βρίσκεται και το πρώην 409 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Πάτρας, στην περιοχή του Προφήτη Ηλία. Πρόκειται για ακίνητο μεγάλης έκτασης με σημαντικό κτιριακό απόθεμα, το οποίο παραμένει ανενεργό εδώ και χρόνια. Το ακίνητο έχει απασχολήσει επανειλημμένα την τοπική κοινωνία και την αυτοδιοίκηση, καθώς στο παρελθόν υπήρξαν σχέδια μακροχρόνιας μίσθωσης και αξιοποίησής του από ιδιώτες επενδυτές. Κατά καιρούς έχουν εξεταστεί σενάρια που περιλαμβάνουν ξενοδοχειακή ανάπτυξη, υπηρεσίες υγείας και ευεξίας ή μικτές χρήσεις.
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται ακόμη οικιστικά projects που συνδέονται με τον οικισμό Μπάρλου και πρώην εργατικές κατοικίες, με στόχο την αξιοποίηση υφιστάμενων ακινήτων για στεγαστικές και κοινωνικές χρήσεις. Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις εντάσσονται στη συνολική στρατηγική ενίσχυσης του στεγαστικού προγράμματος των Ενόπλων Δυνάμεων, μέσα από την αναβάθμιση ή επαναχρησιμοποίηση οικιστικών υποδομών που παραμένουν αναξιοποίητες ή υποαξιοποιημένες.
Παράλληλα, στο σχέδιο περιλαμβάνεται και η Πέρδικα στην Αίγινα, η οποία αναμένεται να επανέλθει προς αξιοποίηση μετά από προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες. Η περιοχή διαθέτει ισχυρό τουριστικό αποτύπωμα και θεωρείται μία από τις πιο προνομιακές τοποθεσίες του νησιού, με άμεση σύνδεση με το παραλιακό μέτωπο και θέα προς τον Σαρωνικό.
Για την έκταση εξετάζεται κυρίως τουριστική αξιοποίηση, πιθανόν μέσω ανάπτυξης ξενοδοχειακών ή σύνθετων τουριστικών εγκαταστάσεων, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται και αξιοποίηση εκπαιδευτικού χαρακτήρα, όπως η δημιουργία πανεπιστημιακών ή ερευνητικών υποδομών, ανάλογα με το επενδυτικό ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί.
Χαρτοφυλάκιο 20.000 στρεμμάτων και στόχος εσόδων 1 δισ.
Το εύρος του χαρτοφυλακίου που περνά στον σχεδιασμό του Φ.Α.Α.Ε.Δ. είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, περιλαμβάνει εκτάσεις άνω των 20.000 στρεμμάτων και κτιριακό απόθεμα που ξεπερνά τα 150.000 τετραγωνικά μέτρα. Πρόκειται για ακίνητα που είτε παραμένουν ανεκμετάλλευτα είτε δεν χρησιμοποιούνται πλέον για στρατιωτικούς σκοπούς.
Ο στόχος του σχεδίου είναι διπλός, αφενός η παραγωγή σημαντικών εσόδων μέσω επενδύσεων, μισθώσεων και αναπτυξιακών παρεμβάσεων και αφετέρου η χρηματοδότηση κοινωνικών και στεγαστικών δράσεων για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του φορέα, τα συνολικά έσοδα από την αξιοποίηση των ακινήτων μπορούν να αγγίξουν το 1 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπεται και αύξηση κατά 25% των ετήσιων εσόδων.
Τα εργαλεία αξιοποίησης και το ενδιαφέρον επενδυτών
Για την υλοποίηση του σχεδίου προβλέπεται ένα ευρύ πλαίσιο εργαλείων αξιοποίησης. Σε αυτά περιλαμβάνονται μισθώσεις, αντιπαροχές, αξιοποίηση μέσω δικαιώματος επιφανείας, συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), αλλά και η δυνατότητα πώλησης συγκεκριμένων ακινήτων όπου αυτό κριθεί οικονομικά συμφέρον. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην προσέλκυση τόσο εγχώριων όσο και διεθνών επενδυτών.
Ο Φ.Α.Α.Ε.Δ. παρουσιάζει το σχέδιο όχι μόνο ως μία οικονομική πρωτοβουλία, αλλά και ως εργαλείο ευρύτερης αναπτυξιακής πολιτικής, με στόχο την ανάδειξη της ακίνητης περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων και τη δημιουργία νέων επενδυτικών ευκαιριών σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Στο επίκεντρο το νέο στεγαστικό πρόγραμμα
Στην καρδιά του σχεδιασμού βρίσκεται το νέο στεγαστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο συνδέεται άμεσα με τα έσοδα που θα προκύψουν από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας.
Το πρόγραμμα προβλέπει την κατασκευή 10.454 νέων κατοικιών, αλλά και την ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό 7.030 υφιστάμενων στρατιωτικών οικημάτων. Συνολικά, ο σχεδιασμός αφορά 17.484 κατοικίες, σε μία από τις μεγαλύτερες στεγαστικές παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην ενίσχυση των ακριτικών περιοχών, καθώς προβλέπεται ότι το 15% των κατοικιών θα διατίθεται σε γιατρούς και δασκάλους που υπηρετούν σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, ενισχύοντας παράλληλα τη στελέχωση κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών στην περιφέρεια.
Οι πρόσθετες κοινωνικές παρεμβάσεις
Το σχέδιο δεν περιορίζεται μόνο στη δημιουργία κατοικιών. Περιλαμβάνει ακόμη την κατασκευή, ανακατασκευή και επέκταση βρεφονηπιακών σταθμών, τη δημιουργία μονάδων φιλοξενίας ηλικιωμένων, αλλά και νέων φοιτητικών εστιών, διευρύνοντας το αποτύπωμα της κοινωνικής πολιτικής που συνδέεται με την αξιοποίηση της στρατιωτικής περιουσίας.
Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκεται επίσης η εφαρμογή προγραμμάτων κοινωνικής αντιπαροχής, μέσω των οποίων επιχειρείται η αξιοποίηση ακινήτων με ανταποδοτικό χαρακτήρα υπέρ της στεγαστικής πολιτικής.
Η σύνδεση με την «Ατζέντα 2030»
Ο συνολικός σχεδιασμός εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030» του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, μέσω της οποίας επιχειρείται να συνδεθεί η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας με τη δημιουργία νέων κοινωνικών και στεγαστικών υποδομών.
Μέσα από αυτό το μοντέλο, η αξιοποίηση ακινήτων δεν παρουσιάζεται μόνο ως εργαλείο άντλησης εσόδων, αλλά και ως μηχανισμός κοινωνικής πολιτικής και περιφερειακής ανάπτυξης, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των στρατιωτικών και την ενίσχυση της συνοχής σε ολόκληρη τη χώρα.
