Ένα νέο πυλώνα στην πολιτική της κυβέρνησης για την στήριξη της στέγασης εισάγει το νομοσχέδιο «περί Προσωπικού Βοηθού, Πρώιμης Παρέμβασης και ρυθμίσεων στεγαστικής πολιτικής», που έφερε στη δημόσια διαβούλευση την περασμένη Παρασκευή (26.6.26), η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας (ΥΚΟΙΣΟ), κ. Δόμνα Μιχαηλίδου.
Ο πυλώνας αυτός στηρίζεται στην «κοινωνική μίσθωση», δηλαδή σε ένα μειωμένο σε σχέση με τις τιμές αγορές ενοίκιο, το οποίο θα καταβάλλουν οι ωφελούμενοι σχετικών προγραμμάτων είτε σε δημόσιους φορείς, είτε σε ιδιωτικές κατασκευαστικές, με κέρδος για τους παρόχους διαμερισμάτων, την απαλλαγή τους από τη φορολογία των εισπράξεων από τις μισθώσεις αυτές.
Τα ωφελούμενα νοικοκυριά της κοινωνικής μίσθωσης μένουν να καθοριστούν με βάση τα εισοδηματικά, περιουσιακά και οικογενειακά κριτήρια που θα προσδιορίσει το ΥΚΟΙΣΟ μαζί με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (με σενάρια να «δείχνουν» προς εκείνα που ισχύει για το Σπίτι Μου ΙΙ).
Ωστόσο οι ωφελούμενοι φορείς και ιδιώτες κατασκευαστές, οι οποίοι θα έχουν απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος από τις κοινωνικές μισθώσεις, περιγράφονται από το νομοσχέδιο της κ. Μιχαηλίδου, αλλά και από διάταξη του νομοσχεδίου του ΥΠΕΘΟ που ψηφίστηκε την περασμένη εβδομάδα ( «Mέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών» κλπ.).
Και αυτοί είναι δήμοι, περιφέρειες, Νομικά Πρόσωπα και Αναπτυξιακοί Οργανισμοί των ΟΤΑ, μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, αλλά και ιδιωτικές κατασκευαστικές εταιρείες.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο Μιχαηλίδου
Πιο συγκεκριμένα, η σχετική διάταξη στο νομοσχέδιο της κ. Μιχαηλίδου, προβλέπει πως «από το φορολογικό έτος 2026 και εφεξής, το εισόδημα που αποκτούν δήμοι, περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα αυτών και ιδίως οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου από την εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτων τα οποία εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης ή σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται ή επιδοτούνται από ενωσιακούς πόρους για την επίτευξη σκοπών στέγασης ευάλωτων ομάδων απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος, για όσο χρόνο διαρκεί η εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση.».
Επισημαίνεται πως «υπεκμίσθωση» είναι η νομική διαδικασία κατά την οποία ο αρχικός ενοικιαστής (μισθωτής), ενεργώντας ουσιαστικά ως ιδιοκτήτης, παραχωρεί τη χρήση ενός ακινήτου (ή μέρους αυτού) σε τρίτο πρόσωπο έναντι αμοιβής.
Σημειώνεται εδώ πως στα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που συστήθηκαν στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή και στα οποία περιλαμβάνονται και τα κάθε είδους σωματεία και ιδρύματα, με εξαίρεση μόνο τα κάθε είδους έσοδα που πραγματοποιούνται κατά την επιδίωξη της εκπλήρωσης του σκοπού τους, τα οποία δεν αποτελούν αντικείμενο φόρου, περί υποκειμένων του φόρου.
Τι είναι η «Κοινωνική μίσθωση» και ποιους αφορά
Σύμφωνα με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, «ως κοινωνική μίσθωση ορίζεται η σύμβαση μίσθωσης που συνάπτεται με αντικείμενο την παροχή κατάλληλης και οικονομικά προσιτής στέγης σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, αντί προκαθορισμένου μισθώματος, το οποίο υπολείπεται ουσιωδώς του μισθώματος που διαμορφώνεται σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς για κατοικία αντίστοιχων ποιοτικών χαρακτηριστικών με την προς εκμίσθωση κοινωνική κατοικία».
Το ίδιο πλαίσιο καθορίζει πως «οι δικαιούχοι μισθωτές επιλέγονται με βάση κοινωνικά κριτήρια, στα οποία δύνανται να περιλαμβάνονται, ιδίως, το εισόδημα, η περιουσιακή και οικογενειακή κατάσταση και η ηλικία των τέκνων των δικαιούχων».
Το μοντέλο του Build to Rent
Mε διάταξη του νόμου για τα «μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών», προβλέπονται πλέον και οι βασικοί όροι του προγράμματος «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» (Build to Rent). Όποιες κατασκευαστικές ενταχθούν στο πρόγραμμα αυτό θα κερδίσουν και αυτές απαλλαγή φόρου από εισοδήματα από ενοίκια, εφόσον δεχθούν το προκαθορισμένο μίσθωμα που θα αποφασίσει το κράτος για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Συγκεκριμένα, η εν λόγω ρύθμιση έχει ως «αντικείμενο την παροχή κινήτρων σε νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον τομέα των κατασκευών ή της διαχείρισης ακινήτων, για την ανέγερση οικιστικών ακινήτων ή τη μετατροπή της χρήσης ακινήτων μη οικιστικής χρήσης προς μακροχρόνια μίσθωση, διάρκειας τουλάχιστον 10 ετών έναντι μισθώματος που καθορίζεται με κυβερνητική απόφαση».
Επίσης, προβλέπεται πως με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» και, ιδίως, οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία συμμετοχής στο πρόγραμμα, τα νομικά πρόσωπα που δύναται να συμμετάσχουν με βάση των Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) αυτών, οι όροι και οι ρήτρες της σύμβασης μίσθωσης και οι συμβατικές σχέσεις με τους μισθωτές, ο τρόπος προσδιορισμού και το ύψος του καταβλητέου μισθώματος, το ελάχιστο περιεχόμενο των όρων και υποχρεώσεων συντήρησης και επιμέλειας για το σύνολο ή μέρος του ακινήτου κατά τη διαχείριση, καθώς και κάθε άλλο τεχνικό ή λεπτομερειακό ζήτημα για την εφαρμογή του παρόντος νόμου.
Στον ίδιο νόμο ορίζεται πως «το εισόδημα που αποκτούν τα νομικά πρόσωπα από την εκμίσθωση ακινήτων στο πλαίσιο του προγράμματος «Κατασκευάζω-Νοικιάζω» (Build to Rent) απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος, εφόσον τα ακίνητα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση διάρκειας τουλάχιστον 10 ετών με προκαθορισμένο μίσθωμα που καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού».
