Έπεσαν οι υπογραφές για την κατασκευή του Μητροπολιτικού Πάρκου «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο, βάζοντας πλέον σε τροχιά υλοποίησης μία από τις μεγαλύτερες αστικές αναπλάσεις της Αττικής και κλείνοντας έναν κύκλο σχεδιασμών, καθυστερήσεων και διοικητικών εμποδίων που διήρκεσε περισσότερες από έξι δεκαετίες.
Η σύμβαση υπεγράφη από τον περιφερειάρχη Αττικής Νίκο Χαρδαλιά, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με ανάδοχο σχήμα την κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ–ΜΕΤΚΑ. Είχε προηγηθεί η έγκριση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία άνοιξε τον δρόμο για τη συμβασιοποίηση και τη μετάβαση του έργου από τη μακρά περίοδο ωρίμανσης στο κατασκευαστικό σκέλος.
Το ΑΕΝΑΟΝ αναπτύσσεται σε έκταση 741 στρεμμάτων και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αναπλάσεις αυτού του είδους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η συνολική χρηματοδότηση του έργου ανέρχεται σε περίπου 370 εκατ. ευρώ, ενώ η εγκατάσταση του εργοταξίου προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο. Μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες μελέτες εφαρμογής, ώστε οι κύριες κατασκευαστικές εργασίες να ξεκινήσουν στις αρχές του 2027.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ολοκλήρωση σε περίπου 2,5 χρόνια, δηλαδή σε 30 μήνες, με το νέο πάρκο να φιλοδοξεί να αλλάξει συνολικά την εικόνα του Φαληρικού Όρμου και να αποτελέσει έναν από τους βασικούς κρίκους της Αθηναϊκής Ριβιέρας.
Μητσοτάκης: Τέλος σε μια εκκρεμότητα πολλών δεκαετιών
Στη μακρά διαδρομή που χρειάστηκε να διανυθεί μέχρι το έργο να φτάσει στο σημείο της κατασκευής στάθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι με τη σημερινή υπογραφή «μπαίνει τέλος σε μια εκκρεμότητα πολλών δεκαετιών».
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ιδιαίτερα δύσκολη ιστορία του έργου, το οποίο παρέμενε επί χρόνια αντιμέτωπο με καθυστερήσεις και εμπόδια, τονίζοντας ότι πλέον δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε η περιοχή να μετατραπεί σε «ένα από τα πιο όμορφα και βιώσιμα παραθαλάσσια πάρκα της Μεσογείου».
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του αποτέλεσε η σχέση της Αθήνας με το παράκτιο μέτωπό της. Όπως σημείωσε, η πρωτεύουσα είχε για δεκαετίες «γυρίσει την πλάτη» στην ακτογραμμή της, στερούμενη ουσιαστικά ένα από τα σημαντικότερα φυσικά της πλεονεκτήματα. Η εικόνα αυτή, όπως υποστήριξε, αλλάζει σταδιακά μέσα από ένα ευρύτερο σχέδιο αναπλάσεων και επενδύσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Αττική.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε το ΑΕΝΑΟΝ με τη μεγάλη επένδυση του Ελληνικού, η οποία μετασχηματίζει ένα μεγάλο τμήμα του νότιου παράκτιου μετώπου, αλλά και με σειρά άλλων παρεμβάσεων που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια υλοποίησης.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στο Τατόι, στο νέο ΟΑΚΑ, στο Κωπηλατοδρόμιο και το άλσος του Σχοινιά, καθώς και στη Διπλή Ανάπλαση στον Βοτανικό και στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, παρουσιάζοντας τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις ως τμήματα ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου της πρωτεύουσας.
Κατά τον πρωθυπουργό, μάλιστα, τα συγκεκριμένα έργα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα της οικονομικής ανάπτυξης. Όπως τόνισε, αποτελούν ταυτόχρονα «βαθιές κοινωνικές επιλογές», καθώς δημιουργούν νέους δημόσιους χώρους, βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και διαμορφώνουν νέες αναπτυξιακές και κοινωνικές ευκαιρίες.
Το βασικό μήνυμα της τοποθέτησής του ήταν ότι η Πολιτεία οφείλει να ξεπερνά εκκρεμότητες που παρέμεναν άλυτες για δεκαετίες και να μετατρέπει παρεμβάσεις που έμεναν επί χρόνια στα χαρτιά σε πραγματικά έργα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, τονίζοντας ότι «δεν χάσαμε ούτε ένα ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης», ενώ στάθηκε και στη δημιουργία ισχυρών αναπτυξιακών προοπτικών και νέων θέσεων εργασίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκλεισε την τοποθέτησή του δίνοντας ουσιαστικά το επόμενο μεγάλο ορόσημο για το ΑΕΝΑΟΝ: «Θα ξαναβρεθούμε εδώ σε 30 μήνες», ανέφερε, παραπέμποντας στον χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης της κατασκευής.
Παπαθανάσης: «Η Αθήνα ξαναβρίσκει τη θάλασσά της»
Στη χρηματοδοτική διάσταση αλλά και στη σημασία του έργου για την επανασύνδεση της πρωτεύουσας με τη θάλασσα επικεντρώθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.
Όπως ανέφερε, η υπογραφή της σύμβασης αποτελεί το αποτέλεσμα μιας μακράς προσπάθειας που απαίτησε επιμονή, διεκδίκηση και μεθοδική δουλειά, προκειμένου ένα έργο τέτοιας κλίμακας να περάσει από τον σχεδιασμό στο εργοτάξιο.
«Σήμερα υπογράφουμε σύμβαση ύψους 299 εκατ. ευρώ και οι εργασίες ξεκινούν άμεσα», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι το έργο περιλαμβάνει και όλες τις απαραίτητες διαμορφώσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, συνολικά έχουν διατεθεί πάνω από 464 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, με χρηματοδότηση κατά 85% από το Ταμείο Συνοχής, ενώ η σύμβαση του κυρίως έργου κινείται στην περιοχή των 295 εκατ. ευρώ.
Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα απέδειξε πως μπορεί να διαχειρίζεται αποτελεσματικά ευρωπαϊκούς πόρους.
Για τον Νίκο Παπαθανάση, ωστόσο, η σημασία του έργου ξεπερνά το χρηματοδοτικό του μέγεθος. «Ο Φαληρικός Όρμος από σήμερα ανοίγει ξανά με το νέο Μητροπολιτικό Πάρκο», ανέφερε, εξηγώντας ότι ακόμη και η επιλογή της ονομασίας «ΑΕΝΑΟΝ» δεν είναι τυχαία, καθώς παραπέμπει στη συνέχεια της ζωής και στη δημιουργία ενός πραγματικού χώρου πρασίνου, ανοιχτού σε όλους, χωρίς εισιτήριο και αποκλεισμούς.
«Η Αθήνα ξαναβρίσκει τη θάλασσά της, γίνεται πιο πράσινη και ανθρώπινη», ήταν το μήνυμα με το οποίο ολοκλήρωσε την τοποθέτησή του.
Χαρδαλιάς: «Περάσαμε από Συμπληγάδες»
Στις δυσκολίες που χρειάστηκε να ξεπεραστούν μέχρι να φτάσει το έργο στη σημερινή φάση επικεντρώθηκε ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, χαρακτηρίζοντας την ημέρα της υπογραφής «πολύ σημαντική ημέρα για την Αττική» και ημέρα δικαίωσης μιας εξαιρετικά δύσκολης πορείας.
Όπως τόνισε, το έργο για περισσότερες από έξι δεκαετίες «φάνταζε καταδικασμένο να μείνει στα χαρτιά», ενώ σήμερα περνά οριστικά σε τροχιά υλοποίησης.
Ο περιφερειάρχης ανέφερε ότι για να φτάσει η ανάπλαση μέχρι τη συμβασιοποίηση χρειάστηκε να κινηθούν οι διαδικασίες με μεγάλη ταχύτητα, χωρίς να χαθεί χρόνος, αλλά και να αντιμετωπιστεί ένας μεγάλος αριθμός τεχνικών, διοικητικών και αδειοδοτικών απαιτήσεων.
Συγκεκριμένα, όπως είπε, η ομάδα της Περιφέρειας Αττικής εκπόνησε 11 διαφορετικές μελέτες, εξασφάλισε 19 διαφορετικές αδειοδοτήσεις και ολοκλήρωσε τον απαιτούμενο ευρωπαϊκό διαγωνισμό.
«Περάσαμε από Συμπληγάδες, υπήρξαν στιγμές που αναρωτηθήκαμε αν θα φτάσουμε μέχρι εδώ», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Είχαμε δύο επιλογές: ή να βρούμε δικαιολογίες ή να βρούμε λύσεις, γιατί στα δύσκολα δεν υπάρχουν δικαιολογίες. Και αυτό κάναμε».
Κατά τον Νίκο Χαρδαλιά, η παρέμβαση δεν περιορίζεται στα στενά γεωγραφικά όρια του Φαληρικού Όρμου, αλλά αναμένεται να έχει ευρύτερη επίδραση σε ολόκληρο το Λεκανοπέδιο, λειτουργώντας ως «πράσινος πολλαπλασιαστής».
Με την ολοκλήρωση του ΑΕΝΑΟΝ δημιουργείται, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα από τα μεγαλύτερα πάρκα της Ευρώπης και το μεγαλύτερο στην Ανατολική Μεσόγειο, με σχεδιασμό που θα διασφαλίζει την ασφαλή πρόσβαση ατόμων με αναπηρία και ηλικιωμένων.
Παράλληλα, ο περιφερειάρχης συνέδεσε την περιβαλλοντική αναβάθμιση με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, εκτιμώντας ότι το έργο θα δημιουργήσει περισσότερα εισοδήματα, νέες θέσεις εργασίας και καλύτερες συνθήκες ζωής.
«Σε 2,5 χρόνια από τώρα τα οφέλη από το πάρκο θα μετουσιωθούν σε περισσότερα εισοδήματα και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους κατοίκους της περιοχής. Το μέρισμα της περιβαλλοντικής αναβάθμισης θα φτάσει σε κάθε γειτονιά της Αττικής», σημείωσε.
Μυτιληναίος: Οι υποδομές δεν μετριούνται μόνο σε κόστος και χρόνο
Μια διαφορετική διάσταση στην έννοια των σύγχρονων υποδομών έδωσε από την πλευρά του ο εκτελεστικός πρόεδρος Της METLEN Ευάγγελος Μυτιληναίος, σημειώνοντας ότι έργα όπως το ΑΕΝΑΟΝ δεν πρέπει να αξιολογούνται μόνο με οικονομικούς όρους.
Όπως ανέφερε, για πολλά χρόνια η συζήτηση γύρω από τις υποδομές επικεντρωνόταν κυρίως στο κόστος και στον χρόνο κατασκευής. Σήμερα, όμως, οι υποδομές αντιμετωπίζονται ολοένα περισσότερο ως εργαλεία βελτίωσης της ποιότητας ζωής και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των πόλεων.
Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα δύο διαφορετικές κατηγορίες έργων. Από τη μία πλευρά βρίσκονται παρεμβάσεις όπως ο Κόμβος Σκαραμαγκά, που παράγουν άμεσα οικονομική αξία, και από την άλλη έργα όπως το Μητροπολιτικό Πάρκο, τα οποία παράγουν μια διαφορετική αλλά εξίσου σημαντική αξία, μεταβάλλοντας τη σχέση της πόλης με τον δημόσιο χώρο και το φυσικό περιβάλλον.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος χαρακτήρισε την ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου έργο «μοναδικής εμβέλειας» και κρίσιμο για τη διαμόρφωση της Αθηναϊκής Ριβιέρας, σημειώνοντας ότι μια περιοχή που για πολλά χρόνια παρέμενε αναξιοποίητη αποκτά πλέον νέα ταυτότητα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περίοδο κατά την οποία διαθέτει σημαντικό αναπτυξιακό απόθεμα και ότι οι συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα αποτελεσματικές, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την επένδυση στο Ελληνικό.
«Ο δημόσιος χώρος και το φυσικό περιβάλλον αποτελούν κρίσιμους όρους μιας αναπτυξιακής πολιτικής», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το ΑΕΝΑΟΝ «παράγει ανάπτυξη», καθώς η επίδρασή του αφορά την ποιότητα ζωής εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
«Πρόκειται για ένα έργο μοναδικής εμβέλειας, κρίσιμο κρίκο της Αθηναϊκής Ριβιέρας», ανέφερε, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι στο τέλος της κατασκευής θα παραδοθεί «ένα έργο-κόσμημα για την Αττική».
Περιστέρης: «Θα πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα»
Τη δέσμευση του αναδόχου σχήματος για την υλοποίηση της μεγάλης ανάπλασης εξέφρασε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Γιώργος Περιστέρης.
Ο ίδιος διαβεβαίωσε ότι, με τη συνεργασία των εταιρειών που συμμετέχουν στο σχήμα και αξιοποιώντας την εμπειρία τους στην κατασκευή μεγάλων έργων, στόχος είναι να επιτευχθεί «το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα», ώστε το νέο πάρκο να παραδοθεί στους κατοίκους ως ένα πραγματικό «κόσμημα».
Το επόμενο στοίχημα των 30 μηνών
Με την υπογραφή της σύμβασης, το βάρος μεταφέρεται πλέον από τις αδειοδοτήσεις και τις διοικητικές διαδικασίες στο εργοτάξιο.
Η ανάπλαση των 741 στρεμμάτων του Φαληρικού Όρμου φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν μεγάλο, ανοιχτό και προσβάσιμο χώρο πρασίνου και αναψυχής, επανασυνδέοντας την πόλη με το παράκτιο μέτωπο και συμπληρώνοντας τον ευρύτερο μετασχηματισμό που βρίσκεται σε εξέλιξη κατά μήκος της Αθηναϊκής Ριβιέρας.
Έπειτα από περισσότερα από 60 χρόνια σχεδιασμών, το ΑΕΝΑΟΝ περνά πλέον στην πιο κρίσιμη φάση του. Το εργοτάξιο αναμένεται να εγκατασταθεί τον Νοέμβριο, οι εργασίες να ξεκινήσουν στις αρχές του 2027 και η ολοκλήρωση να έρθει περίπου 30 μήνες αργότερα.
Αυτό είναι πλέον και το μεγάλο στοίχημα του έργου: η πολυετής εκκρεμότητα του Φαληρικού Όρμου να μετατραπεί μέσα στα επόμενα 2,5 χρόνια σε έναν από τους μεγαλύτερους νέους δημόσιους χώρους πρασίνου της Αττικής.
