Μια νέα προσπάθεια αξιοποίησης του ιστορικού κτιρίου που στέγαζε το ξενοδοχείο «Απόλλων», στη συμβολή των οδών Σταδίου 58 και Αιόλου 103, δρομολογεί ο e-ΕΦΚΑ, αναζητώντας επενδυτή που θα αναλάβει την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του ακινήτου, με υποχρεωτικό επενδυτικό πρόγραμμα τουλάχιστον 7,5 εκατ. ευρώ. Η απόφαση έρχεται τρία χρόνια μετά την προηγούμενη προσπάθεια εκμίσθωσης του εμβληματικού κτιρίου, η οποία δεν οδήγησε στην αξιοποίησή του, ενώ εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό ενεργοποίησης της ακίνητης περιουσίας του ασφαλιστικού φορέα. Στο ίδιο πλαίσιο, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνεται και η προώθηση προς αξιοποίηση του ακινήτου που στέγαζε το πρώην πολυκατάστημα Fokas, ενώ παράλληλα προχωρούν οι διαδικασίες μελετητικής ωρίμανσης για την αποκατάσταση τριών ακόμη διατηρητέων κτιρίων σε Αθήνα και Πειραιά.
Η νέα διαγωνιστική διαδικασία για το «Απόλλων» εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο του e-ΕΦΚΑ στις 21 Οκτωβρίου 2026, με την υπ’ αριθμόν 421 απόφαση. Πρόκειται για δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό με κλειστές προσφορές, που αφορά τη μακροχρόνια εκμίσθωση του ακινήτου για 30 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη πέντε. Το ελάχιστο μηνιαίο μίσθωμα εκκίνησης ορίζεται στις 23.000 ευρώ, ενώ ο μελλοντικός μισθωτής θα πρέπει να αναλάβει την υλοποίηση εκτεταμένων εργασιών ανακαίνισης και αναβάθμισης.
Η νέα προσπάθεια αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά ένα από τα χαρακτηριστικά κτίρια της παλιάς Αθήνας, σε μια περιοχή όπου τα τελευταία χρόνια καταγράφεται ανανεωμένο επενδυτικό ενδιαφέρον για την επαναχρησιμοποίηση ιστορικών ακινήτων. Η θέση του, σε μικρή απόσταση από την πλατεία Ομονοίας και πάνω σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς δρόμους της πρωτεύουσας, προσδίδει στο ακίνητο σημαντικές προοπτικές, αν και η αποκατάστασή του συνοδεύεται από αυξημένες τεχνικές και αδειοδοτικές απαιτήσεις.
Από το ξενοδοχείο «Μασσαλία» στο ιστορικό «Απόλλων»
Το ακίνητο στη γωνία Σταδίου και Αιόλου κουβαλά μια ιστορία που ξεκινά από τον 19ο αιώνα. Η ανέγερσή του τοποθετείται πριν από το 1885, ενώ ο αρχιτεκτονικός του σχεδιασμός έχει αποδοθεί στον Λύσανδρο Καυταντζόγλου, χωρίς η απόδοση αυτή να θεωρείται οριστικά τεκμηριωμένη. Αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής που διαμόρφωσε την εικόνα της Αθήνας κατά την περίοδο της ανάπτυξής της ως πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους.
Αρχικά λειτούργησε ως ξενοδοχείο με την επωνυμία «Μασσαλία», ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα απέκτησε την ονομασία «Απόλλων». Η λειτουργία του συνδέθηκε με την εποχή κατά την οποία η Ομόνοια και οι γύρω δρόμοι αποτελούσαν βασικό πυρήνα της εμπορικής και ξενοδοχειακής δραστηριότητας της πόλης. Η περιοχή συγκέντρωνε ταξιδιώτες, επιχειρηματίες και επισκέπτες, με τα μεγάλα ξενοδοχεία να αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινής ζωής του κέντρου.
Το κτίριο ξεχωρίζει για τις νεοκλασικές όψεις του προς τη Σταδίου και την Αιόλου, τη γωνιακή αρχιτεκτονική διαμόρφωση, τους μαρμάρινους εξώστες και τα διακοσμητικά στοιχεία που παραπέμπουν στην αστική αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα. Στο εσωτερικό του έχουν καταγραφεί αξιόλογα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, όπως το κεντρικό μαρμάρινο κλιμακοστάσιο, τα μεταλλικά κιγκλιδώματα και κατάλοιπα ζωγραφικού διακόσμου στις οροφές.
Η ιστορική και αρχιτεκτονική αξία του οδήγησε στον χαρακτηρισμό του ως διατηρητέου μνημείου. Η ιδιότητα αυτή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη μελλοντική του αξιοποίηση, καθώς οποιαδήποτε επέμβαση θα πρέπει να διασφαλίζει τη διατήρηση των προστατευόμενων στοιχείων του.
Σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση του e-ΕΦΚΑ, το ακίνητο έχει συνολική επιφάνεια 3.105 τ.μ. και αποτελεί αυτοτελές, κεραμοσκέπαστο κτίριο με υπόγειο, ισόγεια καταστήματα, ημιώροφο, τρεις ανώτερους ορόφους και δώμα. Ανήκει στην πλήρη κυριότητα του ασφαλιστικού φορέα και ειδικότερα στον κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης.
Οι όροι του νέου διαγωνισμού και η επένδυση των 7,5 εκατ. ευρώ
Η νέα διαγωνιστική διαδικασία επιχειρεί να διαμορφώσει ένα οικονομικό πλαίσιο που θα επιτρέψει την αποκατάσταση του ακινήτου χωρίς ο e-ΕΦΚΑ να αναλάβει ο ίδιος το κόστος των απαιτούμενων εργασιών. Ο μελλοντικός μισθωτής υποχρεούται να πραγματοποιήσει επενδύσεις τουλάχιστον 7,5 εκατ. ευρώ, πλέον ΦΠΑ, μέσα στα τρία πρώτα χρόνια της μίσθωσης.
Για το διάστημα αυτό προβλέπεται τριετής περίοδος χάριτος, κατά την οποία δεν θα καταβάλλεται ενοίκιο. Πρόκειται για πρόβλεψη που συνδέεται άμεσα με την ανάγκη εκτέλεσης των εργασιών ανακαίνισης και αναβάθμισης, καθώς ο επενδυτής θα πρέπει να διαθέσει σημαντικά κεφάλαια προτού αρχίσει να αποκομίζει έσοδα από την εκμετάλλευση του κτιρίου.
Από το τέταρτο μισθωτικό έτος και μετά, το ενοίκιο θα καταβάλλεται κανονικά, ανεξάρτητα από το εάν έχει ολοκληρωθεί το επενδυτικό πρόγραμμα. Το ελάχιστο μηνιαίο μίσθωμα των 23.000 ευρώ αντιστοιχεί σε 276.000 ευρώ ετησίως, με την τελική αξία να εξαρτάται από το αποτέλεσμα της πλειοδοτικής διαδικασίας. Προβλέπεται επίσης ετήσια αναπροσαρμογή βάσει της μεταβολής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του προηγούμενου έτους, προσαυξημένης κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, με ελάχιστη αύξηση 2%.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη χρηματοοικονομική επάρκεια των υποψήφιων επενδυτών. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αποδείξουν χρηματοοικονομική ικανότητα ύψους 4,5 εκατ. ευρώ, ενώ η εγγυητική επιστολή συμμετοχής καθορίζεται στις 23.000 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται εγγυητική επιστολή ύψους 375.000 ευρώ για την υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος, διάρκειας 48 μηνών, καθώς και εγγύηση καλής εκτέλεσης ίση με το εκάστοτε ετήσιο μίσθωμα.
Η απόφαση δεν προσδιορίζει συγκεκριμένη μελλοντική χρήση, αλλά προβλέπει επαγγελματική αξιοποίηση σύμφωνα με τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης της περιοχής. Επομένως, η ξενοδοχειακή λειτουργία, που είχε βρεθεί στο επίκεντρο του προηγούμενου σχεδιασμού, δεν αποτελεί αυτή τη φορά ρητή προϋπόθεση της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Η προηγούμενη προσπάθεια και οι αλλαγές στους όρους
Η αξιοποίηση του ιστορικού «Απόλλων» είχε απασχολήσει τον e-ΕΦΚΑ και το 2023, όταν είχε προκηρυχθεί διαγωνισμός για τη μακροχρόνια εκμίσθωσή του, με προοπτική τη μετατροπή του σε ξενοδοχείο τουλάχιστον τεσσάρων αστέρων. Τότε, η ελάχιστη επενδυτική υποχρέωση είχε προσδιοριστεί στα 3,8 εκατ. ευρώ και το μηνιαίο μίσθωμα εκκίνησης στις 20.500 ευρώ. Η διάρκεια της μίσθωσης είχε οριστεί σε 30 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για επιπλέον δέκα έτη. Ωστόσο, η διαδικασία δεν οδήγησε σε συμφωνία που θα επέτρεπε να ξεκινήσει η αποκατάσταση του κτιρίου.
Η σύγκριση με τη νέα απόφαση δείχνει ότι ο ασφαλιστικός φορέας επανέρχεται με υψηλότερες απαιτήσεις ως προς το ύψος της επένδυσης. Το ελάχιστο ποσό των εργασιών αυξάνεται κατά 3,7 εκατ. ευρώ, ενώ υψηλότερο είναι και το μίσθωμα εκκίνησης. Αντίθετα, περιορίζεται η δυνατότητα παράτασης της σύμβασης από τα δέκα στα πέντε χρόνια.
Η νέα διαδικασία στηρίζεται, μεταξύ άλλων, σε μελέτη αξιοποίησης και εκτίμησης της μισθωτικής αξίας του ακινήτου, με ημερομηνία 21 Ιουλίου 2025, την οποία εκπόνησε η εταιρεία Εθνική Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Ακινήτων. Η μελέτη αποτέλεσε μέρος του φακέλου που εξετάστηκε πριν από την έγκριση του διαγωνισμού. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι νέοι όροι θα καταφέρουν να προσελκύσουν επενδυτές που θα αναλάβουν όχι μόνο το οικονομικό κόστος, αλλά και τις απαιτήσεις αποκατάστασης ενός ιστορικού διατηρητέου κτιρίου.
Στα σχέδια του ΕΦΚΑ και το πρώην πολυκατάστημα Fokas
Η κινητικότητα γύρω από το «Απόλλων» αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας του e-ΕΦΚΑ να αξιοποιήσει ακίνητα του χαρτοφυλακίου του, ιδιαίτερα σε περιοχές υψηλής εμπορικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με πληροφορίες, στα επόμενα σχέδια του ασφαλιστικού φορέα περιλαμβάνεται και η προώθηση προς αξιοποίηση του ακινήτου που στέγαζε το πρώην πολυκατάστημα Fokas. Πρόκειται για ακόμη ένα ακίνητο συνδεδεμένο με την εμπορική ιστορία της Αθήνας, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο επενδυτικού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της αναζήτησης νέων χρήσεων για παλαιά εμπορικά κτίρια.
Η προοπτική αξιοποίησής του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το Fokas υπήρξε για δεκαετίες ένα από τα γνωστά ονόματα του ελληνικού λιανεμπορίου, προτού η οικονομική κρίση και τα προβλήματα της επιχείρησης οδηγήσουν στην παύση της δραστηριότητάς της. Η επαναχρησιμοποίηση ενός ακινήτου με αυτή την εμπορική ταυτότητα θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της ευρύτερης αναδιάρθρωσης του κτιριακού αποθέματος του κέντρου.
Προς το παρόν, δεν έχουν γίνει γνωστοί οι ειδικότεροι όροι, το χρονοδιάγραμμα ή η διαδικασία με την οποία ο e-ΕΦΚΑ σχεδιάζει να προωθήσει το συγκεκριμένο ακίνητο στην αγορά. Η σχετική πρόθεση, ωστόσο, δείχνει ότι η κινητοποίηση της περιουσίας του φορέα δεν περιορίζεται στο πρώην ξενοδοχείο «Απόλλων», αλλά επεκτείνεται και σε άλλες ιδιοκτησίες με εμπορική και επενδυτική αξία.
Τρία ακόμη διατηρητέα σε Αθήνα και Πειραιά μπαίνουν σε τροχιά αποκατάστασης
Παράλληλα με τις διαδικασίες εκμίσθωσης, ο e-ΕΦΚΑ προχωρά και στην προετοιμασία παρεμβάσεων αποκατάστασης για άλλα ιστορικά ακίνητα που διαθέτει. Στις 16 Οκτωβρίου 2026 προκήρυξε ανοικτό διαγωνισμό για την επιλογή αναδόχων μελετητών, οι οποίοι θα αναλάβουν την εκπόνηση μελετών, την εξασφάλιση των απαραίτητων εγκρίσεων και αδειοδοτήσεων και τη σύνταξη των τευχών δημοπράτησης για την αποκατάσταση τριών διατηρητέων κτιρίων.
Το πρώτο βρίσκεται επί της οδού Σοφοκλέους 39, στο κέντρο της Αθήνας, το δεύτερο στην Πειραιώς 26, επίσης στην Αθήνα, ενώ το τρίτο βρίσκεται στον Πειραιά, στη συμβολή των οδών Παπαστράτου 3-5, Δαφνίου 2 και Γραβιάς 2. Ο διαγωνισμός έχει χωριστεί σε τρία αυτοτελή τμήματα, ένα για κάθε ακίνητο. Το αντικείμενο περιλαμβάνει το σύνολο των απαραίτητων μελετητικών εργασιών, ώστε να καταστεί δυνατή η προκήρυξη των μελλοντικών έργων αποκατάστασης.
Με διευκρινιστική απόφαση της 27ης Οκτωβρίου 2026, ο φορέας προχώρησε σε διόρθωση της αρχικής διακήρυξης, αποσαφηνίζοντας ότι οι συμμετέχοντες πρέπει να διαθέτουν μελετητικό πτυχίο κατηγορίας 7, που αφορά μελέτες διατηρητέων κτιρίων, και όχι κατηγορίας 6. Η διόρθωση συνδέεται με την προεκτιμώμενη αμοιβή αρχιτεκτονικών μελετών ύψους 473.560,72 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι αρχίζουν άμεσα οι κατασκευαστικές εργασίες στα τρία ακίνητα. Αποτελεί, ωστόσο, ένα ουσιαστικό προπαρασκευαστικό βήμα, καθώς η ολοκλήρωση των μελετών και των αδειοδοτήσεων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουν οι αποκαταστάσεις.
