Το να ανοίξει κανείς το δικό του βιβλιοπωλείο μπορεί να μοιάζει με μακρινό όνειρο για όσους αγαπούν τα βιβλία και θέλουν να ξεφύγουν από το κλασικό ωράριο 9 με 5. Ωστόσο, όλο και περισσότεροι κάνουν πραγματικότητα αυτή τη σκέψη.
Σύμφωνα με τη βρετανική Booksellers Association, ο αριθμός των ανεξάρτητων βιβλιοπωλείων στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο από το 2012. Το 2025 λειτουργούσαν 1.086 καταστήματα, έναντι μόλις 867 το 2016, όταν είχε καταγραφεί ιστορικό χαμηλό.
Πώς είναι όμως στην πράξη η ζωή ενός μικρού βιβλιοπώλη, ο οποίος καλείται να ανταγωνιστεί την Amazon, να προσελκύσει νέους πελάτες και, τελικά, να καταφέρει να βγάλει κέρδος;
Η 57χρονη Σάλι Φλιντ άνοιξε το βιβλιοπωλείο «The Book Stop» στο Βόρειο Λινκολνσάιρ μόλις πριν από λίγες εβδομάδες.
Μέχρι στιγμής, το «όνειρο» ανταποκρίνεται στις προσδοκίες της, αν και συνοδεύεται από αρκετές δυσκολίες.
«Είναι υπέροχο. Είναι σαν να είναι Χριστούγεννα κάθε μέρα, γιατί βρίσκεσαι συνέχεια με ανθρώπους που αγαπούν τα βιβλία και το διάβασμα», λέει.
Για να κάνει όμως το όνειρό της πραγματικότητα, εργάζεται έως και 14 ώρες την ημέρα.
Χαρακτηρίζει την πρώτη της εμπειρία στον χώρο των βιβλίων ως «εμπειρία απότομης μάθησης», αλλά τονίζει ότι ταυτόχρονα «το απολαμβάνει πολύ».
Η 47χρονη Τζορτζίνα Γουίλσον άνοιξε το «Clutterbooks» στην παραθαλάσσια πόλη Χορνσι του Ανατολικού Γιορκσάιρ τον Νοέμβριο του 2025.
Πριν κάνει το μεγάλο βήμα, «τεστάρισε την αγορά» στην τοπική κοινωνία, διατηρώντας πάγκο πώλησης βιβλίων και οργανώνοντας λέσχη ανάγνωσης. Όταν άδειασε ένας εμπορικός χώρος και βγήκε προς ενοικίαση, αποφάσισε να προχωρήσει.
Η ίδια χαρακτηρίζει τη μετάβασή της από την προσχολική εκπαίδευση στο εμπόριο βιβλίων ως «εξαιρετική», περιχαρής που το κατάστημα έγινε πολύ θετικά δεκτό από τους κατοίκους. Παρ’ όλα αυτά, χρειάστηκε να μάθει πολλά για τη λειτουργία μιας εμπορικής επιχείρησης.
Όπως και η Σάλι, βρήκε ιδιαίτερα απαιτητικό το ξεκίνημα, ειδικά όταν κλήθηκε να επιλέξει ποια βιβλία θα βάλει στα ράφια.
Για τη Σάνον Χάνσον από το Σλίφορντ, το να αποκτήσει βιβλιοπωλείο δεν ήταν ποτέ όνειρο ζωής.
Όμως, όταν δημιούργησε μια τοπική λέσχη βιβλίου, άδραξε την ευκαιρία να νοικιάσει έναν χώρο στην πόλη του Λινκολνσάιρ.
Άνοιξε το «Chapter & Page Books» τον Αύγουστο και, όπως λέει η 35χρονη, ήταν «το βάπτισμα του πυρός».
Η Σάνον μοιράζει τον χρόνο της μεταξύ της δουλειάς της ως νοσηλεύτριας μερικής απασχόλησης και της λειτουργίας του βιβλιοπωλείου, έχοντας τη βοήθεια εθελοντών.
Ελπίζει ότι μελλοντικά το κατάστημα θα μπορεί να της εξασφαλίζει τα προς το ζην.
Τα βιβλιοπωλεία που κλείνουν και η βιβλιοφιλία των social media
Παρότι οι τρεις νέες βιβλιοπώλισσες δηλώνουν ενθουσιασμένες με το εγχείρημά τους, άλλοι επιχειρηματίες του κλάδου αντιμετωπίζουν δυσκολότερες συνθήκες.
Ένα βιβλιοπωλείο στο Μπρίστολ ξεκίνησε πρόσφατα καμπάνια crowdfunding για να παραμείνει ανοιχτό, ενώ ιδιοκτήτης βιβλιοπωλείου στο Κλίθροου απέδωσε το κλείσιμο της επιχείρησής του στα υψηλά ενοίκια.
Την ίδια ώρα, αν και το διάβασμα θεωρούνταν κάποτε περισσότερο χόμπι μεγαλύτερων ηλικιών, έρευνες δείχνουν ότι η αναβίωση των πωλήσεων βιβλίων τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από νεότερο κοινό.
Πρόσφατη έκθεση της Public First, με έρευνα της EY, διαπίστωσε ότι το TikTok συνέβαλε το 2025 σε καταναλωτικές δαπάνες ύψους 175 εκατ. στερλινών για βιβλία.
Η ίδια έρευνα έδειξε ότι σχεδόν οι μισοί νέοι ενήλικες αναγνώστες που χρησιμοποιούν TikTok, ποσοστό 48%, δήλωσαν ότι αγόρασαν βιβλίο αφού πρώτα το είδαν στην πλατφόρμα.
Η Σάλι λέει ότι έχει παρατηρήσει νέους να αγοράζουν βιβλία «για να τα έχουν στο ράφι τους, σχεδόν σαν τρόπαια», αφού προηγουμένως τα έχουν διαβάσει σε ηλεκτρονική μορφή.
Η Σάνον, η οποία δηλώνει πως παρασύρεται εύκολα από τη διάσταση των βιβλίων στα social media, θεωρεί ότι η «κοινωνική πλευρά της ανάγνωσης» —όπως οι φωτογραφίες από βιβλιοθήκες και οι online κριτικές— έχει συμβάλει καθοριστικά στην επιστροφή του ενδιαφέροντος για τα βιβλία.
Χώροι κοινωνικής επαφής
Η Σάνον πιστεύει ότι πολλοί επισκέπτες μπαίνουν πλέον στα βιβλιοπωλεία αναζητώντας περισσότερο σύνδεση και κοινότητα παρά απλώς ένα προϊόν.
«Δεν είναι απλώς φυσικά καταστήματα που πουλούν βιβλία. Είναι κοινότητες και δημιουργούν εκδηλώσεις για ανθρώπους που αγαπούν συγκεκριμένα είδη βιβλίων», λέει.
Η Σάλι έχει πάει αυτή τη λογική ακόμη πιο μακριά. Εκτός από λέσχες βιβλίου, φιλοξενεί ομάδες πλεξίματος με βελονάκι και άλλες ειδικές εκδηλώσεις, όπως παρουσιάσεις βιβλίων και υπογραφές από τους συγγραφείς.
Η Τζορτζίνα οργανώνει οκτώ λέσχες βιβλίου κάθε μήνα, κάτι που, όπως λέει, έχει δημιουργήσει μια σταθερή πελατειακή βάση και έντονο αίσθημα κοινότητας γύρω από το κατάστημα.
Οι ομάδες απευθύνονται τόσο σε νέους —μεταξύ άλλων και σε παιδιά που εκπαιδεύονται στο σπίτι— όσο και σε ενήλικες.
Η κοινότητα αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ανάγνωσης και για τον 54χρονο Ίαν Ντίξον από το Χαλ.
Πέρυσι αγόρασε περισσότερα από 550 βιβλία, πολλά από ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία.
«Στα βιβλιοπωλεία νιώθω ευτυχισμένος. Αν κάποια στιγμή αισθάνομαι πεσμένος, απλώς πηγαίνω σ’ ένα βιβλιοπωλείο και χαζεύω. Θα μπορούσα να κάθομαι εκεί για ώρες», λέει.
Παρότι η Σάλι, η Τζορτζίνα και η Σάνον βρίσκονται ακόμη στα πρώτα βήματα της πορείας τους ως βιβλιοπώλισσες, δηλώνουν αισιόδοξες ότι η ιδιαίτερη ταυτότητα των καταστημάτων τους μπορεί να δημιουργήσει μακροχρόνιες σχέσεις με τους πελάτες.
