Την αρχή και όχι το τέλος των παρεμβάσεων στον ΟΠΕΚΑ αποτελεί ο έλεγχος των 372 φακέλων – αιτήσεων χορήγησης επιδόματος από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Ασφαλείς πληροφορίες του powergame.gr από αρμόδια στελέχη αναφέρουν πως μόλις ολοκληρωθεί η ενιαία αρχή πληρωμών του ΟΠΕΚΑ, θα μπορούν να γίνουν μαζικές διασταυρώσεις σε σχέση με τους δικαιούχους των επιδομάτων του φορέα. Έτσι, θα καταστεί δυνατόν να ελέγχεται σταδιακά και με περισσότερη ακρίβεια το αν ένας πολίτης λαμβάνει παράτυπα, παράνομα ή όχι επιδόματα από τον ΟΠΕΚΑ.
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού για το 2026, οι δαπάνες για εν γένει προνοιακά επιδόματα θα ανέλθουν στο γιγάντιο ποσό των 3,2 δισ. ευρώ.
Στην τελευταία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής δίδεται μία εικόνα σε σχέση με το πλήθος των επιδομάτων που έδωσε κατά το 9μηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2025 ο ΟΠΕΚΑ:
- Στέγασης: 191.258.
- Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα: 162.027.
- Αναπηρικά: 195.200.
- Ανασφάλιστοι υπερήλικες: 34.536.
- Γέννησης: 9.525.
- Επίδομα παιδιού: 282.757.
- Άλλα επιδόματα: 24.861.
Συνολικά, δηλαδή, κάθε μήνα καταβάλλονται πάνω από 900.000 επιδόματα σε έως αντίστοιχους δικαιούχους, καθώς ορισμένοι πολίτες παίρνουν πάνω από ένα από τα παραπάνω επιδόματα.
Ο ρόλος του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Επιδομάτων
Πέραν, όμως, του ακόμα πιο λεπτομερούς ελέγχου που θα κάνει ο ΟΠΕΚΑ στα δικά του επιδόματα, επίκειται ένας γενικός έλεγχος σε όλα τα επιδόματα και τις παροχές που καταβάλλει το κράτος.
Αυτό θα γίνει μόλις συγκροτηθεί το Εθνικό Μητρώο Επιδομάτων και Παροχών. Σύμφωνα με το Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026, το εν λόγω Μητρώο (το οποίο έχει ήδη θεσπιστεί) θα παρέχει για πρώτη φορά πλήρη δημοσιονομική εικόνα από τις παροχές και ενισχύσεις που καταβάλλει το Δημόσιο σε φυσικά πρόσωπα και θα αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο άσκησης δημόσιας πολιτικής.
Παράλληλα, προωθήθηκαν οι απαιτούμενες διαδικασίες για την έκδοση της απαραίτητης δευτερογενούς νομοθεσίας, η οποία θα διασφαλίζει πλήρως την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τη λειτουργία του Μητρώου, προκειμένου να τεθεί σε πιλοτική λειτουργία στις αρχές του επόμενου έτους.
Το Μητρώο θα λειτουργεί πιλοτικά έως τον Ιούνιο του 2026, ενώ στο στάδιο αυτό εντάσσονται οι παροχές του ΟΠΕΚΑ, επιλεγμένες ενισχύσεις της ΔΥΠΑ, το επίδομα θέρμανσης και τα vouchers βρεφονηπιακών σταθμών. Παράλληλα, για το 2026 προβλέπεται η υποστήριξή του Μητρώου με ένα εργαλείο επιχειρησιακής ευφυΐας για την παραγωγή συγκεντρωτικών αναφορών και η σύνταξη της έκθεσης αξιολόγησης που θα αποτελέσει τη βάση για την πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη του Μητρώου.
Τι θα γίνει με τις 372 εκκρεμείς υποθέσεις του ΟΠΕΚΑ
Μέχρι να γίνουν όλα τα παραπάνω, ο ΟΠΕΚΑ φυσικά θα ξεκαθαρίσει το τοπίο σε σχέση με τις 372 υποθέσεις. Όσον αφορά την υπάλληλο που φέρεται να ενεπλάκη στην υπόθεση που αποκάλυψε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, έγκυρες πληροφορίες του powergame.gr αναφέρουν πως θα παραπεμφθεί στον εισαγγελέα αλλά και στο πειθαρχικό με το ερώτημα της απόλυσης.
Από εκεί και πέρα, όσοι έλαβαν επιδόματα από τον ΟΠΕΚΑ, ενώ δεν θα έπρεπε, θα τους καταλογιστεί σχετική οφειλή στην Εφορία. Την οφειλή αυτήν θα πρέπει να καταβάλλουν εφάπαξ ή σε 48 δόσεις (καθώς μπορεί να λογαριαστεί ως «έκτακτη οφειλή»), ενώ σε διαφορετική περίπτωση (δηλαδή αν δεν εξοφληθεί εφάπαξ ή μέσω πάγιας ρύθμισης) η Εφορία θα προχωρήσει σε δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών τους και κατάσχεση του ποσού του οποίου οφείλουν στο Δημόσιο.
Υπενθυμίζεται πως με βάση την ανακοίνωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας η ΕΑΔ διενήργησε Συστημικό έλεγχο στον ΟΠΕΚΑ τα έτη 2024-2025 με περίοδο ελέγχου διαστήματος από 10.01.2020 έως 31.12.2022 σχετικά με τη νομιμότητα έκδοσης αποφάσεων χορήγησης επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Η Αρχή ήλεγξε 372 φακέλους – αιτήσεων χορήγησης επιδόματος, από τους οποίους προέκυψε πλήθος παραβάσεων του θεσμικού πλαισίου:
Εντοπίστηκαν περιπτώσεις, κατά τις οποίες:
- δεν τηρήθηκε η θεσμοθετημένη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, ούτε ο χειρισμός των αιτήσεων με χρονολογική σειρά,
- εγκρίθηκαν αιτήσεις παρά τις ελλείψεις σε υποβληθέντα δικαιολογητικά ή τη μη πλήρωση κριτηρίων (π.χ. συμπλήρωση ορίου ηλικίας),
- το επίδομα αποδόθηκε νωρίτερα απ’ ό,τι έπρεπε και άρα για μεγαλύτερο διάστημα από αυτό που δικαιούνταν οι εκάστοτε αιτούντες/ούσες.
Συγκεκριμένα:
- Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο 178 εγκριτικών αποφάσεων, το ύψος του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού υπολογίστηκε σε 723.480 ευρώ.
- Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο 91 εγκριτικών αποφάσεων, το ύψος του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού υπολογίστηκε σε 216.543 ευρώ.
- Από τον επανέλεγχο 76 εγκριτικών αποφάσεων, που είχε εξετάσει και το κλιμάκιο εσωτερικού ελέγχου του ΟΠΕΚΑ, το ύψος του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού υπολογίστηκε σε 895.554 ευρώ.
- Από τον έλεγχο 27 φακέλων αιτούντων/ουσών, για τους οποίους η ΗΔΙΚΑ Α.Ε. είχε εντοπίσει ασυμφωνία μεταξύ των καταχωρισμένων ημερομηνιών γέννησης και των Αριθμών Μητρώου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΑΜΚΑ), προέκυψαν περιπτώσεις για αχρεωστήτως καταβληθέντα ύψους 60.650 ευρώ.
Η ίδια ανακοίνωση αναφέρει πως κατόπιν έκτακτου εσωτερικού ελέγχου που διενήργησε ο ΟΠΕΚΑ διαπιστώθηκε ότι επιχειρήθηκε παράτυπη έγκριση αιτήσεων από πρώην προϊστάμενο/μένη, ο/η οποίος/α παρακρατούσε στην κατοχή του/της φακέλους με αιτήσεις για χορήγηση επιδόματος.
Ένας /μία πρώην προϊστάμενος/η, ακόμη και κατόπιν της απόσπασής του/της σε υπηρεσία εκτός του ΟΠΕΚΑ, εισήγαγε και επιχείρησε παράτυπη έγκριση αιτήσεων στην υπηρεσία.
Επιπροσθέτως, από τον εσωτερικό έλεγχο του οργανισμού διαπιστώθηκε επίσης πως, κατά τη διάρκεια της θητείας δύο (2) προϊσταμένων του σχετικού με τη χορήγηση του επιδόματος τμήματος, επιτρεπόταν η προσέλευση στην Κεντρική Υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ προσώπων (όχι αιτούντων), οι οποίοι/ες φαίνεται ότι προσκόμιζαν, εκτός της θεσμοθετημένης διαδικασίας, αιτήσεις για χορήγηση του επιδόματος.
