Λύση στην καυτή «πατάτα» της αναγνώρισης των μισθολογικών ωριμάνσεων -μέσω μίας αυτόματης τεχνικής διαδικασίας- όσων αμείβονται με τον κατώτατο μισθό αναζητούν αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εργασίας και των Οικονομικών, ειδικά καθώς πλησιάζει η κρίσιμη ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου 2027, οπότε αναμένεται η πρώτη μαζική κατοχύρωση τριετίας.
Υπενθυμίζεται πως από την 1η Ιανουαρίου 2024 -με νόμο του 2023- έχουν ξεπαγώσει οι «τριετίες», χωρίς όμως να αναγνωρίζεται η περίοδος από την 14η Φεβρουαρίου 2012 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2023. Αυτό σημαίνει πως αναγνωρίζεται η προϋπηρεσία προ της 12ης Φεβρουαρίου 2012 και από την 1η Ιανουαρίου 2024.
Αυτό σημαίνει πως όσοι έχουν προσληφθεί από την 14η Φεβρουαρίου 2012 και έπειτα, αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, δικαιούνται κατά την 1η Ιανουαρίου 2027 αύξηση 10%, πέραν της αύξησης που έχουν λάβει κατά την 1η Απριλίου 2026 (+4,55%).
Ωστόσο καθεστώς ξεπαγώματος των τριετιών προβλέπει δυο λεπτά σημεία:
1. Πώς θα συμμορφωθούν οι εργοδότες με το νόμο
Κατά πρώτον, προκειμένου να αναγνωριστεί η προϋπηρεσία ενός εργαζομένου από τον νυν εργοδότη του θα πρέπει ο ίδιος ο εργαζόμενος να υποβάλλει στον εργοδότη «Βεβαίωση Προϋπηρεσίας Μισθωτού» την οποία εκδίδει ο ΕΦΚΑ.
Μ΄άλλα λόγια, δεν υπάρχει σύστημα αναγνώρισης της προϋπηρεσίας από το πληροφοριακό σύστημα Εργάνη και συνεπώς δεν μπορεί ένας έλεγχος από την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρηση Εργασίας να διαπιστώσει το αν σε ένα αμειβόμενο με τον κατώτατο μισθό έχει ενσωματωθεί στην αμοιβή του η προσαύξηση 10% (αν έχει 3 έως 6 προϋπηρεσία), 20% (για 6-9 έτων προϋπηρεσία) και 30% για προϋπηρεσία άνω των 9 ετών.
Το πρόβλημα αυτό -όπως εκτιμούν αρμόδια υπηρεσιακά στελέχη του υπ. Εργασίας- θα μπορούσε να ξεπεραστεί μέσω της επικείμενης πλήρους διασύνδεσης μεταξύ του συστήματος Εργάνη και του ΕΦΚΑ.
Όταν αυτό συμβεί, θα μπορούν οι επιθεωρητές εργασίας, πραγματοποιώντας ένα έλεγχο σε μία επιχείρηση, να διαπιστώνουν όχι μόνο αν ένας εργαζόμενος αμείβεται τουλάχιστον με τον κατώτατο μισθό (πράγμα που ήδη συμβαίνει), αλλά και αν σε αυτόν έχουν ενσωματωθεί οι αναγνωρισμένες τριετίες.
Μέσω αυτού του μηχανισμού, εκτιμούν οι ίδιες πηγές, να υπάρξει πίεση προς τους εργοδότες να δίδουν «αυτόματα» τις τριετίες, όπως υποχρεούνται να κάνουν από 1η Ιανουαρίου 2024.
Αυτό σημαίνει πως η επερχόμενη τεχνική αναβάθμιση της δυνατότητας ελέγχου από τις αρμόδιες υπηρεσίες θα οδηγήσει στην αύξηση της συμμόρφωσης των εργοδοτών στις προβλέψεις του νόμου για την αναγνώριση των τριετιών, πέραν της πίεσης των ίδιων εργαζομένων προς αυτούς με τη «Βεβαίωση Προϋπηρεσίας Μισθωτού» ανά χείρας, κάτι άλλωστε που σε ορισμένες περιπτώσεις φέρνει εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
2. Οι κλαδικές συμβάσεις σε ρόλο «μαξιλαριού» στο πρώτο κύμα της αναγνώρισης τριετιών
Κατά δεύτερον, οι τριετίες μπορούν να συμψηφιστούν με αυξήσεις που έχει λάβει ένας εργαζόμενος στις αποδοχές του, εφόσον αυτές οδηγούν σε επίπεδο το μισθό του πάνω από τον κατώτατο χωρίς προϋπηρεσία.
Συγκεκριμένα, η ρύθμιση Γεωργιάδη αναφέρει πως «αν οι καταβαλλόμενες τακτικές αποδοχές είναι υπέρτερες των νόμιμων αποδοχών, οι αυξήσεις, οι προσαυξήσεις και τα ποσά εν γένει που προκύπτουν από την εφαρμογή» των παραπάνω διαταξεων «συμψηφίζονται με τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ καταβαλλόμενων και νόμιμων αποδοχών, με την καταβολή της οποίας εξοφλούνται ολοσχερώς ή μερικώς». Αυτό σημαίνει πως η αύξηση 10% λόγω 3ετούς προϋπηρεσίας μπορεί κάλλιστα να «ροκανιστεί» ή να εξαφανιστεί πλήρως ανάλογα από το πόσο υψηλότερος είναι ο μισθός ενός εργαζομένου σε σχέση με τον κατώτατο μισθό.
Έστω εργαζόμενος ο οποίος προσελήφθη την 1η Ιανουαρίου 2024 και κατά την 31η Δεκεμβρίου 2026 αμείβεται με μικτό μισθό 980 ευρώ.
Ο εθνικός κατώτατος μισθός από την 1η Απριλίου 2026 ανέρχεται στα 920 ευρώ. Όσοι προσελήφθησαν την 1η Ιανουαρίου 2024 και αμείβονται με τον κατώτατο των 920 ευρώ έως και την 31η Δεκεμβρίου 2026, δικαιούνται αύξηση 10% από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς κλείνουν 3ετή προϋπηρεσία. Συνεπώς ο (κατώτατος) μισθός τους θα ανέλθει 1.012 ευρώ.
Δηλαδή θα λάβουν αύξηση 92 ευρώ. Ωστόσο, ο εργαζόμενος του παραδείγματος μας με μισθό 980 ευρώ θα λάβει αύξηση η οποία θα προκύψει από τη διαφορά μεταξύ του προσαυξημένου κατά 10% κατώτατου μισθού με 3ετή προϋπηρεσία (1.012 ευρώ) και του ατομικού μισθού του (980 ευρώ). Δηλαδή θα λάβει αύξηση 32 ευρώ ή 3,1% και όχι 10% (επί των 980 ευρώ).
Ο συμψηφισμός αυτός δεν ισχύει μόνο για τους μισθούς που έχουν συμφωνήσει ατομικά πολλοί εργαζόμενοι με τους εργοδότες τους, αλλά και για τους μισθούς που έχουν συμφωνήσει εργαζόμενοι σε συλλογικό επίπεδο (δηλαδή μέσω κλαδικών ή επιχειρησιακών συμβάσεων), γεγονός που αναμένεται να μετριάσει τις θετικές επιδράσεις των υφιστάμενων ή επερχόμενων συλλογικών συμβάσεων, την ίδια ώρα που, κατά τ΄ άλλα, διευκολύνεται με το νόμο Κεραμέως, η υπογραφή και η επεκτασιμότητά τους.
