Πονοκέφαλο έχει δημιουργήσει ο αυξανόμενος πληθωρισμός σε αρμόδια στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και του Υπουργείου Οικονομικών αναφορικά με τις αποφάσεις τις οποίες τελικώς θα λάβουν για την αναπροσαρμογή των ασφαλιστικών εισφορών 1,4 εκατ. μη μισθωτών από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Βάσει του νόμου, θα πρέπει όλες οι εισφορές των ελευθέρων επαγγελματιών, των αυταπασχολούμενων και των αγροτών (κύριας ασφάλισης, υγείας, επικουρικής, εφάπαξ) να αυξηθούν από το νέο έτος κατά τον δείκτη μεταβολής μισθών.
Συγκεκριμένα, ο ασφαλιστικός νόμος Βρούτση (2020) προβλέπει πως «από την 1.1.2025 και εφεξής» τα ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών «προσαυξάνονται κατ’ έτος κατά τον δείκτη μεταβολής μισθών».
Ωστόσο, ο δείκτης αυτός δεν έχει εδώ και δύο χρόνια διαμορφωθεί σε τελική μορφή, αν και η προετοιμασία του έχει ξεκινήσει.
Έτσι τόσο το 2025 και το 2026, οι εισφορές των μη μισθωτών αναπροσαρμόστηκαν κατά το ποσοστό μεταβολής του πληθωρισμού, όπως συνέβη το 2023 και το 2024.
Μ΄άλλα λόγια, πάγωσε η εφαρμογή του ασφαλιστικού νόμου για δύο χρόνια και αντ΄ αυτής εφαρμόσθηκε (κατ΄παρέκκλιση του νόμου) το 2025 – 2026 το πλαίσιο που ίσχυε την ακριβώς προηγούμενη διετία.
Σύμφωνα με έγκυρες πηγές του powergame.gr, η κυβέρνηση βρίσκεται μεταξύ τριών σεναρίων:
1. Αύξηση κατά το ποσοστό του πληθωρισμού
Το πρώτο σενάριο προβλέπει την παράταση, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά της παρέκκλισης του νόμου, αυξάνοντας τις ασφαλιστικές εισφορές των επαγγελματιών και των αγροτών κατά το ποσοστό του πληθωρισμού του 2026.
Ωστόσο, δεν είναι ακόμα σαφές σε ποιο επίπεδο θα κυμανθεί φέτος ο γενικός δείκτης τιμών, αν και σίγουρα φαίνεται πως θα βρίσκεται πάνω από την αρχική πρόβλεψη του ΥΠΟΙΚ.
Υπενθυμίζεται πως στην εισηγητική έκθεση του φετινού προϋπολογισμού, η οποία εξεδόθη στο τέλος του 2025, προβλέπεται πληθωρισμός 2,2%.
Αργότερα, όμως, υπό το βάρος της ενεργειακής κρίσης που ξέσπασε με επίκεντρο τις πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το ΥΠΟΙΚ αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή του, κάνοντας λόγο για πληθωρισμό 3,2%.
Την ίδια ώρα, η Τράπεζα της Ελλάδας προβλέπει πληθωρισμό 3,8%, ενώ η Κομισιόν 3,7%. Αυτό σημαίνει, καθώς μαίνεται η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, πως ο πληθωρισμός το 2026 ενδέχεται να είναι έως και σχεδόν διπλάσιος εν συγκρίσει με τις αρχικές προβλέψεις.
Αν η κυβέρνηση αποφασίσει τελικώς να διατηρήσει για άλλη μία χρονιά να αυξήσει τις εισφορές των επαγγελματιών κατά το ποσοστό του πληθωρισμού, τότε οι εν λόγω ασφαλισμένοι θα υποστούν μία διόλου «ευκαταφρόνητη» επιβάρυνση στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους, την ώρα που η κυβέρνηση βρίσκεται σε «εκστρατεία» μείωσης των φορολογικών βαρών των μικρομεσαίων.
2. Aύξηση κατά το δείκτη μισθών
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την πιστή εφαρμογή του νόμου και την αναπροσαρμογή των εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών, των αυταπασχολούμενων και των αγροτών κατά το δείκτη μισθών.
Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχουν δύο ανοιχτά ζητήματα και συγκεκριμένα αφενός πώς θα ερμηνευτεί η παρούσα διάταξη και αφετέρου πόσο θα αυξηθεί ο δείκτης μισθών το 2026.
Ξεκινώντας, από τον τρόπο ερμηνείας του νόμου, θα πρέπει να προσέξει κανείς πως η εν λόγω διάταξη προβλέπει πως οι εισφορές «προσαυξάνονται κατά τον δείκτη μεταβολής μισθών» και όχι «κατά το ποσοστό μεταβολής του δείκτη μισθών».
Σύμφωνα με μία ακριβή ή έστω «στενή» -βάσει όσων προβλέπει η διάταξη- εφαρμογή του νόμου, η κυβέρνηση οφείλει να λάβει υπόψιν το δείκτη μεταβολής μισθών όσον αφορά στην αναπροσαρμογή των εισφορών των μη μισθωτών.
Δεν οφείλει, δηλαδή, να αυξήσεις τις εισφορές κατά το ποσοστό αύξησης του δείκτη μισθών. Κατά μία πιο ευρεία, όμως, ερμηνεία του νόμου, θα μπορούσε, να αυξήσει τις εισφορές κατά το ίδιο ποσοστό με το οποίο θα αυξηθεί ο δείκτης μισθών.
Για να έχει πάντως, μία κλίμακα της δυνητικής αύξησης των εισφορών βάσει ή κατά το ποσοστό αύξησης του δείκτη μισθών, η Κομισιόν προβλέπει μία αύξηση των ονομαστικών μισθών φέτος της τάξεως του 5,4%, δηλαδή αισθητά πάνω από οποιαδήποτε πρόβλεψη για τον πληθωρισμό φέτος.
3. Αύξηση κατά τον πληθωρισμό και την αύξηση του ΑΕΠ
Το τρίτο σενάριο, το οποίο βλέπουν κύκλοι της αγοράς είναι η θέσπιση ενός νέου συστήματος ετήσιας αναπροσαρμογής των εισφορών των μισθωτών, ενδεχομένως κατά το μοντέλου της ετήσιας αναπροσαρμογής των συντάξεων.
Υπενθυμίζεται πως οι κύριες συντάξεις αυξάνονται κάθε χρόνο κατά το ποσοστό που προκύπτει από άθροισμα του ρυθμού αύξησης του γενικού δείκτη τιμών και του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ, διαιρούμενου δια δυο (πληθωρισμός+αύξηση ΑΕΠ/2).
Έτσι, από 1η Ιανουαρίου 2027, οι κύριες συντάξεις θα αυξηθούν κατά 2,6% – 2,7%. Σε περίπτωση που η κυβέρνηση αποφάσιζε ένα τέτοιο σενάριο, η αύξηση των εισφορών θα ήταν πολύ πιο ανώδυνη για τους μη μισθωτούς, τόσο σε σχέση με το ενδεχόμενο αύξησης τους κατά το ποσοστό αύξησης του πληθωρισμού (πάνω από 3,2%), όσο και σε σχέση με το ενδεχόμενο αύξησης τους κατά το δείκτη μισθών (έως 5,4%).
Πόσο έχουν αυξηθεί οι εισφορές από το 2020
Υπενθυμίζεται πως βάσει του νόμου Βρούτση από το 2020 έχει καταργηθεί η σύνδεση των εισφορών των μη μισθωτών με το φορολογητέο εισόδημα (την οποία πρόβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου) και έχει διαμορφωθεί ένα σύστημα κατηγοριών για την κύρια ασφάλιση, την υγειονομική περίθαλψη, την επικουρική ασφάλιση και το εφάπαξ.
Σύμφωνα με τον ίδιο νόμο, όμως, οι εν λόγω εισφορές έμειναν παγωμένες στο επίπεδο του 2020, κατά τα έτη 2021 και 2022.
Όπως προαναφέρθηκε αυξήθηκαν κατά το ποσοστό του πληθωρισμού το 2023, το 2024 και κατ΄εξαίρεση το 2025 και φέτος.
Οι αυξήσεις τις οποίες έλαβαν ήταν οι εξής:
- Το 2023 αυξήθηκαν κατά 9,6% (λόγω του υψηλού πληθωρισμού του 2022).
- Το 2024 αυξήθηκαν κατά 3,46% (Βάσει του πληθωρισμού του 2023).
- Το 2025 αυξήθηκαν κατά 2,7% (Βάσει του πληθωρισμού του 2024).
- Το 2026 αυξήθηκαν κατά 2,5% (βάσει πληθωρισμού του 2025)
