Ευνοϊκή ρύθμιση για όσους συνταξιούχους χρωστάνε στον ΕΦΚΑ καθώς έλαβαν υψηλότερες παροχές σε σχέση με εκείνες που δικαιούνταν φέρνει το Υπουργείο Εργασίας.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση αυτή, πρώτα θα εξοφλούνται οι παλιές οφειλές τους με την σχετικά υψηλή παρακράτηση πάνω στις συντάξεις τους που ίσχυε έως και την 6η Ιουλίου 2026 και έπειτα θα εξοφλούνται με τη νέα, μειωμένη (10%) παρακράτηση οι οφειλές που γεννήθηκαν από την 6η Ιουλίου και έπειτα.
Με αυτόν τον τρόπο δεν υπάρξει διπλή παρακράτηση πάνω στις οφειλές τους, παλιές και νέες, και έτσι δεν αφαιρεθεί, και μάλιστα ταυτόχρονα, ένα πολύ σημαντικό μερίδιο από τις αποδοχές από τον ΕΦΚΑ.
Τι προβλέπει το νέο καθεστώς παρακράτησης
Η ρύθμιση αυτή προβλέπεται σε εγκύκλιο που εξέδωσε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Όπως αναφέρεται σε αυτή, με νόμο που τέθηκε σε ισχύ στις 6 Ιουλίου 2026, θεσπίστηκε νέο καθεστώς αναζήτησης και είσπραξης αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών (δηλαδή παροχών που καταβλήθηκαν σε συνταξιούχους ενώ δεν τις δικαιούνται, χωρίς υπαιτιότητά τους) από τον ΕΦΚΑ μέσω παρακράτησης από τη χορηγούμενη σύνταξη.
Ειδικότερα, οι αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές παρακρατούνται από τα ποσά συντάξεων (που καταβάλλει ο ΕΦΚΑ) των επόμενων μηνών, σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις μέχρι την ολοσχερή εξόφλησή τους. Παράλληλα, το ποσοστό της μηνιαίας παρακράτησης ανέρχεται σε 1/10 (ή 10%) του ποσού της μηνιαίας σύνταξης, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά τις νόμιμες κρατήσεις, και δεν μπορεί να υπολείπεται των 50 ευρώ. Επίσης, η ίδια διάταξη ορίζει πως το νέο καθεστώς παρακράτησης (10%) πάνω στις συντάξεις για την εξόφληση ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως εφαρμόζεται για την είσπραξη αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, που καταλογίζονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου», δηλαδή μετά την 6η Ιουλίου 2026.
Όπως προκύπτει από τη ανάλυση των παραπάνω, διαμορφώνεται ενιαίος τρόπος είσπραξης των οφειλών για το σύνολο των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών που διαπιστώνονται από τον ΕΦΚΑ από την ημερομηνία, κατά την οποία τέθηκε σε ισχύ ο νέος νόμος (δηλαδή από την 6η Ιουλίου 2026) και έπειτα.
Το πρόβλημα των δύο οφειλών με δύο παρακρατήσεις
Τίθεται, σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, συνεπώς το εξής ζήτημα:
Υπάρχουν περιπτώσεις συνταξιούχων στους οποίους γίνονταν ήδη παρακράτηση από την καταβαλλόμενη σύνταξη λόγω οφειλής από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές με βάση το προϊσχύον νομοθετικό πλαίσιο, δηλαδή το πλαίσιο που ίσχυε πριν από τις 6 Ιουλίου 2026.
Στους ίδιους, όμως, θα διενεργείται και άλλη μία παρακράτηση λόγω μεταγενέστερης οφειλής από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές που βεβαιώνεται μετά τις 6 Ιουλίου
Δηλαδή σε αυτές τις περιπτώσεις θα συνυπάρχουν δύο οφειλές:
- Μία παλαιά οφειλή, η οποία ήδη εξοφλείται μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη (με βάση τις εκάστοτε προϊσχύουσες διατάξεις, οι οποίες δεν ήταν ενιαίες για τους πρώην φορείς που εντάχθηκαν στον e-ΕΦΚΑ) προ της 6ης Ιουλίου 2026.
- Μία νέα οφειλή, η οποία διαπιστώνεται και βεβαιώνεται μετά τις 6 Ιουλίου 2026.
Η λύση που δίδει το Υπουργείο Εργασίας
Προκειμένου να αντιμετωπίσει το Υπουργείο Εργασίας το παραπάνω πρόβλημα, αλλά και να διαμορφώσει ενιαίο και αντικειμενικό τρόπο εξόφλησης των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών από συνταξιούχους του e-ΕΦΚΑ, χωρίς να θίξει τα δυο διαφορετικά καθεστώτα παρακράτησης, προωθεί την εξής λύση:
Σε περιπτώσεις συνύπαρξης παλαιάς (πριν τις 6 Ιουλίου 2026) και μεταγενέστερης (δηλαδή μετά τις 6 Ιουλίου 2026) οφειλής λόγω αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, η τυχόν παρακράτηση αθροιστικά του έως τώρα παρακρατούμενου ποσοστού συν το ποσοστό 10% θα συνεπαγόταν σε κάθε περίπτωση παρακράτηση υψηλότερου ποσοστού της καταβαλλόμενης σύνταξης και συνεπώς θα έφερε τους συνταξιούχους του e-ΕΦΚΑ σε δυσμενέστερη θέση.
Άλλωστε, η παρακράτηση 1/10 του ποσού της μηνιαίας σύνταξης αφορά στην εξόφληση οφειλών λόγω αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, οι οποίες καταλογίζονται μετά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, δηλαδή μετά τις 6 Ιουλίου 2026.
Άρα, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, η νέα οφειλή δεν μπορεί να συμπαρασύρει κατά την εξόφληση και την παλαιά οφειλή στο ίδιο ποσοστό (στο 1/10).
Έτσι, στις περιπτώσεις όπου γίνεται παρακράτηση ποσού σύνταξης λόγω παλαιάς οφειλής (πχ ποσοστού 25% το οποίο εφαρμόζεται από το πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), δεν είναι δυνατή η ταυτόχρονη παρακράτηση και ποσοστού 10% της σύνταξης λόγω νέας οφειλής, καθώς η παράλληλη παρακράτηση θα είχε ως αποτέλεσμα η συνολική παρακράτηση να ανέρχεται σε ποσοστό 35% της σύνταξης, καθιστώντας τη θέση του συνταξιούχου δυσμενέστερη.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, στις περιπτώσεις που υφίσταται παλαιά οφειλή λόγω αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, η οποία έχει βεβαιωθεί και παρακρατείται πριν από τις 6 Ιουλίου 2026, και στη συνέχεια βεβαιώνεται και νέα οφειλή μετά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού (μετά τις 6 Ιουλίου 2026), το ποσοστό παρακράτησης της παλαιάς οφειλής δεν επηρεάζεται από τη μεταγενέστερη νέα οφειλή.
Ως προς την εξόφλησή τους, προηγείται η παλαιότερη οφειλή μέχρι την ολοσχερή εξόφλησή της και στη συνέχεια εξοφλείται η νεότερη, σύμφωνα και με την αρχή της χρονικής προτεραιότητας. Κάθε οφειλή εξοφλείται με βάση το εκάστοτε ισχύον ποσοστό παρακράτησης κατά το χρόνο καταλογισμού της οφειλής.
