Σε «επίδομα» και όχι σε μέρος της σύνταξης θα μετατραπεί πλήρως η περιβόητη προσωπική διαφορά για τους «παλιούς» συνταξιούχους από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ο λόγος για τη θετική διαφορά που έπαιρναν όσοι ασφαλισμένοι βγήκαν στη σύνταξη πριν από τις 12 Μαΐου 2016 (οι λεγόμενοι «παλιοί»), προκειμένου να μη μειωθούν οι κύριες συντάξεις τους μετά τον επανϋπολογισμό τους βάσει του νόμου Κατρούγκαλου.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 καταργείται στο 100% ο συμψηφισμός της προσωπικής διαφοράς με τις εκάστοτε ετήσιες αυξήσεις στις κύριες συντάξεις βάσει του πληθωρισμού και του ΑΕΠ (σ.σ. του 2026).
Εκτός συντάξεων η προσωπική διαφορά
Έτσι, η προσωπική διαφορά τίθεται εκτός… συνταξιοδοτικού συστήματος. Και αυτό γιατί θα αποτελεί μόνο μία μόνιμη και σταθερή από το 2027 εισοδηματική ενίσχυση και θα πάψει να αποτελεί έναν μηχανισμό απόσβεσης των μειώσεων τις οποίες δεν υπέστησαν οι παλιοί συνταξιούχοι μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.
Όσον αφορά την αύξηση που θα δοθεί τον Ιανουάριο 2027 (και θα φανεί στις κύριες συντάξεις που θα δοθούν στις διακοπές των Χριστουγέννων του 2026), θα «περάσει» ολόκληρη στις επανϋπολογισθείσες συντάξεις και επ’ ουδενί στις καταβαλλόμενες, δηλαδή στο άθροισμα των επανϋπολογισθεισών με την προσωπική διαφορά τους.
Έτσι, η προσωπική διαφορά, αντί να συμψηφιστεί με τις μελλοντικές αυξήσεις στις επανϋπολογισθείσες συντάξεις ή να ενσωματωθεί στις επανϋπολογισθείσες, θα αποσβεστεί άτυπα από τον γενικό δείκτη τιμών, καθώς η άνοδός του θα εκμηδενίσει σταδιακά την πραγματική (αγοραστική) ισχύ της.
Για παράδειγμα, έστω ένας συνταξιούχος έχει (επανϋπολογισθείσα) σύνταξη 1.000 ευρώ και 100 ευρώ προσωπική διαφορά.
Το σύνολο των αποδοχών του ανέρχεται σε 1.100 ευρώ. Τον Ιανουάριο του 2027, θα λάβει αύξηση 2,8% επί των 1.000 ευρώ (δηλαδή 28 ευρώ) και όχι επί των 100 ευρώ.
Έτσι, θα δει τις αποδοχές τους τον Ιανουάριο του 2027 να φτάνουν στα 1.128 ευρώ (1.028 ευρώ + 100 ευρώ) και όχι στα 1.130 ευρώ.
Αυτό ξεκαθαρίζουν στο powergame.gr αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, επισημαίνοντας πως αν δεν συνέβαινε αυτό (δηλαδή αν η αύξηση δεν «πέρναγε» στην επανϋπολογισθείσα σύνταξη, αλλά στην καταβαλόμενη), θα υπήρξε κίνδυνος μαζικών προσφυγών των «νέων» συνταξιούχων (δηλαδή όσων βγήκαν στη σύνταξη πριν από τις 12 Μαΐου 2016).
Και αυτό γιατί οι «νέοι» συνταξιούχοι θα υποστήριζαν πως, αν και υπέστησαν μείωση στη σύνταξη τους βάσει νόμου Κατρούγκαλου, λαμβάνουν αναλογικά μικρότερη αύξηση στις αποδοχές τους εν σχέσει με τους «παλιούς», καθώς οι τελευταίοι θα έπαιρναν αύξηση επί του συνόλου των αποδοχών τους (επανϋπολογισθείσα σύνταξη και προσωπική διαφορά), ενώ οι πρώτοι επί της επανϋπολογισθείσας.
Έτσι, εκείνο που θα συμβεί από την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν είναι η «κατάργηση της προσωπικής διαφοράς», αλλά η κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς με τις εκάστοτε αυξήσεις στις κύριες αυξήσεις.
Αυτό σημαίνει πως -τελικά- δεν θα αλλάξει η βάση υπολογισμού των εισφορών υγείας και αλληλεγγύης.
Δηλαδή, θα συνεχίσουν και το 2027, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι εν λόγω εισφορές (υπέρ ΕΟΠΥΥ και ΑΚΑΓΕ) να υπολογίζονται επί των επανϋπολογισθεισών συντάξεων και όχι βάσει των καταβαλλομένων, δηλαδή του αθροίσματος των επανϋπολογισθεισών και της προσωπικής διαφοράς τους.
Από αυτήν την άποψη, οι παλιοί συνταξιούχοι δεν θα υποστούν μεγαλύτερη παρακράτηση υπέρ ΕΟΠΥΥ (και υπέρ ΑΚΑΓΕ για όσους έχουν κύρια σύνταξη άνω των 1.510 ευρώ), όπως θα συνέβαινε αν η βάση υπολογισμού γινόταν η καταβαλλόμενη σύνταξη.
Η επίσημη αλήθεια της τροπολογίας και η ανεπίσημη «αλήθεια» της ερμηνείας της
Η διευκρίνιση αυτή δόθηκε στο powergame.gr από αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εργασίας, καθώς το σχετικό θεσμικό πλαίσιο κάθε άλλο παρά εντελώς ξεκάθαρο ήταν από πέρυσι, οπότε εφαρμόστηκε η εξαίρεση του 50% της προσωπικής διαφοράς από τον συμψηφισμό της με την αύξηση στις κύριες συντάξεις.
Συγκεκριμένα, δεν ήταν νομικά ξεκάθαρο ότι η προσωπική διαφορά δεν αποτελεί μέρος της… σύνταξης των δικαιούχων της, αλλά αποτελεί ένα αυτόνομο από τη σύνταξη ποσό, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι αποτελεί μέρος των αποδοχών του συνταξιούχου από τον ΕΦΚΑ!
Η τροπολογία του υπ. Εργασίας, η οποία ψηφίστηκε στα τέλη Δεκεμβρίου 2024, προέβλεπε πως «από την 1η.1.2027 στο ποσό της σύνταξης, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί την 31η.12.2026, χορηγείται πλήρης αύξηση, η οποία δεν συμψηφίζεται με το εναπομείναν ποσό της προσωπικής διαφοράς».
Δεν ορίζεται, όμως, επί ποιου ποσού θα δοθεί η αύξηση, ειδικά από 1ης Ιανουαρίου 2027 και εφεξής, ενώ δεν αποσαφηνίζεται πουθενά ότι η προσωπική διαφορά δεν αποτελεί μέρος της σύνταξης.
Αντίθετα, στο σκέλος της τροπολογίας προ εκείνου που αφορά τη σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού, γίνεται αναφορά -και μάλιστα πάνω από μία φορά!- περί «καταβαλλόμενου ποσό των συντάξεων» και «ποσού» (σ.σ. σύνταξης) «που προκύπτει από τον υπολογισμό τους (δηλαδή τον επανϋπολογισμό των συντάξεων βάσει του νόμου Κατρούγκαλου).
Και στις δύο προαναφερθείσες παροχές από τον ΕΦΚΑ, τόσο για την καταβαλλομένη (η οποία περιλαμβάνει και την προσωπική διαφορά!) όσο και την επανϋπολογισθείσα (η οποία δεν περιλαμβάνει την προσωπική διαφορά), γίνεται λόγος για «ποσό σύνταξης».
Είναι εύλογο, λοιπόν, να εννοήσει κανείς -παραδέχονται αναλυτές της κοινωνικής ασφάλισης- πως η διαφορά μεταξύ του καταβαλλομένου ποσού της σύνταξης και του ποσού της επανϋπολογισθείσας σύνταξης αποτελεί μέρος της… σύνταξης και όχι κάτι εκτός αυτής.
Αυτή είναι η (επίσημη) αλήθεια της τροπολογίας όπως ψηφίστηκε το 2024!
Όσον αφορά την «αλήθεια» της όψιμης παραπάνω ερμηνείας (δηλαδή ότι η προσωπική διαφορά δεν ανήκει στη σύνταξη), ανήκει σε αρμόδιους παράγοντες του υπουργείου Εργασίας, είναι έγκυρη, πλην όμως δεν έχει -προς το παρόν- περάσει ως επίσημη διευκρίνιση στην υφιστάμενη τροπολογία (του 2024), η οποία θα κλείσει τον κύκλο της την 1η Ιανουαρίου 2027.
