Ως διέξοδο στο χαμηλό -σε σχέση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα- ποσοστό απασχόλησης των νέων και των γυναικών (και έτσι στην έλλειψη του εργατικού δυναμικού) βλέπουν στις Βρυξέλλες την επέκταση των συμβάσεων μερικής απασχόλησης.
Συμβάσεις μερικής απασχόλησης είναι εκείνες που προβλέπουν 4ωρο ή 6ωρο ανά 5νθημερο (έναντι 8ωρου / 5θήμερο που προβλέπουν οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης).
Αν και μετά τη χρεοκοπία του 2010 σημείωσαν έκρηξη φτάνοντας σχεδόν στο κατώφλι του 30%, στη συνέχεια -και καθώς ανέκαμψε η οικονομία ιδίως μετά το 2019- κινήθηκαν πτωτικά, φτάνοντας σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΦΚΑ (Απρίλιος 2026) στο 20%.
Πτωτική πορεία των συμβάσεων μερικής απασχόλησης
Ωστόσο, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ (β΄ τρίμηνο 2026) μόλις στο 5%.
Η τεράστια αυτή διαφορά μεταξύ στοιχεία του ΕΦΚΑ και έρευνας της ΕΛΣΤΑΤ (20% έναντι 5%) οφείλεται κατά πρώτον στο γεγονός ότι ο ΕΦΚΑ μετρά μόνο τις συμβάσεις απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, ενώ στις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ λαμβάνονται υπόψιν οι συμβάσεις εργασίας όχι μόνο στον ιδιωτικό αλλά και στον δημόσιο τομέα.
Λαμβάνοντας, όμως, υπόψιν και τους 720.000 εργαζομένους στο Δημόσιο, το ποσοστό της μερικής απασχόλησης στην Ελλάδα επί του συνόλου των μισθωτών (πάνω από 3,6 εκατ.) σε όλο το εύρος της οικονομίας, ανέρχεται κοντά στο 10%.
Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν υποδιπλάσιο σε σχέση με το ευρωπαϊκό μέσο όρο το οποίο κυμαίνεται κοντά στο 17%.
Παρόλα αυτά, επί του συνόλου των νέων προσλήψεων, οι συμβάσεις μερικής απασχόλησης καταλαμβάνουν ένα πολύ σημαντικό ποσοστό. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη», μεταξύ Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, το 37% των νέων συμβάσεων ήταν μερικής απασχόλησης.
Από την άλλη μεριά, όμως, το ποσοστό της «σκιώδους» οικονομίας ή παρα – οικονομίας είναι επίσης διπλάσιο στην Ελλάδα σε σχέση με το ευρωπαϊκό μέσο όρο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις, η παρα – οικονομία στην Ελλάδα ανέρχεται κοντά στο 20% έναντι 10% κατά μέσο όρο στις χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με αναλυτές, η αντίστροφη αυτή σχέση μεταξύ μερικής απασχόλησης και παραοικονομίας στην Ελλάδα (εν συγκρίσει με την ΕΕ), δηλαδή το γεγονός ότι στην Ελλάδα έχουμε χαμηλό ποσοστό μερικής απασχόλησης και υψηλό ποσοστό παραοικονομίας, ενώ στην ΕΕ σημειώνονται υψηλά ποσοστά μερικής απασχόλησης και χαμηλά ποσοστά παραοικονομίας, υποδεικνύει πως υπάρχει μεγάλο (εν συγκρίσει με την ΕΕ) ποσοστό αδήλωτης ή υποδηλωμένης απασχόλησης.
Αυτό φαίνεται, εξάλλου, και από τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, σύμφωνα με τα οποία γύρω στο 30% των προστίμων επιβάλλονται για αδήλωτη απασχόληση. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει αυτόματα πως το 30% των συμβάσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα είναι υποδηλωμένες.
Και αυτό γιατί οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας είναι στοχευμένοι και αφορούν προπαντός κλάδους, στους οποίους υπάρχουν πιο έντονες ενδείξεις παρα – οικονομίας, όπως αυτός της εστίασης, στον οποίο, όμως, απασχολείται πλέον η πλειοψηφία των μισθωτών, με τις τελευταίες, άτυπες, εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για 450.000 ή αλλιώς γύρω στο 1/6.
Χαμηλά ποσοστά απασχόλησης των γυναικών και των νέων
Πιο μεγάλα οικονομικά θύματα όχι μόνο της υποαπασχόλησης αλλά και της ανεργίας είναι οι γυναίκες και οι νέοι.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, αν και το εθνικό ποσοστό ανεργίας κοντεύει να φτάσει το μέσο ευρωπαϊκό (7,6% έναντι 6,2%), δεν ισχύει καθόλου το ίδιο για το ποσοστό της ανεργίας των νέων και των γυναικών.
Η ανεργία των νέων στην Ελλάδα ανέρχεται σχεδόν στο 20% ενώ στην ΕΕ, κατά μέσο όρο, στο 15%.
Η ανεργία των γυναικών στην Ελλάδα είναι κοντά στο 10% ενώ το ευρωπαϊκό μέσο όρο βρίσκεται στην περιοχή του 6%.
Είναι για αυτό που από πλευράς Κομισιόν, σύμφωνα με έγκυρες πηγές του powergame.gr, πρέπει να αυξηθεί το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών, των νέων και των ευάλωτων ομάδων.
Παράλληλα, πρέπει να προωθηθούν ευέλικτες μορφές απασχόλησης. Οι ίδιες πηγές επιμένουν πως υπάρχει αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο για τη μερική απασχόληση στην Ελλάδα.
Και αυτό παρά το γεγονός ότι η παρούσα κυβέρνηση έχει περάσει μία σειρά μέτρων για μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας, όπως -τελευταία- τη δυνατότητα φαστ τρακ προσλήψεων για 2 μέρες το μήνα ή την δυνατότητα εβδομαδιαίας διευθέτησης του 40ωρου σε ατομικό επίπεδο χωρίς τον πλαφόν του 8ωρου/5θημερου.
Οι ρυθμίσεις που έχει περάσει η κυβέρνηση
Συνολικά οι βασικότερες ρυθμίσεις τις οποίας έχει περάσει η κυβέρνηση στην παραπάνω κατεύθυνση είναι οι ακόλουθες:
• Κατάργηση του βάσιμου λόγου απόλυσης
Με την ψήφιση του (αναπτυξιακός νόμος), καταργήθηκε η υποχρέωση του εργοδότη να αιτιολογεί εγγράφως την απόλυση εργαζομένου αορίστου χρόνου, επαναφέροντας το καθεστώς αναιτιολόγητης καταγγελίας της σύμβασης
• Ατομική διευθέτηση του χρόνου εργασίας
Εισήχθη η δυνατότητα συμφωνίας απευθείας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου (χωρίς απαραίτητη συλλογική σύμβαση) για αυξημένη απασχόληση έως 10 ώρες ημερησίως σε περιόδους αιχμής, με συμψηφισμό μέσω μειωμένου ωραρίου ή ρεπό σε άλλες περιόδους.
• Αύξηση ορίου υπερωριών
Το ανώτατο όριο νόμιμων υπερωριών αυξήθηκε στις 150 ώρες ετησίως για όλους τους κλάδους της οικονομίας, εξισώνοντας τη βιομηχανία με τον τομέα των υπηρεσιών.
• Επέκταση της εργασίας την Κυριακή
Προστέθηκαν νέοι κλάδοι (όπως τα κέντρα διανομής εμπορευμάτων/logistics, τα data centers και η παραγωγή φαρμάκων) στους οποίους επιτράπηκε η λειτουργία και η απασχόληση τις Κυριακές.
• Θεσμοθέτηση της τηλεργασίας
Καθορίστηκε το πλαίσιο για την εξ αποστάσεως εργασία, θεσπίζοντας το δικαίωμα αποσύνδεσης, αλλά παράλληλα διευκολύνοντας την υβριδική και ευέλικτη μορφή απασχόλησης.
• Παράλληλη απασχόληση έως 13 ώρες
Επιτράπηκε στους εργαζομένους να εργάζονται σε περισσότερους από έναν εργοδότες την ίδια ημέρα, με ανώτατο συνολικό όριο απασχόλησης τις 13 ώρες ημερησίως, υπό την προϋπόθεση τήρησης της 11ωρης υποχρεωτικής ημερήσιας ανάπαυσης.
• Συμβάσεις «κατά παραγγελία» (μηδενικών ωρών)
Εισήχθησαν οι συμβάσεις εργασίας χωρίς προκαθορισμένο ωράριο (on-demand), όπου ο εργαζόμενος καλείται να εργαστεί όποτε προκύψει ανάγκη, με ελάχιστη προειδοποίηση 24 ωρών.
• Εξαήμερη εργασία σε επιχειρήσεις
Θεσμοθετήθηκε η δυνατότητα απασχόλησης και 6ης ημέρας την εβδομάδα (με προσαύξηση ημερομισθίου 40%) για επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας ή επιχειρήσεις με αυξημένο φόρτο εργασίας, κατόπιν δήλωσης στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
• Δοκιμαστική περίοδος 6 μηνών
Ορίστηκε ότι το πρώτο εξάμηνο μιας σύμβασης αορίστου χρόνου αποτελεί δοκιμαστική περίοδο, κατά την οποία η σύμβαση μπορεί να λυθεί χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση απόλυσης.
• Εργασία έως 13 ώρες στον ίδιο εργοδότη
Επεκτάθηκε η δυνατότητα ημερήσιας απασχόλησης έως και 13 ώρες (συμπεριλαμβανομένων υπερεργασίας και υπερωριών) και στον ίδιο εργοδότη, εφόσον υπάρχει συναίνεση του εργαζομένου και τηρούνται τα όρια εβδομαδιαίας ανάπαυσης.
• Ευέλικτη διευθέτηση χρόνου εργασίας
Δόθηκε η δυνατότητα διευθέτησης του χρόνου εργασίας σε εβδομαδιαία έως και ετήσια βάση, προσαρμόζοντας τις ώρες απασχόλησης στις εποχικές διακυμάνσεις των επιχειρήσεων.
• Υπερωρίες στην εκ περιτροπής εργασία
Εισήχθη για πρώτη φορά η δυνατότητα υπερωριακής απασχόλησης και για τους εργαζομένους που απασχολούνται με καθεστώς εκ περιτροπής εργασίας.
• Fast-track προσλήψεις και απλοποίηση συμβάσεων
Με την αναβάθμιση του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, θεσπίστηκαν ταχείες προσλήψεις μέσω ψηφιακής αναγγελίας έναρξης εργασίας χωρίς την υποχρέωση άμεσης ανάρτησης γραπτής σύμβασης, ενώ καταργήθηκε ο αυστηρός χρονικός προσδιορισμός (ημερήσιος ή εβδομαδιαίος) στις συμβάσεις μερικής απασχόλησης.
