Ασφαλιστικές: Πώς οι δημιουργικές χρεώσεις στα συμβόλαια υγείας απειλούν έναν κρίσιμο κλάδο

Προσιτές τιμές, σαφείς όροι και ουσιαστικός έλεγχος των νοσοκομειακών λογαριασμών απαιτούνται για να επιστρέψει ο κλάδος στην ανάπτυξη

Ασφάλιστρα υγείας ©unsplash

Για κάθε ασφαλισμένο που πληρώνει επί χρόνια μια ιδιωτική ασφάλιση υγείας, κάθε ανανέωση συνοδεύεται πλέον από την ανασφάλεια που προκύπτει από την επικείμενη αναπροσαρμογή του ασφαλίστρου. Σε μία περίοδο που ο πληθωρισμός κινείται ανεξέλεγκτα ανοδικά και το εισόδημα δεν μπορεί να ακολουθήσει, ο προβληματισμός των ασφαλισμένων είναι εύλογος.

Η πίεση αυτή δεν αφορά πλέον μόνο τα ισόβια συμβόλαια υγείας, ο αριθμός των οποίων έχει μειωθεί σημαντικά, αλλά επεκτείνεται και στα ετήσια, που αποτελούν την πλειονότητα της αγοράς και αφορούν περίπου ένα εκατομμύριο ασφαλισμένους. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ), τα ενεργά ετήσια ατομικά συμβόλαια υγείας ανέρχονται σε 725.930, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 73% του συνόλου. Την ίδια στιγμή, τα ισόβια συμβόλαια έχουν σχεδόν εξαϋλωθεί. Από 711.000 το 2011 μειώθηκαν σε 241.000 το 2024, καταγράφοντας πτώση περίπου 66%. Οι αναπροσαρμογές αυτές, οι οποίες αγγίζουν πλέον τον βασικό κορμό της ιδιωτικής ασφάλισης υγείας, πραγματοποιούνται την στιγμή που οι αντοχές των νοικοκυριών δοκιμάζονται από τις αυξημένες δαπάνες.

Οι αριθμοί δείχνουν ότι, γενικότερα, η ελληνική κοινωνία έχει κάποια περιθώρια αντοχής για να ανταπεξέλθει στις αυξημένες δαπάνες στα τρόφιμα, την ενέργεια, τις υπηρεσίες υγείας, όμως αυτά τα περιθώρια όλο και στενεύουν. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 και για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά η αποταμίευση των νοικοκυριών κινήθηκε σε αρνητικό επίπεδο, καθώς οι πολίτες προστρέχουν στον λογαριασμό καταθέσεων για να τα βγάλουν πέρα. Μόνο το 2025, η καταναλωτική δαπάνη έφτασε τα 171,8 δισ. ενώ το εισόδημα των νοικοκυριών ήταν 165,4 δισ. ευρώ, με τη διαφορά των 6,5 δισ. να την καλύπτει ο οικογενειακός κουμπαράς. Σε αυτό το περιβάλλον οι αυξήσεις στα ασφάλιστρα καθηλώνουν έναν κλάδο που εκτός της αναπτυξιακής δυναμικής του, παίζει ουσιαστικό ρόλο στην ασφαλιστική κάλυψη της ελληνικής οικογένειας.

Παράλληλα, η διείσδυση της ιδιωτικής ασφάλισης παραμένει χαμηλή, με τα ασφάλιστρα να αντιστοιχούν στο 2,5% του ΑΕΠ το 2024, γεγονός που αποτυπώνεται και στην εξέλιξη των βασικών οικονομικών μεγεθών. Στην περίοδο 2024-2025 στη χώρα μας καταγράφηκε αύξηση των ασφαλίστρων κατά 2,14%, ενώ στην Ευρώπη η αύξηση ήταν 6,5%. Η υστέρηση λοιπόν είναι σαφής και είναι, σε μεγάλο βαθμό, αποτέλεσμα του αυξημένου κόστους. Σε ένα περιβάλλον όμως όπου η γήρανση του πληθυσμού προσθέτει μοιραία πίεση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, απαιτούνται τρόποι που θα κατευθύνουν ένα μέρος των πολιτών στην ιδιωτική ασφάλιση.

Για να αποκτήσουν περισσότεροι πολίτες κάλυψη, όμως, χρειάζονται προσιτές τιμές, σαφείς όροι και ουσιαστικός έλεγχος των νοσοκομειακών λογαριασμών. Διαφορετικά, η αυξανόμενη ανάγκη για προστασία θα συναντά ολοένα μικρότερη δυνατότητα πληρωμής. Αντίθετα, ο εξορθολογισμός των ασφαλίστρων θα μεγάλωνε τον αριθμό των ασφαλισμένων, εξέλιξη που θα αφαιρούσε και κάποια πίεση από το δημόσιο σύστημα υγείας.

Οι νοσοκομειακές χρεώσεις περνούν στα ασφάλιστρα

Όπως δείχνει η πραγματικότητα, τα ασφάλιστρα δεν αυξάνονται αυθαίρετα. Το τελευταίο διάστημα έχουν βρεθεί στο επίκεντρο οι χρεώσεις που εφαρμόζουν τα ιδιωτικά νοσοκομεία προς τις ασφαλιστικές εταιρείες, ιδιαίτερα για τα ιατρικά υλικά. Καταγγελίες από την ασφαλιστική αγορά περιγράφουν αγορές μέσω εταιρειών που συνδέονται με τους ίδιους τους νοσοκομειακούς ομίλους, με διαδοχικές τιμολογήσεις που φέρονται να αυξάνουν σημαντικά την τελική δαπάνη. Ναι μεν η ύπαρξη συνδεδεμένων προμηθευτών δεν αποδεικνύει από μόνη της παρατυπία, όμως αυτό που δεν έχει απαντηθεί είναι εάν οι τελικές τιμές δικαιολογούνται και πώς ελέγχονται.

Ασφαλιστικοί παράγοντες επισημαίνουν επίσης το γνωστό φαινόμενο των χρεώσεων διπλών ταχυτήτων. Όπως λένε, άλλη χρέωση εφαρμόζει ένα ιδιωτικό νοσοκομείο στον ασθενή που καταβάλει το σύνολο του κόστους από την τσέπη του και πολλαπλάσια χρέωση εφαρμόζουν για τις ίδιες ιατρικές πράξεις στον ασθενή που καλύπτεται από μία ασφάλεια υγείας.

Το χάος της δημιουργικής χρέωσης αποτύπωσε με τον τρόπο της και η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία σε σχετική της μελέτη πριν από έναν χρόνο περίπου είχε καταγράψει προβλήματα διαφάνειας και διαφοροποιήσεις στην τιμολόγηση, καθώς και δυσχέρειες στην επαλήθευση των χρεώσεων. Η απουσία μιας ενημερωμένης, εύχρηστης βάσης σύγκρισης τιμών υλικών περιορίζει ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες ελέγχου. Έτσι, μια διαφορά στην τιμή προμήθειας μπορεί να περάσει στις αποζημιώσεις και, τελικά, στα ασφάλιστρα.

Βεβαίως, το κόστος υγείας αυξάνεται και για άλλους λόγους. Η γήρανση του πληθυσμού, οι συχνότερες νοσηλείες και οι περισσότερες υπηρεσίες ανά περιστατικό επιβαρύνουν την περίθαλψη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε αύξηση είναι αυτονόητα δικαιολογημένη.

Οι αναπροσαρμογές δοκιμάζουν την εμπιστοσύνη των ασφαλισμένων

Όπως έχει γράψει σε προηγούμενο δημοσίευμά του το powergame.gr, μέσα στο 2026 καταγράφηκαν αυξήσεις έως 14% σε προγράμματα της ERGO, ενώ η ΕΚΠΟΙΖΩ αντέδρασε εξωδίκως σε αναπροσαρμογές 8,5% έως 13% της NN Hellas σε μακροχρόνια συμβόλαια. Στη Generali, οι αυξήσεις από τον Σεπτέμβριο έφθασαν, ανάλογα με το πρόγραμμα, έως 9,5%, με την εταιρεία να αποδίδει τις επιβαρύνσεις στις δημογραφικές και πληθωριστικές πιέσεις.

Παράλληλα, για μεγάλο διάστημα, επιπλέον σημείο τριβής αποτελούσε η απουσία ενός κοινά αποδεκτού δείκτη, όμως αυτή η έλλειψη σταμάτησε να υφίσταται με τον δείκτη αναπροσαρμογής των ασφαλίστρων που δημοσιεύει, πλέον, η ΕΛΣΤΑΤ. Ο δείκτης που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούλιο, με στοιχεία για το 2024, έδειξε αύξηση 6,24% όταν συνυπολογίζεται η ηλικία και 1,25% χωρίς την επίδρασή της. Τα στοιχεία βοηθούν να φωτιστεί η εξέλιξη του κόστους, αλλά ο ασφαλισμένος εξακολουθεί να χρειάζεται σαφή εξήγηση για τη δική του επιβάρυνση.

Η εμπιστοσύνη κρίνεται, άλλωστε, και όταν ζητείται αποζημίωση. Ενδεικτικά, σε υπόθεση νοσηλείας στο Metropolitan General, ο Συνήγορος του Καταναλωτή συνέστησε στην NN Hellas να καταβάλει την αποζημίωση. Η εταιρεία δεν αποδέχθηκε τη σύσταση, υποστηρίζοντας ότι εξέτασε την υπόθεση σύμφωνα με το συμβόλαιο και τα ιατρικά στοιχεία.

Το πεδίο της ιδιωτικής ασφάλισης είναι αρκετά πολύπλοκο και υπό κανονικές συνθήκες μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της οικονομίας και στην παραγωγή πλούτου. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά διαχειρίζεται επενδύσεις στην οικονομία ύψους περίπου 10,6 τρισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 61% του ΑΕΠ της Ευρώπης και αποτελεί τον μεγαλύτερο θεσμικό επενδυτή στην ΕΕ.  Είναι σαφές ότι η ιδιωτική ασφάλιση έχει ευρύτερο αντίκτυπο στην οικονομία και έχει τα εργαλεία και τους τρόπους να υποστηρίξει ενεργά την επενδυτική δραστηριότητα. Το ζητούμενο, βεβαίως, είναι να υπάρξουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις που θα αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις παθογένειες.