Σε μια κίνηση με σαφή πολιτικό και οικονομικό συμβολισμό, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να μειώσουν σημαντικά τους επιβαλλόμενους δασμούς σε εισαγόμενα ιταλικά ζυμαρικά, δίνοντας ανάσα σε έναν από τους πιο εμβληματικούς κλάδους της ιταλικής αγροδιατροφής και στέλνοντας μήνυμα αποκλιμάκωσης στις εμπορικές εντάσεις με την Ευρώπη.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ιταλικού υπουργείου Εξωτερικών, το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου αναθεώρησε προς τα κάτω τους προσωρινούς αντισταθμιστικούς δασμούς που είχαν επιβληθεί στο πλαίσιο έρευνας για ντάμπινγκ. Η απόφαση ελήφθη πριν ακόμη ολοκληρωθεί επίσημα η σχετική έρευνα, η οποία αναμένεται να κλείσει τον Μάρτιο.
Οι νέοι συντελεστές είναι σαφώς χαμηλότεροι από εκείνους που είχαν ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο. Για την εταιρεία La Molisana, ο δασμός μειώνεται στο 2,3%, για τη Garofalo στο περίπου 14%, ενώ για άλλους 11 Ιταλούς παραγωγούς διαμορφώνεται στο 9,1%. Πρόκειται για θεαματική υποχώρηση σε σχέση με τον αρχικό δασμό που άγγιζε το 92%, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη Ρώμη και στον κλάδο τροφίμων.
Παραμένει δασμός 15%
Παρά τη μείωση, οι ιταλικές εταιρείες εξακολουθούν να επιβαρύνονται με τον βασικό δασμό 15% που ισχύει για μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η αναθεώρηση θεωρείται ουσιαστικό βήμα αποκλιμάκωσης και ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον επανεξετάζει τη σκληρή εμπορική της στάση.
Η ιταλική κυβέρνηση υποδέχθηκε θετικά την εξέλιξη. Το υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι η απόφαση αντικατοπτρίζει την αναγνώριση, εκ μέρους των αμερικανικών αρχών, της διάθεσης συνεργασίας των ιταλικών επιχειρήσεων και της συμμόρφωσής τους με τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η επανεκτίμηση των δασμών αποτελεί ένδειξη ότι οι θέσεις της Ιταλίας εισακούστηκαν».
Ανησυχία στην Ιταλία
Η υπόθεση είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ιταλία, καθώς τα ζυμαρικά αποτελούν έναν από τους πλέον εξαγώγιμους αγροδιατροφικούς κλάδους της χώρας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μία από τις μεγαλύτερες αγορές για ιταλικά ζυμαρικά, με εξαγωγές που ξεπερνούν τα 500 εκατ. ευρώ ετησίως. Οποιαδήποτε αύξηση δασμών απειλούσε άμεσα τη βιωσιμότητα δεκάδων παραγωγών, κυρίως μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η έρευνα για ντάμπινγκ ξεκίνησε έπειτα από καταγγελίες αμερικανικών παραγωγών, οι οποίοι υποστήριξαν ότι τα ιταλικά ζυμαρικά πωλούνται στις ΗΠΑ σε τιμές χαμηλότερες του κόστους παραγωγής, στρεβλώνοντας τον ανταγωνισμό. Οι ιταλικές εταιρείες απάντησαν ότι οι τιμές τους αντικατοπτρίζουν οικονομίες κλίμακας, υψηλή παραγωγικότητα και διαφορετική δομή κόστους, όχι αθέμιτες πρακτικές.
Η προσωρινή αναδίπλωση της Ουάσινγκτον εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αναθεώρησης της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ, οι οποίες το τελευταίο διάστημα επιδιώκουν να εξομαλύνουν τις σχέσεις με βασικούς εταίρους τους στην Ευρώπη. Η αλλαγή στάσης έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει πιέσεις από τον πληθωρισμό και επιδιώκει να αποφύγει νέες αυξήσεις τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά.
Βασικό τρόφιμο τα ζυμαρικά για Αμερικανούς
Τα ζυμαρικά, ως προϊόν ευρείας κατανάλωσης, επηρεάζουν άμεσα το κόστος ζωής, ενώ αποτελούν βασικό είδος διατροφής για εκατομμύρια Αμερικανούς. Η διατήρηση υψηλών δασμών θα μετακυλιόταν αναπόφευκτα στους καταναλωτές, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον ήδη πιεσμένο οικογενειακό προϋπολογισμό.
Παράλληλα, η απόφαση στέλνει και πολιτικό μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σε μια περίοδο όπου οι εμπορικές σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ δοκιμάζονται από σειρά ζητημάτων, από τις επιδοτήσεις στην πράσινη βιομηχανία έως τους δασμούς στον χάλυβα και τα αγροτικά προϊόντα. Η υπόθεση των ζυμαρικών λειτουργεί ως μικρό αλλά ενδεικτικό παράδειγμα του πώς μπορούν να επιλυθούν διαφορές μέσω διαλόγου αντί κλιμάκωσης.
Η τελική ετυμηγορία για την υπόθεση αναμένεται τον Μάρτιο, όταν θα ολοκληρωθεί η έρευνα του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου. Μέχρι τότε, οι μειωμένοι δασμοί παραμένουν προσωρινοί και ενδέχεται να αναπροσαρμοστούν. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι το πιο δύσκολο κομμάτι της διαπραγμάτευσης έχει ήδη ξεπεραστεί.
Για την Ιταλία, η εξέλιξη αποτελεί όχι μόνο οικονομική ανάσα, αλλά και πολιτική επιβεβαίωση της σημασίας της στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι μια υπενθύμιση ότι η προστατευτική πολιτική έχει κόστος, ιδίως όταν αφορά προϊόντα που έχουν καθιερωθεί ως μέρος της καθημερινής κατανάλωσης.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές: ακόμη και σε μια εποχή έντονων εμπορικών ανταγωνισμών, το πιάτο με τα ζυμαρικά μπορεί να αποδειχθεί γέφυρα συνεννόησης.
