Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί τη θεαματική αναστροφή των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Καναδά και και Πεκίνου, ο Πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ ανακοίνωσαν μια σειρά από εμπορικές ελαφρύνσεις, θέτοντας τις βάσεις για μια επανεκκίνηση μετά από χρόνια παγωμένων σχέσεων.
Η συνάντηση κορυφής στο Πεκίνο κατέληξε σε μια συμφωνία-ορόσημο για την άρση των δασμών, η οποία αντανακλά τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνει ο αμερικανικός προστατευτισμός μέσω των δασμών του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι λεπτομέρειες της εμπορικής συμφωνίας Κίνας-Καναδά
Στο επίκεντρο της συμφωνίας βρίσκεται η δραστική μείωση των δασμών σε κρίσιμα προϊόντα. Η Κίνα δεσμεύτηκε να μειώσει τις επιβαρύνσεις στο καναδικό κραμβέλαιο από το 85% στο 15% έως την 1η Μαρτίου. Σε αντάλλαγμα, ο Καναδάς συμφώνησε να αποσύρει τον δασμό 100% που είχε επιβάλει στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα (EVs), εφαρμόζοντας πλέον τον συντελεστή του «πλέον ευνοούμενου κράτους», ύψους 6,1%.
Ωστόσο, για να καθησυχάσει τις ανησυχίες της εγχώριας αυτοκινητοβιομηχανίας, η Οτάβα έθεσε πλαφόν εισαγωγής 49.000 οχημάτων με αυτόν τον προνομιακό συντελεστή.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης μειωμένους δασμούς για τους Καναδούς παραγωγούς αστακών, καβουριών και μπιζελιών, τομείς που είχαν πληγεί σοβαρά το 2025, όταν οι εισαγωγές καναδικών αγαθών στην Κίνα μειώθηκαν κατά 10%.
Για τον Κάρνεϊ, η επιτυχία αυτή είναι ζωτικής σημασίας στην προσπάθειά του να διαφοροποιήσει το καναδικό εμπόριο μακριά από τις ΗΠΑ, οι οποίες υπό τη διοίκηση Τραμπ προκαλούν συνεχείς αναταράξεις με την απρόβλεπτη δασμολογική τους πολιτική.
Ιστορική στροφή και «νέα παγκόσμια τάξη»
Η επίσκεψη του Μαρκ Κάρνεϊ είναι η πρώτη Καναδού ηγέτη στην Κίνα εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Η τελευταία φορά που Πρωθυπουργός του Καναδά επισκέφθηκε το Πεκίνο ήταν το 2017, όταν ο Τζάστιν Τριντό συνάντησε τον Σι Τζινπίνγκ.
Έκτοτε, οι σχέσεις διολίσθησαν σε μια «ψυχροπολεμική» περίοδο, ειδικά μετά τη σύλληψη της οικονομικής διευθύντριας της Huawei, Μενγκ Ουάνζου, στο Βανκούβερ το 2018 και την επακόλουθη κράτηση των Καναδών Μάικλ Κόβριγκ και Μάικλ Σπέιβορ από την Κίνα με κατηγορίες κατασκοπείας.
Σήμερα, το κλίμα είναι διαφορετικό. Ο Κάρνεϊ χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ρεαλιστικές και αξιοπρεπείς», σημειώνοντας ότι η σχέση με το Πεκίνο έχει γίνει πιο «προβλέψιμη» τους τελευταίους μήνες.
Ωστόσο, ήταν σαφής ως προς τις «κόκκινες γραμμές» του Καναδά, αναφέροντας ότι έθεσε στον Σι ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρεμβάσεων στις εκλογές και την ανάγκη για «δικλείδες ασφαλείας».
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις συζητήσεις, ο Κάρνεϊ χρησιμοποίησε τη φράση «νέα παγκόσμια τάξη», υποστηρίζοντας ότι το πολυμερές σύστημα έχει διαβρωθεί και πως η θέση του Καναδά θα καθορίσει το μέλλον της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες.
Reporter: What did you mean by the new world order?
Carney: The architecture, the multilateral system is being eroded, undercut. The question is what gets built in its place… pic.twitter.com/v42FpX6VgU
— Open Source Intel (@Osint613) January 16, 2026
Ο ρόλος του Κάρνεϊ και η διεθνής δυναμική
Ο Μαρκ Κάρνεϊ, με την εμπειρία του ως πρώην κεντρικός τραπεζίτης, προσέγγισε τη διαπραγμάτευση με τεχνοκρατικό ρεαλισμό, σημειώνει σε ρεπορτάζ του το BBC. «Δεν χρησιμοποιούμε τηλεβόα για να συζητήσουμε τις διαφορές μας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας την προτίμησή του για την άμεση διπλωματία.
Η επίσκεψή του φαίνεται να αποτελεί παράδειγμα και για άλλες χώρες που πλήττονται από τους δασμούς της Ουάσιγκτον. Ήδη, ο Πρόεδρος της Νότιας Κορέας και ο Πρωθυπουργός της Ιρλανδίας επισκέφθηκαν πρόσφατα το Πεκίνο, ενώ αναμένονται σύντομα ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ και ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Καθώς οι αντιπροσωπείες κάθονταν στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, ο Σι Τζινπίνγκ τόνισε ότι η «σταθερή ανάπτυξη των σινο-καναδικών σχέσεων συμβάλλει στην παγκόσμια ειρήνη και ευημερία».
Παρά τις βαθιές διαφορές στα συστήματα διακυβέρνησης, η σημερινή συμφωνία αποδεικνύει ότι ο οικονομικός ρεαλισμός υπερισχύει, με τον Καναδά να επιλέγει να μην είναι πλέον οχυρωμένος πίσω από την παραδοσιακή του συμμαχία με τις ΗΠΑ, αλλά να αναζητά νέες ισορροπίες στην παγκόσμια σκηνή.
«Δώρο» Τραμπ σε Σι Τζινπίνγκ;
Πολλοί αναλυτές συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι αυτή η θεαματική στροφή του Καναδά αποτελεί ένα έμμεσο «δώρο» του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Σι Τζινπίνγκ. Σύμφωνα με αυτούς, οι δασμοί και η αβεβαιότητα που απορρέουν από την εμπορική πολιτική της Ουάσιγκτον ωθούν τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στην αγκαλιά της Κίνας.
Η κοινή ρητορική Σι και Κάρνεϊ υπέρ του πολυμερούς εμπορίου και της προστασίας των διεθνών θεσμών, όπως ο ΟΗΕ και ο ΠΟΥ, αποτελεί μια σαφή, αν και έμμεση, κριτική στις μονομερείς ενέργειες της κυβέρνησης Τραμπ.
Πρόκειται για μια εντυπωσιακή αναστροφή, αν αναλογιστεί κανείς το ναδίρ στο οποίο είχαν περιέλθει οι σχέσεις των δύο χωρών μετά τη δικαστική περιπέτεια της Huawei και τη φυλάκιση των Καναδών Μάικλ Κόβριγκ και Μάικλ Σπέιβορ.
Σήμερα, η Κίνα εμφανίζεται ως ο «σταθερός εταίρος» για θέματα εμπορίου και κλιματικής αλλαγής, με τον Σι να προτείνει συνεργασία σε τομείς όπως η εκπαίδευση, ο τουρισμός και ο πολιτισμός, εκμεταλλευόμενος το κενό που αφήνει η αμερικανική απόσυρση από τη διεθνή σκηνή.
Το κρίσιμο διακύβευμα και οι λεπτές ισορροπίες
Πίσω από τη διπλωματική ευγένεια, το οικονομικό διακύβευμα της συνάντησης παραμένει τεράστιο και άμεσο. Ο Καναδάς επιδιώκει απεγνωσμένα τη μόνιμη χαλάρωση των κινεζικών δασμών στα προϊόντα του, με επίκεντρο το λάδι ελαιοκράμβης, που αποτελεί έναν από τους ζωτικότερους εξαγωγικούς του κλάδους.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μαρκ Κάρνεϊ καλείται να ισορροπήσει σε ένα εξαιρετικά τεντωμένο σχοινί. Σύμφωνα με τους αναλυτές, από τη μία πλευρά, οφείλει να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της καναδικής οικονομίας μέσω του ανοίγματος προς τις ασιατικές αγορές, και από την άλλη, οφείλει να μην προκαλέσει την οργή του μεγαλύτερου εμπορικού του εταίρου.
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις σινο-καναδικές σχέσεις ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, και οποιαδήποτε παραχώρηση του Καναδά προς την Κίνα θα μπορούσε να πυροδοτήσει αντίποινα από την Ουάσιγκτον.
